Dallime mes rishikimeve të "Rëne Dekart"

Jump to navigation Jump to search
26 bytes added ,  12 vjet më parë
v
roboti shtoj: zh-yue:笛卡兒; cosmetic changes
[redaktim i pashqyrtuar][redaktim i pashqyrtuar]
v (roboti shtoj: yo:René Descartes)
v (roboti shtoj: zh-yue:笛卡兒; cosmetic changes)
[[ImageSkeda:Descartes3.jpg|thumb|René Descartes ]]'''René Descartes''', ''([[lexo:]] Rëne Dekart ose latinisht ''Renatus Cartesius'')'', ''([[31 mars]], [[1596]] në [[La Haye en Touraine]], [[France]] - [[11 shkurt]], [[1650]] në [[Stockholm]], [[Suedi]])'', ishte [[filozof]] [[francez]], [[matematikan]], dhe shkrimtar i cili pas rinisë së tij shkoi të jetojë në [[Holandë]]. Konsiderohet themelues i filozofisë moderne sidomos i filozofisë perëndimore. Shkrimet e tij edhe sot studiohen me vëmendje sidomos libri i tij [[Meditations PhilosophIque|''Meditaticione filozofike'']] vazhdon që të jetë tekst standard në shumë universitete. Descartesi dha kontribute të çmueshme në matematikë [[Sistemi koordinativ i Descartesit]] i cili lejon që figurat gjeometrike të shprehen me ndihmën e ekuacioneve algjebrike prandaj ai quhet edhe baba i [[Gjeometria analitike|gjeometrisë analitike]]. Descartesi është figurë kyçe në të ashtuquajturin [[Revolucion shkencor]].
 
Konsiderohet themelues i drejtimi filozofik [[Racionalizmi]]. Fushat e interesit kanë qenë [[Metafizika]], [[Epistemologjia]], [[Matematika]] gjithmonë i ndikuar nga [[Platoni]], [[Aristoteli]], [[Ibn al-Haytham|Alhazeni]], [[Avicenna]], [[al-Ghazali]], [[St. Augustine]], [[Thomas Aquin]], [[Mersenne]], [[Michel de Montaigne]], [[Duns Scotus]], [[Baruch Spinoza]], [[Thomas Hobbes]], [[Blaise Pascal]], [[John Locke]], [[Gotfried Leibniz]], [[Immanuel Kant]] etj. Ndjekës ose pasues të Descartesit janë filozofët:[[Edmund Husserl]], [[Slavoj Žižek|Žižek]], [[Noam Chomsky|Chomsky]], [[Jason Stanley|Stanley]], [[Dirck Rembrantsz van Nierop]] etj.
Thënia e tij e famshme është: ''Cogito ergo sum'' (frëngjisht ''Je pense, donc je suis''); {anglisht ''I think, therefore I am'' ose ''I am thinking, therefore I exist'') ose në shqip: Mendoj pra jam, të cilën e gjejmë në pjesën e katërt të librit të tij ''Discourse dë la Methode'' përbën edhe thelbin e filozofisë racionaliste.
 
[[KategoriKategoria:lindje 1596]]
[[KategoriKategoria:vdekje 1650]]
[[KategoriKategoria:filozofë francezë]]
[[KategoriKategoria:matematikanë francezë]]
[[KategoriKategoria:shkrimtarë francezë]]
 
[[af:René Descartes]]
[[zh:笛卡儿]]
[[zh-classical:笛卡兒]]
[[zh-yue:笛卡兒]]

Menyja e lëvizjeve