Ndryshimi mes inspektimeve të "Rezistenca shqiptare në Luftën e Dytë Botërore"

Jump to navigation Jump to search
ska përmbledhje të redaktimeve
Pavarësisht mbrojtjes së garantuar prej italianëve dhe aleancës së gjatë të Shqipërisë me Italinë, më 7 prill 1939 trupat italiane [[Pushtimi italian i Shqipërisë|pushtuan Shqipërinë]]<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=e0_3Nrc8D0wC&pg=PA314|title=Keegan, John; Churchill, Winston (1986). The Second World War (Six Volume Boxed Set). Boston: Mariner Books. p. 314. ISBN 0-395-41685-X.}}</ref>, pesë muaj para fillimit të Luftës së Dytë Botërore. Rezistenca e armatosur shqiptare dështoi dhe pas një rezistence të shkurtër, vendi u pushtua. Më 9 prill 1939 [[Mbreti Zogu I]] u largua për në Greqi.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=gYDN-UfehEEC&pg=PA1353&dq=albania+%22Italian+protectorate%22&as_brr=3&ei=LSh7SP3sMoHAigHm0uzBBA&sig=ACfU3U2Mkq1BcJPJheoiFuManvWK9W0bBw|title=Zabecki, David T. (1999). World War II in Europe: an encyclopedia. New York: Garland Pub. p. 1353. ISBN 0-8240-7029-1.}}</ref>
 
Në një përpjekje për të fituar mbështetjen e shqiptarëve për sundimin italian, Çiano dhe regjimi fashist inkurajuan irredentizmin shqiptar kundrejt [[Kosova|Kosovës]] dhe [[Çamëria|Çamërisë]].<ref>Fischer 1999, pp. 70–73.</ref> Pavarësisht premtimeve të Jacomonit të mbështetjes së shqiptarëve për shkak të "çlirimit" të Çamërisë, entuziazmi i shqiptarëve për të luftuar mungonte në mënyrë të dukshme.<ref>Fischer 1999, p. 75.</ref> Ato pak njësi shqiptare që u ngritën për të luftuar në luftën italo-greke përkrah ushtrisë italiane kryesisht ose "dezertuan ose ia mbathën në tufa". Agjentë shqiptarë të rekrutuar para luftës thuhet të kenë vepruar prapa vijave greke dhe të jenë përfshirë në akte sabotazhi, por këta ishin të paktë në numër.<ref name=":2">Fischer 1999, pp. 78–79.</ref> Mbështetja për grekët, edhe pse e kufizuar, erdhi kryesisht prej minoritetit grek në Shqipëri të cilët e pritën ngrohtësisht ardhjen e forcave greke në rrethet e jugut.<ref name=":2" /><br />
 
== Rezistenca komuniste dhe nacionaliste ==
 
=== Origjina e komunizmit ===
Të përballur me një shoqëri agrare dhe kryesisht [[Muslimanët|muslimane]], të monitoruar nga policia e sigurisë e [[Mbreti Zogu I|Mbretit Zog]], lëvizja komuniste e Shqipërisë tërhoqi pak ndjekës në periudhën midis Luftës së Parë dhe të Dytë Botërore. Në fakt, vendi nuk kishte një parti komuniste zyrtare para [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Pasi [[Fan Noli]] iku në vitin 1924 drejt Italisë dhe më vonë SHBA-së, disa nga protezhetë e tij majtistë shkuan në Moskë, ku u lidhën me Konfederatën Ballkanike të Partive Komuniste dhe nëpërmjet kësaj me [[Komintern|Internacionalen Komuniste (Komintern)]], shoqata e sponsorizuar prej sovjetikëve e partive komuniste ndërkombëtare. Në 1930, Kominterni dërgoi [[Ali Kelmendi|Ali Kelmendin]] në Shqipëri për të organizuar çetat komuniste. Megjithatë, Shqipëria nuk kishte klasë punëtore në të cilën komunistët mund të mbështeteshin për mbështetje dhe [[Marksizmi]] i bënte përshtypje vetëm një numri të vogël intelektualësh grindavecë Toskë të edukuar në perëndim si dhe fshatarëve pa tokë, minatorëve dhe personave të tjerë të pakënaqur me strukturat ekonomike dhe sociale të vjetëruara të Shqipërisë. Parisi u bë qendra e komunistëve shqiptarë deri kur deportimet prej [[Nazizmi|nazistëve]] i zbrazën rradhët e tyre pas rënies së Francës në 1940.
 
=== Vitet e hershme të Enver Hoxhës dhe Mehmet Shehut ===
[[Enver Hoxha]] dhe një veteran i [[Lufta civile spanjolle|Luftës Civile spanjolle]], [[Mehmet Shehu]], me kalimin e kohës u ngritën për të qenë figurat më të pushtetshme në Shqipëri për dekada të tëra pas luftës. I lindur në vitin 1908, i biri i një pronari toke Tosk nga Gjirokastra i cili u kthye në Shqipëri pasi kishte punuar në SHBA, Enver Hoxha u shkollua në një nga shkollat më të mira të vendit, [[Liceu Kombëtar i Korçës|Liceun Kombëtar]] në [[Korça|Korçë]]. Në 1930, ai shkoi në universitet në [[Montpellier]] të Francës por humbi bursën shtetërore nga shteti shqiptar pasi neglizhoi studimet e tij. Rrjedhimisht ai u zhvendos në Paris dhe Bruksel. Pasi u kthye në Shqipëri në 1936 pa marrë diplomë, ai punoi si mësues frengjishte në liceun e tij të vjetër dhe mori pjesë në një çetë komuniste në Korçë. Më vonë ai shkoi në Tiranë dhe kur [[Partia e Punës e Shqipërisë|Partia Komuniste e Shqipërisë]] u krijua në nëntor 1941, ai u caktua sekretar i përgjithshëm i partisë, një post të cilin e mbajti deri në vdekjen e tij në vitin 1985.
 
Mehmet Shehu, gjithashtu një Tosk, studioi në [[Instituti "Harry Fultz"|Shkollën Teknike të Tiranës]]. Ai shkoi në një kolegj ushtarak në [[Napoli]] por u përjashtua për shkak të veprimtarive politke të majta. Në Spanjë Shehu luftoi në Brigadën Ndërkombëtare Garibaldi dhe u bë komandant i një prej batalioneve të brigadës. Pasi lufta në Spanjë përfundoi, ai u kap dhe u internua në Francë. Ai u kthye në Shqipëri në 1942 dhe shpejt u bë një figurë e spikatur. Gjatë luftës, ai fitoi një reputacion për aftësitë drejtuese me partizanët. David Smiley në kujtimet e tij të publikuara në 1984 shkroi:
 
"Mehmet Shehu ishte një burrë i shkurtër, i lodhur, rreth të tridhjetave i cili rrallëherë qeshte përveçse me fatkeqësitë e të tjerëve. Ai fliste mirë anglisht, ishte shumë i aftë dhe kishte shumë më tepër njohuri ushtarake se shqiptarët e tjerë.... Ai ishte i njohur për trimëri, kurajë, të qenit i pamëshirë dhe mizor--ai ishte mburrur se ai personalisht kishte prerë fytet e 70 karabinierëve italianë të cilët ishin zënë rob. Shkoja mirë me të në fillim pasi si ushtarë kishim diçka të përbashkët, por ai nuk e fshihte aspak mospëlqimin e tij për çdo gjë britanike dhe marrëdhëniet e mia me të u përkeqësuan."<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=Ab3ABgAAQBAJ|title=Lucas, Peter (2007-03-23). The OSS in World War II Albania: Covert Operations and Collaboration with Communist Partisans. McFarland. ISBN 9780786429677.}}</ref><ref>Smiley (1984), pp.56-57</ref>
 
== Burime ==
* ''[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/altoc.html Library of Congress Country Study] of Albania''

Menyja e navigimit