Ndryshimi mes inspektimeve të "Ballaban Pasha"

Jump to navigation Jump to search
3.305 bytes removed ,  2 vjet më parë
shkurtova pershkrimet e sterzgjatura, hoqa gjithe ato terma shqiptar-Shqiperi qe jane projeksion, normalizova hyrjen. Me habit theksi qe doni t'i jepni masakrave a thua se vetem per i tille duhet njohur, ky edhe ka qene vartes i Skendos
(shkurtova pershkrimet e sterzgjatura, hoqa gjithe ato terma shqiptar-Shqiperi qe jane projeksion, normalizova hyrjen. Me habit theksi qe doni t'i jepni masakrave a thua se vetem per i tille duhet njohur, ky edhe ka qene vartes i Skendos)
'''Ballaban Mehmet Badera''' (ose '''Badheri''', i njohur edhemë së shumti si '''Ballaban Pasha''', oseishte '''Badheri''')[[timarli]] ishtedhe gjeneraldrejtues i ushtrisë osmane me prejardhje shqiptare i cili masakroi bashkëatdhetarët e tij në emër të [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] dhe të ambicieve të veta.<ref name="PZ">https://shqiperiaebashkuar.al/2017/09/ballaban-pashe-badera-nga-martaneshi-tradhetari-me-i-tmerrshem-i-kombit-shqiptar-perballe-hyjnorit-gjergj-kastrioti/</ref>arbërore. Flitet që ka qënë i pari i cili u ngjit në muret e [[Konstandinopoja|Konstandinopojës]] gjatë [[Beteja e Kostandinopojës|betejës]] në [[1453]] duke shënjuar fundin e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]].<ref name=":12123">{{Cite book|title=The Captain of the Janizaries: A Story of the Times of Scanderbeg and the Fall of Constantinople|last=Ludlow|first=James Meeker|publisher=Kessinger Publishing|year=2009|origyear=1890|isbn=9781104968632|location=|pages=}}</ref> Në periudhën 1464-1465 ka qenë [[Sanxhaku i Ohrit|sanxhakbeut i Ohrit]],<ref>{{Citation|last=|first=|author=Sir Hamilton Alexander Rosskeen Gibb|authorlink=|author2=Johannes Hendrik Kramers|author3=Bernard Lewis|author4=Charles Pellat|author5=Joseph Schacht|title=The Encyclopaedia of Islam|url=https://books.google.com/books?ei=KB72TpvWEqqF4gS4qoySCA&id=kIjrAAAAMAAJ&dq=critoboulus+1466+elbasan&q=%22breaking+of+faith%22#search_anchor|accessdate=24 December 2011|volume=4|year=1954|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=978-90-04-14448-4|oclc=399624|page=140|quote=Tursun p.125, cf Critoboulos, 147; emphasize Iskender's "breaking of faith" as the reason for the Ottoman operations against him from 868/1464 onwards. By permitting Venetian troops to garrison Kruje he created a real treat to the Ottoman forces in Albania. In 1464 and 1465 the neighbouring sanjak begis and especially the governor of Ohri, Balaban, launched the swift attacks}}</ref><ref>{{Citation|last=İnalcık|first=Halil|authorlink=Halil İnalcık|title=From empire to republic: essays on Ottoman and Turkish social history|url=https://books.google.com/books?id=kIhpAAAAMAAJ&q=balaban+ohrid&dq=balaban+ohrid&hl=en&sa=X&ei=TZMET_vxH-7c4QS-_ITECA&redir_esc=y|accessdate=4 January 2012|edition=|series=|volume=|origyear=|publisher=Isis Press|location=Istanbul|language=|isbn=978-975-428-080-7|oclc=34985150|page=88|quote=Balaban Aga, qui a accordé des timar à ses propres soldats dans la Basse-Dibra et dans la Çermeniça, ainsi qu'à son neveu à Mati, doit être ce même Balaban Aga, sancakbeyi d'Ohrid, connu pour ses batailles sanglantes contre Skanderbeg.}}</ref> dhe qe ndër gjeneralët të dërguar kundër [[Skënderbeu|Skënderbeut]].
 
== Biografia ==
 
=== Jeta e hershme ===
Ballabani u lind në fshatin Baderë ([[Batra e Madhe|Batër]] në Mat,<ref>{{Fr}}{{Cite book|title=L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle|last=Gegaj|first=Athanas|authorlink=Athanas Gegaj|publisher=Universite de Louvain|year=1937|isbn=|location=Paris|pages=138}}</ref><ref name=":0" /> apo Brataj në Martanesh), në një familje të krishterë dhe kishte emrin Mhill, mendohet se prindët e tij quheshin Millosh e Helena dhe kishte patur edhe dy vëllezër, Kostantinin dhe Jonimën (më pas i konvertuar me emrin Jonuz, edhe ky shërbeu në radhët osmane).<ref name="PZ2">{{Cite web|url=https://shqiperiaebashkuar.al/2017/09/ballaban-pashe-badera-nga-martaneshi-tradhetari-me-i-tmerrshem-i-kombit-shqiptar-perballe-hyjnorit-gjergj-kastrioti/|title=Ballaban pashë Badera nga Martaneshi|date=28 shtator 2017|website=shqiperiaebashkuar.al|last=Zefi|first=Paulin}}</ref> U rekrutua sipas sistemit të [[Devshirmeja|Devshirmesë]], u ngrit në rangun e [[Pasha|pashait]] në kohën e [[Sulltani|Sulltan]] [[Mehmet Fatihu|Mehmedit II]].<ref name=":12">{{Cite book|title=The Captain of the Janizaries: A Story of the Times of Scanderbeg and the Fall of Constantinople|last=Ludlow|first=James Meeker|publisher=Kessinger Publishing|year=2009|origyear=1890|isbn=9781104968632|location=|pages=}}</ref> U edukua në pallatet e sulltanit, duke u kthyer në [[Islami|Islam]].<ref name=":02">{{Cite book|title=Shqipëria dhe shqiptarët: Materiali nxjerrë nga "Diksionieri historik e gjeografik"|last=Frashëri|first=Sami|authorlink=Sami Frashëri|publisher=Dajti 2000|year=2002|isbn=9789992772027|location=Tiranë|pages=232-237|trans_title=Kamûs-ül Â'lâm|translator=Zyber Hasan Bakiu}}</ref> Emri i tij i vërtetë u bë Mehmet, ''Ballaban'' shënon një veti që me kohën zëvendësoi plotësisht emrin. Ballaban do të thotë "i madh, i rëndë, i pamposhtshëm".<ref name=":022">{{Cite book|title=[[Ndihmesë për historinë e sundimit turk në Shqipëri : skicë historike|Ndihmesë për historinë e sundimit turk në Shqipëri v. I]]|last=Vlora|first=Eqrem bej|authorlink=Eqrem bej Vlora|last2=Von Godin|first2=Amelie|publisher=55|year=2010|origyear=1955-56|isbn=978-99943-56-83-6|location=Tiranë|pages=117-120}}</ref>
 
Në pushtimin e Konstantinopojës ishte ndër të parët që sulmoi dhe hyri,<ref name=":0">{{Cite book|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nyp.33433082493523;view=1up;seq=156|title=Historia e Skënderbeut|last=Noli|first=Fan S.|authorlink=Fan Noli|publisher=Shtypëshkronja e «Diellit»|year=1921|isbn=|location=Boston|pages=246|oclc=25513556|ref=harv}}</ref> kështu fitoi simpatinë e sulltanit.<ref name=":02" /> Në regjistrin kadastral osman të [[Sanxhaku Arvanit|Sanxhakut ShqiptarArnaut]] të vitit 835 h. (1431-1432) ai përmendet si timarli i katër fshatrave të vilajetit të Krujës, kurse dy vjet më pas emërohet dizdar i saj dhe gjatë viteve 1437-1439 do të ishte vartës i Skënderbeut kur ky u emërua si [[Subashi|subash]] i Krujës. Ballabani përmendet aty si "gulam-i mir" dhe me cilësimin "i vogël" (Ballaban-i kyçyk), që është në përshtatje me përshkrimin që [[Marin Barleti|Barleti]] i bën fizikut të tij: "nga shtati ishte i shkurtër dhe i pakët".
 
Ballabani ishte ''dizdar'' (kështjellar) i kalasë së Krujës kur [[Skënderbeu]] u kthye në Arbëri pas dezertimit të frontit të [[Nishi|Nishit]], dhe pasi mori pushtetin e dëboi dizdarin së bashku me ushtarët osmanë.<ref name=":1">{{Cite book|title=Historia e Popullit Shqiptar|last=Anamali|first=Skënder|last2=Prifti|first2=Kristaq|publisher=Toena|year=2002|isbn=9992716223|location=Tiranë|pages=392-394, 396-398}}</ref>
 
=== Kundër Skënderbeut ===
Në mesin e viteve 1460 dy djem të tij, Hamzai dhe Hiziri, përmenden si timarlinj në Maqedoninëlindje Lindoretë Serezit (sot lindjeMaqedoninë të SerezitLindore). Ballabani përmendet ndërkohë si "ish-dizdar i Krujës", gjë që tregon se sulltani, kur e ngarkoi me detyrën që të shkatërronte forcat e Skënderbeut, i kishte premtuar së paku edhe postin që kishte pasur në vitet 30. Më pas, në tetor të vitit 1466, Ballabani përmendet si zotërues i një [[timari]] të madh në rajonin e [[Tetova|Tetovës]]. Para se të vendosej këtu, Ballaban Beu duhet të ketë pasur në zotërim prona diku në rajonet që shtriheshin në lindje të [[Ohri|Ohrit]], sepse në afërsi të këtij qyteti ai do të zhvillonte luftimet me forcat e Skënderbeut.<ref name=":1" />
 
Pas fitorevehumbjeve të kundërndaj Sheremet Beut, Sulltan Mehmeti zgjodhi Ballabanin. për t'iu kundërvënë Skënderbeut, Sulltan Mehmeti zgjodhi Ballabanin. Betejën e parë e patën në fushën e [[Beteja e Vajkalit|Valkalisë]], pranë Ohrit, prillin e 1465. Ushtria osmane u thye, por Ballaban Pasha mund të zinte në pusi tetë kalorës të dëgjuar të Skënderbeut: [[Moisi Arianit Golemi|Moisi Golemin]], [[Vladan Gjurica|Vladan Juricën]], Muzakën e Angjelinës, Gjon Muzakën, Gjon Perlatin, Nikollë Berishën, Gjergj Kukën dhe Gjin Maneshin. Më pas u dërguan në [[Stambolli|Stamboll]], ku u ropën të gjallë.<ref name=":0" />
 
Pas katër betejave të ashpra që u zhvilluan në vitin 1465 mes ushtrisë arbërore dhe ushtrive osmane të drejtuara nga Ballaban Pasha (e para ishte beteja e Vajkalit, dhe të tjerat ishin [[Beteja e Meçadit|e Meçadit]], [[Beteja e Dytë e Vajkalit]] dhe [[Beteja e Kasharit|e Kasharit]]), ku arbërorët dolën fitimtarë,. sulltanPër Mehmeti II mendoi se kishte ardhur koha përbërë një goditje vendimtare, të të gjitha forcave ushtarake të Perandorisë Osmane. Në pranverën e vitit 1466 sulltani u nis në krye të gjithë ushtrisë osmane për të rrethuar Krujën.<ref name="Setton279"/><ref>{{harvnb|Franco|1539|pp=343–344}}</ref> Mehmedi, me kryekomandant Ballabanin, kishte për taktikë ta izolonte Krujën. Ushtria osmane u dërgua në dy drejtime: njëra nga lugina e [[Shkumbini]]t dhe tjetra nga lugina e [[Drini|Lumit DrinDrinit]]. Ushtritë dyja ushtritë kishin shqiptarë e sllavë renegatë që filluannisënmasakroninushtronin popullsinëtrysni lokale, duke djegur çdo fshat që rezistonte. Sindër rezultatfshatrat, popullsiaaq usa arratisdetyruan sapopullsinëmundte nga këto zonazhvendosej.<ref name="Frasheri424">{{harvnb|Frashëri|2002|p=424}}</ref>
 
Skënderbeu nuk ishte në gjendje të ndalonte një avancim të tillë. Sipas një akti të lëshuar në Monopoli, Pulia, ushtria osmane nën Ballaban Pashën komandant, e Sulltanin kryekomandant, kishteosmanët masakruar 14000 njerëz dhe plaçkitur shumë zona të populluara e Skënderbeu do arratisej së shpejti në Itali.<ref name="Frasheri424"/> Gjithsesi, Skënderbeu ndenji në ShqipëriArbëri, por dërgoi në Itali 12 anije me banorë të Krujës, mes të cilëve [[Donika Kastrioti|Donikën]] e [[Gjon Kastrioti II|të birin]].<ref name="Frasheri425">{{harvnb|Frashëri|2002|p=425}}</ref><ref name="Freely110"/>
 
Skënderbeu për vete u tërhoq në malet rreth Shkodrës ku organizoi një ushtri me burra për të hequr rrethimin e Krujës.<ref name="Schmitt374">{{harvnb|Schmitt|2009|p=374}}</ref> [[AkinçiAkinxhi|Akinçijtë]]jtë e Mehmedit, nën komandën e Ballabanit, filluan të shkatërrojnë ndërkaq vendin, gjë që sipas Mehmed Neshriut, ishte një akt ndëshkimi ndaj luftërave që Skënderbeu kishte bërë kundër Ballabanit në 1464 dhe 1465, ndërsa Idris Bitlisi thotë që fushata e Mehmedit e Ballabanit ishte përgjigje e thyerjes së armëpushimit të vitit 1463 kur Skënderbeu mësoi se kryqëzata kundër osmanëve, e organizuar nga [[PiusPapa Piu II|Piu II]], ishte gati të nisej nga [[Ancona]].<ref name="Frasheri427">{{harvnb|Frashëri|2002|p=427}}</ref> RezistencaUshtarët e shqiptarëveBallabanit përshkroheti nga Tursun Beu: shqiptarët kishin marrë malet dhendiqnin rriningjerluginatmale ku kishin kullat e tyre, po kur u kapën nga forcat e Sulltanit e të Ballabanit, u shndërruan në skllevërarratiseshin, dhe do shiteshin me 3000–4000 [[akçe]] për frymë. Mikel Kritobuli, një historian grek i sulltanit, përshkruan rezistencën sesi shqiptarët zotëronin malet dhe arratiseshin në to,<ref name="Frasheri428">{{harvnb|Frashëri|2002|p=428}}</ref><ref name="Freely109"/> kurse këmbësoria e lehtë osmane ngjitej drejt tyre ku i masakronte nëpër maja. Shumë shqiptarë hidheshin nga shkëmbinjtë që t'i shpëtonin masakrës.<ref name="Frasheri428"/><ref name="Freely109">{{harvnb|Freely|2009|p=109}}</ref><ref>{{harvnb|Hodgkinson|1999|pp=209–210}}</ref> Ushtarët e Ballabanit ktheheshin nga malet me skllevër dhe plaçkë.<ref name="Frasheri429">{{harvnb|Frashëri|2002|p=429}}</ref><ref name="Hodgkinson210">{{harvnb|Hodgkinson|1999|p=210}}</ref> Mehmedi urdhëroi forcat e Ballabanit të prisnin gjithë pyjet ku kalonin rrugët kryesore. Në këtë mënyrë rrugët ishin të sigurta për ushtritë osmane.<ref name="Schmitt380">{{harvnb|Schmitt|2009|p=380}}</ref>
 
FazaForcat e parë e fushatës së osmanëveSkënderbeut ishin radhitur izolonin Krujën për dy muaj.<ref name="Frasheri429"/> Sipas Barletit, Skënderbeu kishte 4400 burra nën [[Tanush Topiaj]]n si mbrojtës të kështjellës.<ref name="Noli330">{{harvnb|Noli|1947|p=330}}</ref> Kjo forcë përfshinte 1000 venecianë nën [[Baldasarr Perduçi]]n,<ref name="Babinger252"/> dhe 200 pushkatarë e shigjetarë napolitanëkështjellë.<ref name="Schmitt372">{{harvnb|Schmitt|2009|p=372}}</ref> Skënderbeu i hoqi burrat e tjerë nga Kruja, ndërkaq që Mehmedi me Ballabanin e ushtritë e tyre po i drejtoheshin Krujës.<ref name="Frasheri430"/> Ballabani i ofroi para trupave që mbronin Krujën, që të dorëzoheshin, po këto nuk pranuan dhe filluan të bombardojnë pozicionet osmane.<ref name="Franco343">{{harvnb|Franco|1539|p=343}}</ref> Osmanët pastaj, nën Ballabanin, filluan të bombardojnë kështjellën, po pa rezultat.<ref name="Freely110">{{harvnb|Freely|2009|p=110}}</ref><ref name="Frasheri430">{{harvnb|Frashëri|2002|p=430}}</ref><ref name="Karaiskaj">{{harvnb|Karaiskaj|1981|p=}}</ref> Sipas burimeve dokumentare, rrethimi filloi në mes të qershorit, një muaj pasi Mehmedi filloi fushatën masakruese të Shqipërisëviset lindore të Arbërisë.<ref name="Frasheri431">{{harvnb|Frashëri|2002|p=431}}</ref>
 
Pasi dy muaj luftimesh të ashpra Mehmedi u bind se Kruja nuk pushtohej me forcën e armëve prandaj vendosi ta mbante nën një rrethim të vazhdueshëm derisa mbrojtësit e Krujës të dorëzoheshin nga uria. Sulltani la 18000 kalorës dhe 5000 këmbësorë nën Ballaban Pashën në ShqipëriArbëri dhe, në qershor 1466, u tërhoq me pjesën tjetër të ushtrisë.<ref name="Setton279"/><ref>{{harvnb|Franco|1539|pp=343–344}}</ref> Gjithashtu sulltani hoqi rrethimin e Durrësit ku vodhi e plaçkiti në territoret përreth qytetit.<ref name="Babinger252">{{harvnb|Babinger|1978|p=252}}</ref><ref name="Setton279">{{harvnb|Setton|1978|p=279}}</ref> Gjithashtu mori me vete 3,000 shqiptarëarbër rob.<ref name="Babinger253">{{harvnb|Babinger|1978|p=253}}</ref>
 
Përveç se sulltani i la Ballaban Pashës drejtimin e ushtrisë osmane në Arbëri,<ref përname="Frasheri431" /> dobësuardhe pronat epas Skënderbeutvazhdoi dhe përforconte rrethimin ushtruare presionKrujës. Mbasi vazhdueshëmSkënderbeu u visetkthye e liraArbëri, arbëroreu sulltanitakua organizoime [[SanxhakuLekë i DibrësDukagjini|Sanxhakun eLekë DibrësDukagjinin]] e Shqipërinë lindoretjerë .fisnikë Gjithashtuarbër sulltani ndërtoi [[kalajaLezhë]] dhe bënë plan të sulmonin forcat e ElbasanitBallabanit.<ref name="Frasheri453">{{harvnb|kalanëFrashëri|2002|p=453}}</ref> eBashkë Elbasanit]]me 400 përkalorësdobësuarDukagjinit forcëndhe enjë Krujësnumër të madh kalorësish, 600 ushtarë italianë, dhe për4000 taushtarë mbajturnga siDurrësi, bazëShkodra, përLezha, sulmeDrishti dhe Tivari, Skënderbeu mblodhi rreth 13400 burra qëmëvonahiqte osmanerrethimin e Ballabanit.<ref name="Frasheri431">{{harvnb|FrashëriFranco|20021539|ppp=431344–345}}</ref>
 
Kampi i Ballabanit ishte mbi kodrat në jugperëndim të Krujës, pra poshtë malit Sarisalltëk, ku ai kishte forcat kryesore. Pjesa tjetër e ushtrisë rrethonte Krujën.<ref name="Karaiskaj"/> Skanderbeu dhe aleatët e tij marshuan nëpërmjet gojës së [[Lumi i Matit|lumit të Matit]] dhe kaluan nëpërmjet zotërimeve të Jonimës deri te kufijtë e Krujës.<ref name="Schmitt400">{{harvnb|Schmitt|2009|p=400}}</ref> Komandantët e Skënderbeut kishin grupime të ndryshme për një sulm mbi trupat e Ballabanit: shqiptarët e veriut ishin nën komandën e Dukagjinit, batalionet veneciane nën komandënForcat e Monetës, dhe garda e Skënderbeut ishin nën direkt, kurse mbrojtësit e Krujës brenda në kala do vazhdonin ta mbronin atë. Forcat e Monetës dhe burrat e Dukagjinit do sulmonin forcat rrethuese të Ballabanit nga veriu dhe burratforcat e Skënderbeut do sulmonin nga jugu i Krujës, duke bllokuar edhe ndonjë furnizim të mundshëm të osmanëve nga lindja.<ref name="Frasheri454" /> Skënderbeu në fillim sulmoi gardën e Ballabanit dhe i mori pikën strategjike.<ref name="Karaiskaj" /> Më vonë Skënderbeu mundi forcat e të vëllait të Ballabanit, Jonuzit, të cilin e kapi rob, së bashku me të birin.<ref name="Karaiskaj">{{harvnb|Karaiskaj|1981|p=}}</ref><ref name="Noli333">{{harvnb|Noli|1947|p=333}}</ref> Katër ditë më vonë, më 23 prill 1467, ushtria arbërore së bashku me mbrojtësit e Krujës sulmuan dhe shpartalluan ushtrinë e Ballabanit duke e lënë këtë të fundit të vdekur.<ref name=":1" /> Vrasësi i Ballabanit ishte Gjergj Aleksi (''Georgius Alexius''), një ushtar i gardës së Skënderbeut, i cili i kishte gjuajtur me një arkbys (pushkë e shekullit XV).<ref name="Drizari1968">{{cite book|author=Nelo Drizari|title=Scanderbeg; His Life, Correspondence, Orations, Victories, and Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=QYppAAAAMAAJ|year=1968|publisher=National Press|quote=An alert soldier on his security staff stole the bloody show: He shot Ballaban Pasha dead with his flintlock gun. His name: Gjergj Aleksi}}</ref>.<ref name="Frasheri454">{{harvnb|Frashëri|2002|p=454}}</ref><ref name="Franco345">{{harvnb|Franco|1539|p=345}}</ref>
Mundja e osmaneve tregoi se Skënderbeu nuk mposhtej dot akoma kollaj.<ref name="Frasheri450">{{harvnb|Frashëri|2002|p=450}}</ref> Kjo fitore e lejoi Skenderbeun t'i bënte vizitë Ferdinandit në Itali po nga ai mori vetem 1000 dukatë, 300 karro me grurë dhe 500 dukatë me municione. Ndërkaq kur Skënderbeu ishte te Ferdinandi, ky i fundit pranoi një ambasador nga Mehmedi, i cili ofronte paqe dhe thonte se osmanët nuk kishin qëllime agresive ndaj Napolit. Ferdinandi e pranoi propozimin e paqes dhe Skënderbeu në prill 1467 u kthye në Shqipëri.<ref name="Frasheri451">{{harvnb|Frashëri|2002|p=451}}</ref><ref name=":1" /> Ndërkaq Ballabani vazhdoi të forconte rrethimin e Krujës. Mbasi Skënderbeu u kthye në Shqipëri, situata politike filloi të ndryshojë. Fisnikët shqiptarë, dikur të ftohtë me Skënderbeun, mes të cilëve [[Lekë Dukagjini]], tashmë ishin bindur që ishin në rrezik dhe bënë aleancë me Skënderbeun. Sakaq edhe venecianët nuk bënë më pazar me Mehmedin dhe bënë edhe ata aleancë me Skënderbeun. Skënderbeu u takua me Lekë Dukagjinin e shqiptarë fisnikë të tjerë dhe në [[Lezhë]] bën plan të sulmonin forcat e Ballabanit.<ref name="Frasheri453">{{harvnb|Frashëri|2002|p=453}}</ref> Bashkë me 400 kalorës të Dukagjinit dhe një numër të madh kalorësish, 600 ushtarë italianë, dhe 4000 ushtarë vendas nga Durrësi, Shkodra, Lezha, Drivasti, Drishti, dhe Tivari, Skënderbeu mblodhi rreth 13400 burra që të hiqte rrethimin e Ballabanit.<ref>{{harvnb|Franco|1539|pp=344–345}}</ref>
 
Kampi i Ballabanit ishte mbi kodrat në jugperëndim të Krujës, pra poshtë malit Sarisalltëk, ku ai kishte forcat kryesore. Pjesa tjetër e ushtrisë rrethonte Krujën.<ref name="Karaiskaj"/> Skanderbeu dhe aleatët e tij marshuan nëpërmjet gojës së [[Lumi i Matit|lumit të Matit]] dhe kaluan nëpërmjet zotërimeve të Jonimës deri te kufijtë e Krujës.<ref name="Schmitt400">{{harvnb|Schmitt|2009|p=400}}</ref> Komandantët e Skënderbeut kishin grupime të ndryshme për një sulm mbi trupat e Ballabanit: shqiptarët e veriut ishin nën komandën e Dukagjinit, batalionet veneciane nën komandën e Monetës, dhe garda e Skënderbeut ishin nën të direkt, kurse mbrojtësit e Krujës brenda në kala do vazhdonin ta mbronin atë. Forcat e Monetës dhe burrat e Dukagjinit do sulmonin forcat rrethuese të Ballabanit nga veriu dhe burrat e Skënderbeut do sulmonin nga jugu i Krujës, duke bllokuar edhe ndonjë furnizim të mundshëm të osmanëve nga lindja.<ref name="Frasheri454"/> Skënderbeu në fillim sulmoi gardën e Ballabanit dhe i mori pikën strategjike.<ref name="Karaiskaj"/> Më vonë Skënderbeu mundi forcat e të vëllait të Ballabanit, Jonuzit, të cilin e kapi rob, së bashku me të birin.<ref name="Karaiskaj">{{harvnb|Karaiskaj|1981|p=}}</ref><ref name="Noli333">{{harvnb|Noli|1947|p=333}}</ref> Katër ditë më vonë, më 23 prill 1467, ushtria arbërore së bashku me mbrojtësit e Krujës sulmuan dhe shpartalluan ushtrinë e Ballabanit duke e lënë këtë të fundit të vdekur.<ref name=":1" /> Vrasësi i Ballabanit ishte Gjergj Aleksi (''Georgius Alexius''), një ushtar i gardës së Skënderbeut, i cili i kishte gjuajtur me një arkbys (pushkë e shekullit XV).<ref name="Drizari1968">{{cite book|author=Nelo Drizari|title=Scanderbeg; His Life, Correspondence, Orations, Victories, and Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=QYppAAAAMAAJ|year=1968|publisher=National Press|quote=An alert soldier on his security staff stole the bloody show: He shot Ballaban Pasha dead with his flintlock gun. His name: Gjergj Aleksi}}</ref>.<ref name="Frasheri454">{{harvnb|Frashëri|2002|p=454}}</ref><ref name="Franco345">{{harvnb|Franco|1539|p=345}}</ref>
 
== Trashëgimia ==
584

edits

Menyja e navigimit