Ukshin Hoti

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Ukshin Hoti

Ukshin hoti.jpg

Emri: Ukshin
Mbiemri: Hoti
Lindi më: 17 qershor 1943
Vendlindja: Krushë e Madhe Rahovec
Vdiq më: I zhdukur
Profesioni: Filozof, Shkrimtar, Politikan

Ukshin Hoti ka lindur më 17 qershor të vitit 1943[1] në Krushë të Madhe të Rahoveci-t. ishte profesor,shkrimtar, filozof,intelektual,athetar dhe veprimtar i shquar i çështjes kombëtare ne Kosove gjatë viteve 80-dhjeta dhe 90-dhjeta, Ukshin Hoti ishte një ndër intelektualet me te arsimuar ne Kosovë ai kishte qenë edhe ligjerues ne disa universitete në Sh.B.A ku dhe kishte studiuar dhe diplomuar, Ukshin Hoti ishte arrestuar disa herë aktivitetin e tij atdhetar në Kosovë nga regjimi serb por së fundi herë arrestohet në vitin 1994 nga policia serbe me akuzën e ushtrimit të aktiviteve armiqësore kundra Jugollavisë dhe për pjesëmarrjën e tij në levizjet për Republikën e Kosovës[2][3] dhe më pas denohet 5 vjet burg, Më 16 Maj te vitit 1999 pas lirimit të tij nga burgu i Dubravës dhe pas daljes se tij nga qelia e burgut zhduket nga polica serbe pa lenë gjurmë dhe nga ajo datë nuk dihet asgjë për të dhe njerëzit qe e kanë parë të gjallë kanë qenë vetëm shokët e burgut dhe të burgosurit e tjerë të cilët treguan se Ukshini ishte liruar nga burgu ditën e diel një ditë jo e zakonshme per lirimin e te burgosurve[4].

Jetëshkrimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Rinaia dhe Edukimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Ukshin Nazif Hoti ka lindur në fshatin Krushe e Madhe të Rahovec-it më 17 qershor te vitit 1943[5][6], Ishte femija i madh i gjate femijeve te familjës Hoti, Prinderit e tij ishin e ëma Fatimja ishte amvise ndërsa i ati Nazifi kishte qenë shitës i thjesht në fshat, Ukshin Hoti kreu me sukeses kreu shkollën e fillore dhe atë të mesme në Prizeren dhe në Prishtinë pas diplomimit Ukshin vijoi studimet në vitin 1964 në Zagreb ku u diplomua për shkencat politike dhe u dallua si student i vecantë, Më pas në vitin 1968 kreu dhe dy vite postuniversitare në Beograd ku ndoqi interesimin e tij në mardhëniet ndërkombëtare në fushën e ekonomisë dhe politkës. Dhe Pastaj vazhdon specializimet në Sh.B.A në vitin 1978 pasi kishte fituar bursen Fulbright[5][7] udhëton në Sh.B.A ku specializoi në Universitetin e Washigtonit më pas edhe në Universiteti e Çikagos dhe në të Harvardit dhe gjatë specializimit morri pjesë në disa simpoziume të njohura shkencore të organizuara nga kongresmenët dhe senatorët amerikan dhe Universitetin e Harvardit[8] ju ofruan kushte të larta studimi dhe nga ana rektorit ishte zgjedhur si i vetmi student që do të përfaqësonte të gjithë specializantët dhe postdiplomistët e Evropës në SHBA dhe punoi si shkencëtar dhe hulumtues i pavarur[5][9].

Por pavarsisht kushteve të ofruara nga Universiteti i Havardit në Boston,MassachusettsSh.B.A Ukshini nuk vendos të qëndroj në Sh.B.A por rikthehet në Kosovë.

Aktiviteti në Kosovë 1970 – 1978[redakto | redakto tekstin burimor]

Në vitet e 70-dhjeta Ukshin Hoti kishte mbajtur në detyrë disa pozita ë ndryshme të natyres politike dhe arsimore në Kosovë ku fillimisht kishte rënë në kundershtim me udhëheqesit Jugosllav në Kosove dhe me sitemin e regjimit Jugosllav në Kosove si dhe me sistemin diktorial të Enver HoxhësShqipëri[5] .

Angazhimi i Politik gjate viteve 80-dhjeta dhe burgosja e parë[redakto | redakto tekstin burimor]

Me 13 Mars të vitit 1981 organizohen protestat masive studentore të cilat kerkonin të drejta për Shqiptaret brenda Republikës Fedrative Socijaliste Jugosllave (RFSJ-së), Ukshin Hoti më 19 Nentor të vitit 1981[4] si profesor i Universitetit të Prishtinës del haptazi dhe mbeshtet fuqishëm kërkesat e studenteve Shqiptar për shpalljën e Kosovës Republikë dhe bashkim dhe kundurshton regjimin represiv jugosllav në Kosove dhe pas kësaj deklarate më 21 Maj të vitit 1982[4][5] dënohet nga regjimi jugosllav më 9 vite burg më akuzën për mbështejen separatizimit (ndarjës) në Jugosllavisë.

Ukshin Hoti ishte i vetmi profesor dhe intelektual i Universitetit të Prishtinës që përkrahur haptazi kërkesat e studenteve për shpajllën e Kosovës Republikë dhe këtë kishte shtjelluar në mënyrë shkencore dhe politike po edhe ne mënyrë ekonomike, Ai shpjegonte se pasuritë natyrore dhe ekonomike te Kosoves po plackiten dhe po shryftezohen pa drejtësisht nga republikat e tjera të Jugosllavisë dhe nga kjo kërkonte që Kosova të jetë e pavarur dhe të vendoste për statusin e saj dhe si pasoj e kësaj denohet me 9 vite burg.

Ukshin Hoti qëndron vetem tri vite në burg pasi në vitin 1983 Gjykata Supreme e Jugosllavisë në Beograd kishte reduktuar denimin e tij nga 9 vite ne 3-5[4] vite burg dhe gjatë kesaj kohe gruaja e tij Edi Shukriu kishe bërë shumë për lirimin e tij[5].

Pas arrestimit vuajti denimin në disa burgje fillimisht në burgun e Prishtinës e më pastaj në burgun e Zagrebit e më vone edhe në Ljublanë e se fundi transferohet në burgun e Gjilani-t[5][10].

Me pas ne vitin 1985 lirohet nga burgu por izolohet ne fashtin e tij te lindjes në Rahovec me qellim izolimin e aktivitetit te tij politik duke ju marre edhe pasaporta.

Aktiviteti politik gjatë viteve 90-dhjeta[redakto | redakto tekstin burimor]

Në fillim të viteve 90-dhjeta Ukshin Hoti serish u i çensurar nga regjimi serb i Milosheviçit riaktivizohet në politikë në lidhejën Dr.Ibrahim Rugovës pra në Lidhjën Demokratike të Kosovës (LDK)[5] ku dhe emërohet kryetar i LDK-se në Rahovec, Me pas nën petkun e kesaj levizje merr detyrë në mësimin dhe ligjerimin e studentëve në Rahovec pasi Universitetet u mbyllën me dhunë nga regjimi i vandal i Sllobodan Miloshevicit dhe mesimet beshin ne shtepi private në xhamia në garazhe etj.

Në vitin 1992 në fshatin Brestovc të Rahovecit Ukshin Hoti organizon një homazh për viktimat e vrara nga policia serbe dy vjet më parë në një demonstratë për Republikën e Kosovës, por ndodhë një incident në mes të qytetarëve që po merrnin pjesë në homazh dhe policisë serbe e cila kishte bllokuar rrugën, Ukshin Hoti tha se policia duhet te ishte ajo qe do të lironte rrugën por policia serbe intevenoi me armë ndaj qytetarëve të pa fajshëm të Rahovecit[3][5] dhe si pasoj plagosi disa vetë, Dhe pas kësaj ngjarje Ukshin Hoti arrestohet në vitin 1993 në këtë kohë ai largohet nga LDK-ja në për disa rrethana të pa qarta.

Në vitin 1993 ai i bashkohet partisë Unitetit Kombetar Shqiptare (UNIKOMB) një parti e cila kishte ideal bashkimin kombetare të Shiptarëve, Por represioni i regjimit brutal serb po rritej në një homazh për nder të dëshmoreve të renë nëpër demostrata në vitin 1994 në Rahovec ai një fjalim del haptazi për idenë e formimit të Forcave të Armatosura të Republikes se Kosovës[10][11].

Në prill të vitit 1994 partia Unikomb i ofron Ukshin Hotit qe te behët lider i saj dhe kur pritej te behej lider i saj, Ukshin Hoti arrestohet rruges ne Prishtine më 17 Maj të vitit 1994 me akuzë se po punon per rrënimin e Jugosllavise dhe me akuze se ishte pjestar i levizjes ilegale Levizja per Republiken e Kosovës si dhe se partia Unikomb ishte subjekt illegal dhe se nuk ishte regjisturar si parti politke dhe më vonë Ukshini denohet me 5 vjet burg[3][4][5].

Burgimi i dytë[redakto | redakto tekstin burimor]

Pas homazhit qe organizoi per deshmoret e rene Ukshin Hoti arrestohet ne vitin 1993 dhe denohet me 55 ditë burg, dhe ne kete kohe braktisë edhe LDK-në[5]

Dhe pas lirimit organizon takime dhe merr pjesë ne tubime ne Maqedoni me qellim te zhvillimit te idesë për bashkimit kombëtar.

Burgimi i fundit dhe aktiviteti i tij ne burg[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjatë burgimit të tij, partia “’Unikomb’’’lufton për lirimin e tij, duke u përpjekur ta bëjë të njohur Ukshin Hotin dhe mendimet e tija jashtë kufijve të Kosovës. Shkrimi i aktit të tij të mbrojtjes, është përkthyer në disa gjuhë dhe është shfrytëzuar si mundësi për ta bërë atë të njohur. Shoku i tij Bislim Elshani, po ashtu nxjerrë një broshurë në lidhje me Ukshin Hotin : “Politika në Pranga”. Rasti i Ukshin Hotit më në fund bie në veshët e Parlamentit Evropian. Kështu, kur fillon lufta në Kosovë në mars 1998, bëhet një kërkesë në Këshillin Evropian që autoritetet e Beogradit ta bëjnë lirimin e parakohshëm të Ukshin Hotit. Ndonëse KNKK-ja e ka takuar më 1 mars 1999, nuk është vënë as në pyetje që Beogradi ta falte. Në tetor Parlamenti Evropian, me qëllim ta forcojë lirimin e tij, vendos ta nominojë për çmimin Saharov[12]. Megjithatë, ishte Presidenti Ibrahim Rugova që e fiton këtë çmim në dhjetor të vitit 1998. Në shkurt të vitit 1999, gjatë konferencës së Rambujesë, që kishte për qëllim ta ndalojë luftën në Kosovë, përfaqësuesit e Kosovës të ballafaquar me përfaqësuesit serbë kërkojnë sipas Hydajet Hysenit, atëherë anëtarë i delegacionit shqiptar, lirimin e Ukshin Hotit me qëllim që të mund të marrë pjesë në marrëveshjet me Kosovën. Gjë që Serbia e refuzon edhe një herë. Në burg Ukshin Hoti ka qasje në një numër të kufizuar librash, megjithatë ai vazhdon të shqyrtojë mendimet e tij dhe vazhdon të shkruajë. Ai po ashtu, mban një korrespondencë me shkrimtarin Ismail Kadare. Këto shkrime do të publikohen në vitin 2000, me titull : Bisedë përmes hekurash. Me 1995, shoku i tij Bislim Elshani bashkon një numër të shkrimeve të tij dhe i publikon ne librin e tij të dytë : Filozofia politike e çështjes shqiptare. Ai po ashtu komunikon, me familjen e tij përfshirë këtu edhe motrën e tij Myrveten, e cila rrëfen në një letër që vëllai i saj i kërkon që ajo ta mbajë premtimin e dhënë, gjë që kjo e fundit nga pamundësia fatkeqësisht nuk e mbajti: të kujdesej për bibliotekën dhe shkrimet e tij. Në fakt, fshati i lindjes së Ukshin Hotit bombardohet më 25 mars të vitit 1999. Më pas, forcat serbe hyjnë në fshat duke krijuar një kaos tek banorët. Policia serbe depërton në shtëpinë e Ukshin Hotit dhe atë të prindërve të tij, shkatërruan gjithçka dhe në fund i vënë flakën. Flaka morri me vete kështu edhe librat e Ukshin Hotit, shkrimet dhe dy punimet e tij të doktoraturës që deri në atë kohë nuk pati mundësi për t’i mbrojtur. Ndërsa banorët e fshatit marrin arratinë dhe gjejnë strehim nëpër vreshta dhe kodra. Kështu familja e Ukshin Hotit ndahet me dhunë nga policia serbe. Vëllai i tij Ragipi, duke dashur të gjej gruan dhe vajzën e tij kthehet në fshat, për të mos u kthyer më. Trupi i tij i pajetë do të gjendet 53 ditë më vonë. Prindërit e Ukshin Hotit shkojnë në një fshat të afërt, në Nagavc ku gjinden mijëra banorë të ardhur nga fshatrat për rreth. Edhe këtu fshati bombardohet dhe Nazifi, babai Ukshin Hotit plagoset në krah nga një shpërthim i granatës. I moshuar, i ndjeshëm dhe në pamundësi për t’u shëruar, ai do të ndërron jetë nga plagët e marra më 18 prill të vitit 1999.Në këtë periudhë, kur Ukshin Hoti po vuante dënimin e tij në burgun e Nishit në Serbi, ai dhe shumë të burgosur të tjerë do të transferohen sërish në burgun e Dubravës.

Lirimi nga burgu dhe Zhdukja[redakto | redakto tekstin burimor]

Me 16 maj 1999, atëherë kur lufta po zgjaste që gati një vit, Ukshin Hoti arrin tek fundi i dënimit të tij. Sipas Bajrush Xhemailit një nga të burgosurit, ai do të shoqërohet nga dy roje drejt daljes, e diel, një ditë jo e zakonshme për lirimin e të burgosurve. Që atëherë nuk do ta shohim më. Fati i tij ishte në duart e pushtetit serb.Me 19 maj 1999, burgu i rrethuar me tanke dhe me armë antiajrore të ushtrisë serbe, bombardohet nga NATO. Në ditët në vazhdim rojet dhe paramilitarët serb radhisin në oborr 800 të burgosur shqiptar nga 1000 që kishte burgu, ndërsa të tjerët fshihen nëpër qeli të burgut. Rojet dhe paramilitarët serb zbrazin plumbat e tyre tek të burgosurit me të gjithë arsenalin që ata kishin në dorë: granata, mitralozë, snajperë dhe bazukë. Masakrohen 176 persona dhe plagosen mbi 200 të tjerë. OJQ-ja Human Right Watch shkoi në vendin e ngjarjes me 24 maj të vitit 1999 dhe vë në dukje dëmet që do t’i publikojnë në raportin e tyre.

Veprat[redakto | redakto tekstin burimor]

  • “Lufta e ftohtë dhe detanti", 1975
  • "Filozofia politike e çështjes shqiptare", 1995

Të tjerët për Ukshin Hotin[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Rexhep Qosja: "Ukshin Hoti - ky sot është simbol i vetëdijes historike, i ndërgjegjes dhe i qëndresës së pamposhtur shqiptare. Nuk është e çuditshme pse ky është emri më i kuptimshëm, më domethënës, më frymëzues në jetën tonë politike sot. Dhe, kjo tregon se populli ynë e çmon, ashtu siç duhet, njeriun e gatshëm për sakrifica. Dua të besoj se Ukshin Hoti do të dijë ta mbajë si duhet domethënien gjithëkombëtare, që rrezaton sot emri i tij."[13]
  • Ismail Kadare: “Kam frikë se pikërisht ky nivel i lartë ka qenë edhe burim i fatkeqësisë, që e ka ndjekur hap pas hapi këtë martir... Është e papranueshme që një personalitet i një populli, pavarësisht se ç'partie i përket, ose nuk i përket, të mbahet në zinxhirë. Është fyerje për krejt atë popull. Më fort se kurrë, kombi shqiptar ka nevojë për njerëz të aftë e me nivel të lartë. Njerëzit e zotë janë princat e vërtetë të një kombi. Për fat të keq, princat goditen shpesh në mënyrë të vdekshme."[13]

Referenca dhe shënime[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]