Stefan Prifti

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Me Gjon Buzukun nis tradita e shkrimit shqip dhe letërsia shqipe. Vetë kushtet e krijuara në Evropën e shek. XVI bënë të mundur që një letërsi e re të niste edhe në gjuhët e vogla. Zanafilla e kësaj inisiative duhet kërkuar njëherësh te veprimi atdhetar i mendjeve të ndritura, frymëzuar nga lëvizja e humaniste si edhe te interesi i Kishës katolike për t’u reformuar,duke lejuar që librat për mësimin dhe shpjegimin e fesë te përktheheshin nga latinishtja në gjuhë kombëtare. Për katolicizmin arbër, i cili në kushtet e pushtimit turk po përballohej për rrezikun e islamizmit në masë të popullsisë, shprehja e identitetit fetar e kombëtar . Prifti Gjon Buzuku, i cili shërbente padyshim diku në një zonë bregdetare, ndoshta ne Ulqin, zonë që kishte kontakt të vazhdueshëm me Papatin dhe me Venedikun . Libri i Buzukut është përkthim i një meshari, ku përfshihen pjesë liturgjike dhe psalme, që lexojshin nga klerikët gjatë meshës katolike. Duke qenë se kopjes së vetme të veprës që ka arritur deri te ne , i mungojnë ballina(kopertina) dhe 16 fletët e para (ose 32 faqe) titulli i saj i vërtetë nuk njihet ,ndaj ajo është quajtur thjesht meshar. Ky libër përmban vetëm 188 faqe secila e shtypur në dy kolona me nga 45 rreshta. Ne fletën e fundit marrim vesht se Buzuku e ka filluar punën e vet më 20 mars 1554 dhe e përfundoi më 5 janar 1555. Gjuha e përdorur në vepër është një formë e gegërishtes veri-veriperëndimore, kurse shkrimi jepet me alfabet latin.