Ndryshimi mes inspektimeve të "Shkodra"

Jump to navigation Jump to search
407 bytes removed ,  3 vjet më parë
Relievi
(U zëvendësua Coat_of_arms_of_Shkodra.svg me Stema_e_Bashkisë_Shkodër.svg)
(Relievi)
| EMRIIPASHQUAJTUR = Shkodrës
| FOTO = Shkodra'90.jpg
| PËRSHKRIMI = Pamja nga [[Kalaja e Shkodrës|Kalaja e Rozafës]]
| gjerësi = 42.0675
| gjatësi = 19.5130556
| SIPERFAQJA = 872.71
| POPULLSIA = 114.219
| POPULLSIA_DENDESIA = 6 660
| SHTETI = [[Shqipëria]]
| RRETHI = [[Rrethi i Shkodrës]]
| KODI_POSTAR = 4001 - 4007
| PREFIKSI = 22
| FAQJA_ZYRTARE = [http://www.bashkiashkoder.gov.al Bashkia e Shkodrës]
| KRYETAREKRYETARI = [[Voltana Ademi]] (PD)
| PARTIA = PD
| SKEDA_EMBLEMA = StemaCoat of earms Bashkisëof ShkodërShkodra.svg
| IATA = TIA
| AEROPORTI = [[Aeroporti Nënë Tereza|Nënë Tereza]]
| DISTANCA_NGA_AEROPORTI =
| VENDASIT =
| PORTAL = PO
}}
'''Shkodër''', ([[Trajta e shquar]] [[Gjuha shqipe|shqipe]], ''Shkodra'') është qytet dhe bashki në [[Shqipëria|Shqipërinë]] Veriperëndimore e qendra e [[Rrethi i Shkodrës|rrethit]] dhe [[Qarku i Shkodrës|qarkut]] me të njëjtin emër. Është një prej qyteteve më të kahershme të Shqipërisë, me një histori banimi mijëvjeçare në qytet dhe krahinë.
Historiani amerikan Edvin Zhak në veprën e naltpërmendur shton se më 1877 në qytetin e Shkodrës kishte edhe një ''“qendër me ndikim për arsimin e lartë, Kolegja e Shën Françesk Savierit, që pajiste me arsim teknik e tregtar rreth 400 studentë”''. Dokumentohet kjo datë, por nuk dihet: mund të ketë qenë hapur edhe më parë. Në studimin që e përmenda më lart At Donat Kurti jep edhe një të dhënë të mrekullueshme për marrëdhëniet e vendit tonë me atë revolucion teknologjik që e tronditi botën kulturore me fuqinë e jashtëzakonshme shtytëse që u dha botimeve dhe kulturës në tërësi: për lidhjet me shtypshkronjën. Ai thekson se shtypshkronja kishte hyrë në Obot “fill mbâs të gjetunit”, domethënë fill pas shpikjes së saj nga Gutenbergu. ''Shtypshkronja e Obotit'', shkruan At [[Donat Kurti|Kurti]], ''njihet më 1493''. Kjo do të thotë se ajo ishte futur në Shqipëri vetëm 38 vjet pasi Gutenbergu i dhá vendit të vet dhe botës prodhimin më të famshëm të krijesës së tij: [[Bibla|Biblën]] e shtypur në shtypshkronjën e vet.
 
Tridhjetë e tetë vjet për atë kohë janë si tridhjetë e tetë ditë sot, ndoshta më pak. Ai përmend edhe shtypshkronjën tjetër të Shkodrës, që njihet më 1563, por nuk përjashtohet që edhe kjo të jetë më e hershme; Thuhet që njëfarë Shtjefni nga Shkodra pruri nga [[Venediku]] dhe ngriti një shtypshkronjë dhe në vitin 1563 shtypi një libër kishtar. Shtypshkronja, siç dihet, vlerësohet si një prej shpikjeve më të mëdha të gjithë kohëve. Studiues të ndryshëm e vendosin [[Johann Gutenberg]]un, autorin e kësaj shpikjeje, ndër njëqind njerëzit më me ndikim në historinë e njerëzimit. Madje amerikani Majkëll Hart (Michael H. Hart), e rendit të tetin sipas këtij kriteri. Futja kaq e vrullshme, e menjëhershme, e kësaj teknologjie dëshmon se në Shkodër e rrethina lidhjet me Perëndimin ishin të drejtpërdrejta; dëshmon se aty kishte një jetë intelektuale të dendur, plot energji, aty shkruhej, krijohej, botohej, përhapej kulturë<ref>[http://www.shkoder.net/fjala/2003/melezi.htm "Shkollat e para shqipe"],artikull nga [[Mehmet Elezi]] marrë nga Gazeta "Pasqyra", me 24 dhjetorDhjetor 2003.</ref>. Duhet përmendur më pas shtypshkronja e Jezuitëve në vitin 1871, ku sipas studiuesit e gjuhëtarit [[Hamdi Bushati]], në këtë shtypshkronjë, që nga viti 1871 e deri në 1938 janë shtypur 411 tituj. Pas kësaj u hapën edhe të tjera si “At Gjergj Fishta”, apo e Françeskanëve.
 
«...''më 1861 Françeskanët themeluan (në Shkodër - N.B.) seminarin e tyre në të cilin mësohej edhe gjuha shqipe. Pastaj më 1877 Jezuitët themeluan në Shkodër një tjetër qendër me influencë për arsimin e lartë, Kolegja e Shën Françesk Saverit, i cili pajiste me arsim teknik e tregtar rreth 400 studentë. Një risi shkencore në Kolegjin e Saverit ishte Observatori Meteorologjik, i themeluar aty më 1888, si i pari Observator astronomik në Ballkan. Ai vazhdoi shërbimet e tij të vlefshme deri më 1946, kur u konfiskua nga regjimi komunist. Një vit më pas (1878) motrat stigmatine themeluan shkollën femërore Françeskane për 200 vajza. Në atë kohë njoftohej se kishte 21 shkolla fillore të tjera shqipe, që zhvillonin veprimtarinë e tyre në [[Durrës]] dhe në qytete të tjera Veriore. Secila prej tyre kishte rreth tridhjetë nxënës, përveç asaj të [[Prizren]]it që kishte tetëdhjetë''...» nga '''E. Jacques'''
[[Skeda:Oborrikishafretënvet.jpg|parapamje|left|Oborri i Kishës së Fretënvet]]
 
=== Relievi i Shodres ===
[[Shkodra|'''''Shkodrës''''']] i takojnë 13 maja në Alpe, që i kapërcejnë të 2000m lartësi si: Jezerca (2694m), Papluka, Mali i Vilës, Radohima (2570m), Mali i Shënikut (2550m) si dhe Biga e Gimajve (mbi 2200m) etj. Krahas këtyre majave në Shkodër gjenden male të tjera më të ulëta si Taraboshi (595m), Shita e Hajmelit e deri te kodrat e Bushatit, të Bërdicës, të Kodhelit, të Kakarriqit, të Rrencit e të Tepes.
 
N'dër zonat më të bukura në rrethin e Shkodrës është ajo e [[Dukagjini]]t, e përpër nga [[Shala]], Shoshi, [[Pulti]] dhe [[Kiri]]. Shala është e përbërë nga dy lugina të vogla; lugina e Kopreut që përbët nga fshatrat [[Abat]], Breg-Lumi, Gimaj, [[Nënmavriq]], [[Nicaj-Shalë]], Vuksanaj, etj, si dhe lugina e mrekullueshme e [[Thethi]]t. Në vijëmësin e tyre janë edhe lugina e Përroit të Thatë.
 
=== Klima ===
Shtrirja në mes të një relievi fushor, kodrinor, paramalor dhe malor, afërsia me Detin Adriatik dhe liqenin e Shkodrës kanë përcaktuar edhe klimën e saj, një klimë mesdhetare me dimër të butë e të lagësht dhe verë të nxehtë e të thatë. Temperaturat mesatare në vit variojnë nga 11,8&nbsp;°C deri ne 14,0&nbsp;°C. Temperatura në janarJanar nga 0,9&nbsp;°C deri në 6&nbsp;°C. Në dimër fryn era e murlanit (erë lokale), e ftohtë, e fortë dhe e thatë, ndërsa në fund të vjeshtës fryn era e shirokut, që shoqërohet me reshje dhe fryrjen e lumenjve. Sasia e reshjeve në këtë qytet eshte e madhe.Mesatarisht aty bie 2500&nbsp;mm shi në vit, pra një nga zonat më të lagështa të Shqipërisë.Muaji me i ftohtë i vitit eshte muaji janar,ndersa muaji me i nxehte i vitit eshte muaji korrik.Reshjet e debores bien rralle,ndersa ngricat shenohen zakonisht ne fundin e vitit.
 
== Kultura ==
 
== Ekonomia ==
Ekonomia ka qene e zhvilluar edhe ne Shkoder.
=== Turizmi ===
[[Skeda:Luigj Gurakuqi statue.JPG|parapamje|left|Monumenti i Luigj Gurakuqit në ish-lulishten 1 Maji]]
Qyteti i Shkodrës ka rreth 90 monumente kulture ku spikasin në pjesen antiko - mesjetar: Kalaja e Rozafës me gjurmë të rëndësishme kulturore autoktone, muri rrethues i qytetit antik (i përiudhës romake), Muzeu i kështjellës, [[Kisha-Xhami e Shkodrës|Kisha-Xhami]] dhe Kisha e [[Zoja e Shkodres|Zojës së Shkodrës]], [[Xhamia e Plumbit (Shkodër)|Xhamia e Plumbit]], [[Sahati i Inglizit]], [[Ura e Mesit]]. Ndërsa në pjesen e re të qytetit ekzistojnë sot pas shkatërrimeve komuniste këto objekte kulti e istitucione fetare: [[Xhamia Ebu Bekër]], [[Xhamia e Perashit]], [[Katedralja e Shën Shtjefnit|Katedralja e Shkodres]], Kisha françeskane, [[Kisha orthodokse]] (mozaikët e t'cilës i bëri Pjetër Marubi), Medreseja "Haxhi Sheh Shamia", Seminari Ndërdioqezan Shqiptar, [[Kolegji Françeskan - Shkodër, ish-kolegji saverian, Gjimnazi "At Pjetër Meshkalla"]], Instituti Katekistik Shqiptar etj; institucionet arsimore dhe kulturore: [[Universiteti "Luigj Gurakuqi"]] i themeluar në vitin 1957, Biblioteka "Marin Barleti", Fototeka "Marubi" - më e madhja në Shqipëri (e rrezikuar të asgjesohet nga mospërkujdesja shtetërore), [[Teatri Migjeni]], Muzeu i rrethit (Shtëpia muze e Oso Kukës), Radio "Shkodra", [[Qëndra Kulturore "Don Bosco"]], Gjimnazi i Shtetit "28 nëntoriNëntori", Shkolla e Mesme Artistike "Prengë Jakova" etj; institucionet shëndetësore: Spitali Civil "Jorgji Karamitri", Spitali Pediatrik, Spitali Obstetrik - Gjinekologjik, Spitali Psikiatrik, Spitali infektiv, Sanatoriumi etj; këto vende të rëndësishme: Telekomi, Hotel "Rozafa", Hotel "Argenti", Banka Kombëtare Shqiptare.
Liqeni i Shkodrës është liqeni më i madh në gad. e Ballkanit, dhe qendrat e Shirokës e të Zogajt janë shumë të vizituara nga turistë të huaj e vëndas. Rreth 5&nbsp;km në lindje të Shkodrës gjendet edhe qyteza mesjetare e [[Drishtit]].
 
* [[Ndre Mjeda]] (1866-1937), teolog, shkrimtar, gjuhëtar, deputet
* [[Mikel Kodheli]] (1870-1940), (i njohur ndryshe Kel Marubi) fotograf
* [[Gjergj Fishta]] ( 1871-1940), frat, shkrimtar, përkthyes, publicist, deputet dhe mbrojtës i Shqipërisë në arenën ndërkombëtare.
* [[Luigj Gurakuqi]] (1879-1925), pedagog, diplomat, deputet, [[Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së S1hqipërisë|nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë]]
* [[Karl Gurakuqi]], gjuhetar dhe folklorist
* [[Zef Pllumi]], shkrimtar, historian
* [[Millosh Gjergj Nikolla]] (1911-1938), (i njohur ndryshe Migjeni) shkrimtar
* [[Muhammad Nasiruddin al-Albani]]  (1914 – October 2, 1999) është imam me prejardhje [[Shqiptarët|shqiptare]], dijetari i [[Hadithi|hadithit]], një nga imamllaret e hadithit, [[Teuhidi|teuhidit]] dhe [[Synneti|synetit]] në kohën tonë.
* [[Tinka Kurti]], actore e famshme
* [[Simon Gjoni]], condactor, kompositor
* [[Zef Jubani]], flklorist dhe activist i rilindjes komtare
* [[Filip Shiroka]], poet
* Ramazan Rragami (1944-), Futbollist dhe trajner i Vllaznise, futbollist me 20 ndeshje me perfaq. Shqiperise, Trajner U-21.
* [[Vioresin Sinani]] (1977-), futbollist
* [[Elseid Hysaj]] (1994-), futbollist
Anonymous user

Menyja e navigimit