Trajtimi mizor, çnjerëzor ose poshtërues
Trajtimi mizor, çnjerëzor ose degradues është trajtimi i personave që është në kundërshtim me të drejtat ose dinjitetin e njeriut, por nuk klasifikohet si torturë. Është i ndaluar nga Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut, Neni 3 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, Konventa e Kombeve të Bashkuara kundër Torturës dhe Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike. Edhe pse një dallim midis torturës dhe TDN-së ruhet nga një këndvështrim ligjor, studimet mjekësore dhe psikologjike kanë zbuluar se ky dallim është praktikisht inekzistent nga një këndvështrim psikologjik, dhe se njerëzit që i nënshtrohen TDN-së përjetojnë të njëjtat pasoja si të mbijetuarit e torturës. Bazuar në këtë hulumtim, disa praktikues kanë rekomanduar heqjen e dallimit.
Trajtim çnjerëzor
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Komisioni për Barazi dhe të Drejtat e Njeriut e përcakton trajtimin çnjerëzor si:[1]
- sulm i rëndë fizik
- marrje në pyetje psikologjike
- kushte ose kufizime mizore të paraburgimit
- abuzim fizik ose psikologjik në një mjedis kujdesi shëndetësor
- kërcënim për të torturuar dikë
Trajtim degradues
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Komisioni për Barazi dhe të Drejtat e Njeriut e përcakton trajtimin degradues si trajtim të padenjë dhe poshtërues. Nëse trajtimi konsiderohet degradues varet nga disa faktorë, duke përfshirë kohëzgjatjen e trajtimit; efektet fizike dhe mendore mbi viktimën; dhe mosha, raca, seksi dhe cenueshmëria e viktimës.
Eksperimentimi mjekësor ose shkencor pa pëlqimin e lirë të subjektit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Paketa Ndërkombëtare për të Drejtat Civile dhe Politike (PNDCP) në Nenin 7 të saj ndalon shprehimisht eksperimentimin mjekësor ose shkencor pa pëlqimin e lirë të subjektit/ëve të saj dhe e njeh atë si një formë të veçantë të torturës ose trajtimit mizor, çnjerëzor ose degradues. Për më tepër, Neni 4.2 i PNDCP ndalon shprehimisht përjashtimin nga ky ndalim në Nenin 7 të saj, dhe kështu e vendos atë drejtpërdrejt si një normë të prerë. Kjo e bën eksperimentimin mjekësor ose shkencor pa pëlqim potencialisht të dënueshëm sipas dispozitave të kodeve penale kombëtare në lidhje me krimet e torturës dhe trajtimit mizor, çnjerëzor ose degradues, dhe kjo në të gjitha vendet që janë palë të PNDCP dhe Konventës kundër Torturës dhe Trajtimeve ose Ndëshkimeve të Tjera Mizore, Çnjerëzore ose Degraduese.
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Article 3: Freedom from torture and inhuman or degrading treatment | Equality and Human Rights Commission". www.equalityhumanrights.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 3 gusht 2020. Marrë më 2025-10-10.