Transporti hekurudhor në Kosovë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Harta hekurudhore e Kosovës

Transporti hekurudhor në Kosovë zhvillohet në rrjetin hekurudhor me një gjatësi prej 333, 951 kilometra (591 mi) deri në 105,784 kilometra (65,731 mi), ndërsa linja industriale përfshinë 103,4 km. Hekurudhat e Kosovës janë pronë e sektorit publik, ku shteti ka të drejtën e vendimarrjes në të gjitha veprimet administrative përmes Ministrisë së Zhvillimit Ekonomik.[1]

Historiku[redakto | përpunoni burim]

Në Kosovë, ndërtimi i linjave të para hekurudhore linjave filloi në vitin 1874, kur u ndërtua vija e parë hekurudhore në relacionin Hani i Elezit për Fushë Kosovë dhe Mitrovicë. Ky ishte fillimi i shtrirjes së rrjetit hekurudhor nëpër Kosovë dhe ngadal kjo linjë u bë shumë e rëndësishme për transportimin e udhëtarëve dhe të mallrave. Gjithashtu, ajo ishte po aq e rëndësishme për zhvillimin ekonomik të vendit. Po kështu, ishte mundësuar edhe lidhja me rajonet e tjera. Me ndërtimin e kësaj linje hekurudhore, transporti hekurudhor hyri në mesin e vendeve të cilat siguronin vende të reja të punës. Gjatë vitit 1934 ndërtimi i rrjetit hekurudhor vazhdoi edhe në linjën Mitrovicë - Leshak, në vitin 1934 Fushë Kosovë - Prishtinë, në vitin 1936 Fushë Kosovë - Pejë, në vitin 1949 Prishtinë - Podujevë - Livadhi, dhe në vitin 1963 Kline - Prizren.

Më 27 shtator të vitit 1999 Kosova Train for Life mbërriti në Prishtinë, duke sjellë ndihma të aksioneve të forcave paqeruajtëse të Kosovës.

Në vitin 2014 Hekurudhat e Kosovës arritën shtrirje gati në tërë territorin e Kosovës, me përjashtim të dy qyteteve - Gjilan dhe Gjakovë.[2]

Trenat[redakto | përpunoni burim]

Hekurudhat e Kosovës

Transporti hekurudhor, është njëra ndër linjat më të sigurta transportuese në Kosovë. Infrastruktura dhe automjetet e saj janë teknikisht më të sigurta në krahasim me mjetet tjera të transportit. Megjithatë, ata janë të imunizuar për kushtet e vështira të motit të tilla si bora, mjegulla etj. Përveç kësaj, transporti hekurudhor është më ekologjik, si dhe pasi që ata janë të pajisur me lëndë djegëse nga lokomotivat "Diesel Electric" si burim primar i karburantit.

Në Hekurudhat e Kosovës tani ka tetë lokomotiva Diesel dhe katër Termo Motoric. Ato kanë aftësinë për të tërhequr 17 vagonë, 16 nga të cilat janë për udhëtarët dhe pjesa tjetër është për transportimin e mallrave. Hekurudhat e Kosovës kanë një rol të rëndësishëm për transportin e udhëtarëve dhe mallrave. Në vitin 2005, sipas një vlerësimi kishte 870 udhëtarë në ditë, të cilët kishin zgjedhur trenat si një mjet transporti. Në vitin 2006, ka pasur një rritje nga 26.56% më shumë se në vitin 2005, që do të thotë se ka pasur një rritje në 1100 udhëtarë të përditshëm. Në vitin 2007, numri i udhëtarëve që kanë udhëtuar me tren brenda një dite ishte 1143 ose 3.91% më shumë se në vitin 2006. Në vitin 2008, ka pasur një rënie në numrin e udhëtarëve nga 18.77% në krahasim me vitin 2007. Numri mesatar i udhëtarëve në ditë gjatë vitit 2009 ishte 1026 ose 10.51% më shumë se në vitin 2008. Gjithashtu, ka pasur një rritje të udhëtarëve në ditë në vitin 2010 nga 1032 ose 0.61% në krahasim me vitin 2009. [3]

Transporti i brendshëm[redakto | përpunoni burim]

Hekurudhat e Kosovës kanë këtë orar të përditshëm: Treni lokal: udhëton çdo ditë nga Pejë për Prishtinë dhe e kundërta. Treni i lëvizjes së lirë: udhëton nga Hani i Elezit në Fushë Kosovë, dhe nga Fushë-Kosovë për Gracanice dhe anasjelltas. Aktualisht, kjo linjë është jashtë funksionit.

Transporti ndërkombëtar[redakto | përpunoni burim]

Për transportin ndërkombëtar, Hekurudhat e Kosovës kanë një linjë të rregulltë dhe të përditshme të trenit, që është quajtur "Treni i shpejtë". Ky tren udhëton një herë në ditë nga Prishtinë për në Shkup dhe anasjelltas.[4]

Siguria dhe shërbimet[redakto | përpunoni burim]

Kosovo Railway.jpg

Transporti hekurudhor në Kosovë konsiderohet të jetë më i sigurti, sepse të gjithë punonjësit e departamentit të sigurisë së hekurudhave janë të trajnuar profesionalisht, dhe kujdesi shëndetësor ndaj tyre si fizik ashtu edhe psikik është gjithashtu i mbikëqyrur. Kjo është ajo që e bën transportin hekurudhor në Kosovë për t'u kualifikuar si më i sigurt. Për shkak të llogaritjet statistikore që janë bërë në Kosovë, ajo ka qenë deklaruar se transportin hekurudhor doli të ishte me një shkallë të vdekshmërisë shumë të ulët në krahasim me llojet tjera të transportit. Disa nga karakteristikat themelore të transportit hekurudhor në Kosovë janë si më poshtë:

-Transparenca,

-Përpikëria në orar,

-Trajtimi jodiskriminues.

Hekurudhat e Kosovës, në vitet në vazhdim, jo vetëm që do të kontribuojnë në shërbimet e transportimit të mallrave dhe udhëtarëve, por ato gjithashtu do të përmirësohen në aspektin e mirëmbajtjes së automjeteve motorike. Ato do të mbajnë edhe më tutje këtë përkushtim, në mënyrë që konsumatorët të jenë të kënaqur me shërbimet që ofrojn Hekurudhat e Kosovës.[5]

Kontenier.jpg

Avantazhet[redakto | përpunoni burim]

Një tjetër karakteristikë e rëndësishme, që e bën transportin hekurudhor superior në krahasim me llojet tjera transportit është se në transporti hekurudhor ka aftësinë për të transportuar një sasi të madhe të mallrave dhe udhëtarëve njëkohësishtë. Një lokomotivë e vetme mund të tërheqë mbi 1200 ton. Kjo është një kualitet i pazëvendësueshëm për minierat, mallrat dhe për udhëtarët, sidomos kur është fjala për distanca të largëta. Hekurudhat posedojnë shumë lloje të vagonëve të cilët janë projektuar për transportimin e mallrave të tilla si vaj, etj., duke përdorur enë-kontejnerë dhe frigoriferë si mjete transportuese si dhe vagonët që janë përdorur për transportimin e grurit dhe mineraleve. Aktualisht, kjo është forma më e zhvilluar e transportit të mallrave në tren me vagonë.[6]

Lidhjet ndërkombëtare dhe shërbimet[redakto | përpunoni burim]

Treni33.jpg

Hekurudhat e Kosovës lidhin Prishtinën me Shkupin (Maqedoni), në jug, ndërsa Hekurudhat Serbe lidhin Mitrovicën me Kralevën (Serbi), në veri. Pjesa në mes të Mitrovicës dhe Fushë Kosovë (në perëndim të Prishtinës) nuk është aktualisht duke funksionuar.[7]

  • AlbaniaFlag of Albania.svg Shqipëri - Nuk ka lidhje
  • MontenegroFlag of Montenegro.svg Mali i Zi - Nuk ka lidhje
  • Republic of MacedoniaFlag of North Macedonia.svg Maqedoni - hapur
  • SerbiaFlag of Serbia.svg Serbia - e hapur

Statistikat[redakto | përpunoni burim]

Viti Numri i udhëtarëve Të hyrat në EURO
2013 276,852 179,515
2012 267,901 171,943
2011 279,330 193,593
2010 281,650 184,972
Viti Ton e mallrave (Neto) Të hyrat në EURO
2013 778,134 2,332,274
2012 488,539 1,601,675
2011 748,667 2,450,434
2010 877,332 2,864,370

Galeria[redakto | përpunoni burim]

Shih edhe[redakto | përpunoni burim]

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]

Referenca[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ "Transporti". rks-gov.net. Marrë më 2014-03-02. 
  2. ^ "RTK". rtklive.com. Marrë më 2014-03-02. 
  3. ^ "http://esk.rks-gov.net/publikimet/doc_download/1018-permbledhje-e-te-dhenave-te-transportit-dhe-telekomit-ne-kosove". esk.rks-gov.net. Marrë më 2014-03-02.  Lidhje e jashtme në |title= (ndihmë)
  4. ^ "Hekurudhat". kosovorailway.com. Marrë më 2014-03-02. 
  5. ^ http://mzhe.rks-gov.net/npmnp/repository/docs/Plani_i_Biznesit_2012_te_NP_Infrakos_sha.pdf
  6. ^ http://www.trainkos.com/wp-content/uploads/2012/03/Plani-i-Biznesit-2013-Trainkos-Sh.A.pdf
  7. ^ "Informata për Infrakos | INFRAKOS". infrakos.com. Marrë më 2014-03-02.