Shko te përmbajtja

Uragani Imelda

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Imelda në veri të Bahamas më 30 shtator

Uragani Imelda ( /ˈmɛldɑː/ ee-MEL-dah)[1] është një ciklon tropikal aktualisht aktiv që prek Bahamas dhe kërcënon ishullin e Bermuda. Stuhia e nëntë e emëruar dhe uragani i katërt i sezoni të uraganeve të Atlantikut 2025, sistemi u formua midis Kubës dhe Arkipelagut Lucayan më 27 shtator, megjithëse Qendra Kombëtare e Uraganeve filloi të lëshonte këshilla mbi shqetësimin e motit një ditë më parë, kur ende konsiderohej si një ciklon tropikal i mundshëm. Imelda do të përparonte në veri, duke u forcuar përmes Bahamas, përpara se të bëhej një uragan në veri të ishujve. Në këtë pikë, Imelda kishte shkaktuar tashmë reshje të konsiderueshme shiu në të gjithë Antilet, veçanërisht në Porto Riko, Kubë dhe Republika Dominikane, ku ujërat e përmbytjeve vranë katër burra. Dëmet, të vlerësuara nga Aon, arritën në më shumë se 10 milionë dollarë amerikanë.[2]

Historia meteorologjike

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Hartë që tregon rrugën dhe intensitetin e stuhisë, sipas shkallës Saffir–Simpson

Më 21 shtator, një valë tropikale filloi të prodhonte shira dhe stuhi të çorganizuara në lindje të Ishujve Windward.[3] Më 25 shtator, trazirat filluan të tregonin shenja organizimi pranë Hispaniola.[4] Një qarkullim i nivelit të ulët filloi të formohej brenda shqetësimit të nesërmen, në të cilën kohë u caktua si Cikloni i Potencialit Tropikal i Nëntë.[5] Në mëngjesin e 27 shtatorit, ndodhi më shumë organizim dhe shqetësimi u shndërrua në Depresionin Tropikal Nëntë.[6] Sistemi po përparonte gjithashtu përgjithësisht drejt veriut rreth kësaj kohe.[7] Depresioni u forcua në stuhinë tropikale Imelda pasditen tjetër rreth 370 mi (600 km) në juglindje të Kepit Canaveral, Florida.[8] Në mëngjesin e 30 shtatorit, ndërsa ishte mbi Bahamas qendrore, konvekcioni i thellë u rizhvillua përgjatë anës perëndimore të Imeldës dhe, e drejtuar nga Uragani Humberto, Imelda u kthye në verilindje, larg Bregut Lindor të Shteteve të Bashkuara.[9] Po atë mëngjes, stuhia u forcua në një uragan të Kategorisë 1.[10][11] Struktura e brendshme thelbësore e Imeldës vazhdoi të përmirësohej deri më 1 tetor dhe u intensifikua në Kategorinë 2.[12] Në kohën kur Imelda e mbylli syrin, rreth mesditës, Imelda po përballej me kushte vetëm pak të favorshme për zhvillim, duke përfshirë erëra të forta dhe ajër të thatë që po përhapej.[13] Pastaj atë mbrëmje, ndërsa sistemi filloi kalimin e tij në një ciklon ekstratropikal, syri i Imeldës përshkoi bregdetin e Bermudës me erëra të qëndrueshme prej 100 mph (155 km/h).[14] Të nesërmen në mëngjes, ndërsa lëvizte me shpejtësi drejt lindjes-verilindjes në det, Imelda u dobësua përsëri në Kategorinë 1 dhe përfundoi tranzicionin ekstratropikal.[15]

  1. "Atlantic Basin Storm Name Pronunciations" (PDF). National Hurricane Center (në anglisht). Marrë më 2025-06-01.
  2. "Weekly Cat Report Review of Global Catastrophe Activity October 3, 2025" (PDF) (në anglisht). tetor 3, 2025.
  3. Papin, Philippe (2025-09-21). "NHC Graphical Outlook Archive". National Hurricane Center (në anglisht). Miami, Florida. Marrë më 2025-09-26.
  4. Pasch, Richard (shtator 25, 2025). Tropical Weather Outlook (Reportazh) (në anglisht). Miami Florida: National Hurricane Center. Marrë më 26 shtator 2025.
  5. Cangialosi, John (shtator 26, 2025). Potential Tropical Cyclone Nine Discussion Number 1 (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 26 shtator 2025.
  6. Reinhart, rad (shtator 27, 2025). Tropical Depression Nine Discussion Number 4 (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 27 shtator 2025.
  7. Reinhart, Brad (2025-09-27). "Tropical Depression Nine Discussion Number 5". National Hurricane Center (në anglisht). Miami, Florida. Marrë më 2025-09-27.
  8. Papin, Philippe (shtator 28, 2025). Tropical Storm Imelda Intermediate Advisory Number 8A (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 28 shtator 2025.
  9. Blake, Eric (shtator 30, 2025). Tropical Storm Imelda Advisory Number 15 (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 30 shtator 2025.
  10. Pasch, Richard (shtator 30, 2025). Hurricaner Imelda Intermediate Advisory Number 15A (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 30 shtator 2025.
  11. Noll, Ben (2025-09-29). "How a Category 5 hurricane kept the Carolinas from a worst-case scenario". The Washington Post (në anglishte amerikane). ISSN 0190-8286. Marrë më 2025-09-29.
  12. Reinhart, Brad (tetor 1, 2025). Hurricaner Imelda Discussion Number 20 (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 1 tetor 2025.
  13. Masters, Jeff (2025-10-01). "Bermuda braces for a pounding from strengthening Hurricane Imelda » Yale Climate Connections". Yale Climate Connections (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-10-02.
  14. Papin, Philippe (tetor 1, 2025). Hurricane Imelda Discussion Number 22 (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 2 tetor 2025.
  15. Reinhart, Brad (tetor 2, 2025). Post-Tropical Cyclone Imelda Discussion Number 24 (Reportazh) (në anglisht). Miami, Florida: National Hurricane Center. Marrë më 2 tetor 2025.