Tibeti (1912–1951)
Tibeti (tibetisht: བོད་, Wylie: Bod) ishte një shtet i pavarur de facto në Azinë Lindore që zgjati nga rënia e dinastisë Qing në vitin 1912 deri në aneksimin e saj nga Republika Popullore e Kinës në vitin 1951.
Regjimi tibetian Ganden Phodrang ishte një protektorat nën sundimin Qing deri në vitin 1910, kur dinastia Qing vendosi të ushtronte kontroll më të madh mbi rajonin.[1] Në vitin 1912, qeveria e përkohshme e Republikës së Kinës (ROC) pasoi Qing dhe mori një dekret perandorak që trashëgonte pretendimet mbi të gjitha territoret e saj. Megjithatë, ROC i sapoformuar nuk ishte në gjendje të ushtronte ndonjë autoritet të vërtetë në Tibet. Dalai Lama i 13-të deklaroi se marrëdhënia e Tibetit me Kinën përfundoi me rënien e dinastisë Qing dhe shpalli pavarësinë, megjithëse kjo nuk u njoh zyrtarisht nga vendet e tjera. Tibeti dhe Mongolia e Jashtme nënshkruan një traktat të kontestuar që shpallte njohjen reciproke të pavarësisë së tyre nga Kina.
Pas vdekjes së Dalai Lamës së 13-të në vitin 1933, një mision ngushëllimi i dërguar në Lhasa nga qeveria nacionaliste e sunduar nga Kuomintang për të filluar negociatat rreth statusit të Tibetit u lejua të hapte një zyrë dhe të qëndronte atje, megjithëse nuk u arrit asnjë marrëveshje.
Në vitet 1945–1949, qeveria nacionaliste e Republikës së Kinës humbi Luftën Civile të ripërtërirë Kineze kundër Partisë Komuniste Kineze. Në Tibet, epoka e pavarësisë de facto përfundoi pasi Tibeti u aneksua nga Republika Popullore e Kinës e sapoformuar në vitet 1950–1951.
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Rahul, Ram (1997). Central Asia: An Outline History (në anglisht). Concept Publishing Company. ISBN 978-81-7022-679-6.