Vincenzo Angelo Stratigo

Vincenzo Angelo Stratigò (1822–1885) ishte një poet, patriot dhe intelektual arbëresh, i cili luajti një rol të rëndësishëm në Rilindjen Kombëtare të Italisë dhe në ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare në Itali.

Biografia

Vincenzo Stratigò lindi më 17 dhjetor 1822 në Lungro (Kalabri), nga një familje fisnike arbëreshe me origjinë nga Korona e Moresë. I ati, Angelo Stratigò, ishte gjyqtar, ndërsa nëna, Matilde Mantile, ishte një aristokrate napolitane. Ai mori mësimet e para nga xhaxhai i tij, don Luigi Stratigò, një njohës i thellë i gjuhëve klasike. Në moshën 12 vjeçare, u regjistrua në Liceun e San Demetrio Corone, një shkollë e njohur për studimet klasike dhe për lidhjet me lëvizjet revolucionare antiborbonike. Më vonë, ai studioi për drejtësi në Universitetin e Napolit, ku u angazhua në grupe revolucionare .

Aktiviteti

Vincenzo Stratigò ishte një nga udhëheqësit e lëvizjes për bashkimin e Italisë në rajonin e Kalabrisë. Në vitin 1844, ai mori pjesë në ngjarjet revolucionare në Cosenza dhe, si pasojë, u përjashtua nga Universiteti i Napolit. Në vitin 1859, ai udhëhoqi një grup prej 500 luftëtarësh nga Lungro për të mbështetur Garibaldin dhe lëvizjen për bashkimin e Italisë. Batalioni arbëresh luftoi me guxim në betejën e Volturno-s, duke kontribuar në fitoren e forcave garibaldine .

Stratigò ishte gjithashtu një poet i talentuar. Ai shkroi poezi në gjuhën arbëreshe, duke përfshirë vjersha dhe tregime. Në këto vepra, ai shprehte ndjenjat e tij për atdhenë dhe lavdëronte figurat historike shqiptare, duke kontribuar në ruajtjen e identitetit kulturor arbëresh .

Në vitin 1883, Stratigò publikoi veprën "Le antinomie etiche e politiche", ku shprehte pikëpamjet e tij mbi drejtësinë sociale dhe organizimin e shoqërisë. Ai mbështeste idetë progresive të kohës dhe ishte kritik ndaj padrejtësive sociale, duke propozuar një shoqëri më të drejtë dhe të barabartë .

Vincenzo Stratigò është kujtuar si një nga figurat më të shquara të Rilindjes Kombëtare në Kalabri dhe përpjekjeve për ruajtjen e kulturës arbëreshe. Veprat e tij letrare dhe angazhimi i tij politik kanë lënë një trashëgimi të vyer për brezat e ardhshëm. Në Lungro, qyteti i tij i lindjes, një muze i dedikuar kujtimit të tij shërben si një vend për studim dhe vlerësim të kontributit të tij në historinë dhe kulturën arbëreshe.

Publikime

• "Vjershà arbëresh" (Stornelli arbëresh),
• "Il poeta Cesareo" (1844),
• "La donzella del sacerdote" (1849),
• "Sorgi, sorgi famoso Scander"
• "L'albanese" (1857).
• "Le antinomie etiche e politiche", 1883