Shko te përmbajtja

Vladimir Kramnik

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Vladimir Kramnik
Kramnik në Turneun e Kandidatëve 2018

Vladimir Borisovich Kramnik (Rusisht: Влади́мир Бори́сович Кра́мник; lindi më 25 qershor 1975) është një mjeshtër i madh shahu rus. Ai ishte Kampion Botëror i Shahut Klasik nga viti 2000 deri në vitin 2006, dhe Kampioni i 14-të i padiskutueshëm Botëror i Shahut nga viti 2006 deri në vitin 2007.[1]

Në vitin 2000, Kramnik mundi Garry Kasparov dhe u bë Kampion Botëror i Shahut Klasik. Ai mbrojti titullin e tij në vitin 2004 kundër Peter Leko, dhe mundi Kampionin Botëror në fuqi të FIDE-s, Veselin Topalov, në një ndeshje bashkimi në vitin 2006. Si rezultat, Kramnik u bë Kampioni i parë Botëror i padiskutueshëm, duke mbajtur si titujt FIDE ashtu edhe ata Klasikë, që kur Kasparov u nda nga FIDE në vitin 1993.

Në vitin 2007, Kramnik humbi titullin ndaj Viswanathan Anand, i cili fitoi turneun e Kampionatit Botëror të Shahut 2007 përpara Kramnikut. Ai sfidoi Anandin në Kampionatin Botëror të Shahut 2008 për të rifituar titullin e tij, por humbi. Ai luajti në katër turne të tjerë të kandidatëve midis viteve 2012 dhe 2018. Kramnik njoftoi publikisht tërheqjen e tij si shahist profesionist në janar 2019 për t'u përqendruar në projekte që lidhen me shahun për fëmijë dhe arsimin.

Kramnik arriti një vlerësim maksimal prej 2817 në tetor 2016, gjë që e bën atë lojtarin e tetë më të vlerësuar të të gjitha kohërave. Ai njihet gjerësisht për kontributet e tij në teorinë e hapjes.

Që atëherë, Kramnik është kritikuar gjerësisht nga lojtarë të tjerë profesionistë të shahut dhe media për akuzimin e shpeshtë të lojtarëve të tjerë të shahut për mashtrim pa prova të konsiderueshme.

Karriera e hershme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kramnik lindi në qytetin Tuapse, në brigjet e Detit të Zi. Emri i lindjes i babait të tij ishte Boris Sokolov, por ai mori mbiemrin e njerkut të tij kur nëna e tij (gjyshja e Vladimirit) u martua përsëri. Nëna e tij Irina Fedorovna është ukrainase dhe është mësuese muzike; babai i tij biologjik Boris Sokolov është një piktor dhe skulptor rus.[2][3] Si fëmijë, Kramnik studioi në shkollën e shahut të themeluar nga Mikhail Botvinnik. Rezultati i tij i parë i dukshëm në një turne të madh ishte fitimi i medaljes së artë si rezervë e parë për ekipin rus në Olimpiadën e Shahut të vitit 1992 në Manila. Përzgjedhja e tij për ekipin shkaktoi disa polemika në Rusi në atë kohë, pasi ai ishte vetëm një Mjeshtër i FIDE-s, por Garry Kasparov e mbështeti atë.[4] Ai shënoi tetë fitore, një barazim dhe asnjë humbje, një performancë prej 2958, e cila fitoi një medalje ari për performancën më të mirë të vlerësuar.

Në vitin 1993, Kramnik luajti në turneun shumë të fortë në Linares. Ai përfundoi i pesti, duke mposhtur numrin tre në botë, Vasyl Ivanchuk, gjatë rrugës. Ai e ndoqi këtë me një sërë rezultatesh të mira, por iu desh të priste deri në vitin 1995 për fitoren e tij të parë të madhe në turne në kontrollet e kohës normale, kur fitoi turneun e fortë të Dortmundit, duke e përfunduar atë i pamposhtur.[5]

Në vitin 1995, Kramnik shërbeu si ndihmës për Kasparov në ndeshjen e Kampionatit Botëror të Shahut Klasik 1995 kundër sfiduesit Viswanathan Anand.

Në janar të vitit 1996, Kramnik u bë lojtari numër një në botë; ai kishte të njëjtin vlerësim FIDE si Kasparov (2775), por ishte numër një sepse luajti më shumë ndeshje gjatë periudhës së vlerësimit në fjalë. Kjo ishte hera e parë që nga viti 1985 që Kasparov nuk ishte numri një në botë, dhe periudha gjashtëmujore e Kramnikut (janar deri në qershor 1996) si numër një në botë ishte e vetmja herë nga janari 1986 deri në mars 2006 kur Kasparov nuk ishte numri një në botë. Kramnik ishte lojtari më i ri që arriti ndonjëherë numrin një në botë, duke thyer rekordin e Kasparov; ky rekord qëndroi deri sa Magnus Carlsen e theu atë në vitin 2010.

Kramnik vazhdoi të jepte rezultate të mira, duke përfshirë fitoren në Dortmund (të plotë ose të barabartë) dhjetë herë nga viti 1995 deri në vitin 2011. Ai është i dyti nga vetëm 15 shahistë që kanë arritur një vlerësim prej 2800 (Kasparov ishte i pari).

Gjatë mbretërimit të tij si kampion bote, Kramnik nuk e rifitoi kurrë renditjen numër një në botë, duke e bërë këtë vetëm në janar 2008 pasi kishte humbur titullin ndaj Viswanathan Anand; ashtu si në vitin 1996, Kramnik kishte të njëjtin vlerësim FIDE si Anand (2799), por ishte numër një për shkak të më shumë ndeshjeve të luajtura brenda periudhës së vlerësimit. 12 vitet e Kramnikut midis renditjeve numër një në botë janë më të gjatat që nga fillimi i sistemit të renditjes FIDE në vitin 1971.

Jeta personale

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 30 dhjetor 2006, Kramnik u martua me gazetaren franceze Marie-Laure Germon. Ata kanë dy fëmijë dhe banojnë në Gjenevë.[6]

Kramnikut i është diagnostikuar spondiliti ankilozant, një formë e pazakontë e artritit, gjë që i shkakton shqetësim të madh fizik gjatë lojës. Në janar 2006, ai njoftoi se do të humbiste Turneun e Shahut Corus në Wijk aan Zee për të kërkuar trajtim për gjendjen e tij.[7] Ai u kthye nga trajtimi në qershor 2006, duke luajtur në Olimpiadën e 37-të të Shahut. Ai shënoi një rezultat +4, duke arritur performancën me vlerësimin më të lartë (2847) nga 1307 lojtarët pjesëmarrës.

Vlerësimi dhe trashëgimia

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Stili i lojës

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kasparov e ka përshkruar stilin e Kramnikut si pragmatik dhe këmbëngulës, në këtë të fundit të ngjashëm me atë të Anatoly Karpov.[8] Ai është një nga kundërshtarët më të vështirë për t'u mposhtur, duke humbur vetëm një lojë në mbi 100 deri në ndeshjen e tij me Kasparovin, duke përfshirë 80 lojëra radhazi pa humbje.[9][10] Kasparov nuk e mposhti Kramnikun gjatë ndeshjes së tyre të Kampionatit Botëror 2000, pjesërisht për shkak të përdorimit nga Kramniku të Mbrojtjes së Berlinit të Ruy Lopez. Kramnik është i njohur për aftësitë e tij në fundlojë.[11][12][13]

Kontributet në shah

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kramniku ka formësuar ndjeshëm teorinë e hapjes. Anand tha për të në vitin 2012: "Nuk e di saktësisht se sa linja ka krijuar, por të krijohet përshtypja se për 10 vitet e fundit kemi përdorur vetëm idetë e tij [...] Vula e tij në teorinë e hapjes është shumë më domethënëse se e imja."[14] Rezultatet e Kramnikut me figurat e bardha kundër Mbrojtjes Indiane të Mbretit bënë që Kasparovi ta hiqte hapjen nga repertorin e tij dhe shkaktoi rënien e popullaritetit të hapjes nga loja e nivelit të lartë për shumë vite.[15] Përdorimi i Mbrojtjes së Berlinit nga ana e tij në ndeshjen e tij të vitit 2000 kundër Kasparovit çoi në një rritje masive të popullaritetit të saj. Kramniku ishte eksponenti kryesor në botë i Mbrojtjes së Petrovit për pjesën më të madhe të karrierës së tij dhe gjithashtu ringjalli Hapjen Katalanase.[16]

Makruk

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kramniku luan edhe makruk. Më 1 maj 2004, ndërsa vizitonte Sallën Federale të Ekspozitës, ai mësoi menjëherë rregullat dhe mundi Dr. René Gralla. Sipas mendimit të tij, shahu tajlandez është më strategjik sesa ai indian (ndërkombëtar); lojtarët duhet të planifikojnë kombinimet me kujdes, pasi shahu tajlandez mund të krahasohet me fundlojën në shahun ndërkombëtar. Si kampion botëror në fuqi i shahut, ai shprehu dëshirën e tij për të luajtur një ndeshje të përzier makruku dhe shahu me kampionin në fuqi të makruk-ut Tor Pagnaam.[17]

Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. ↑ Green (NathanielGreen), Nathaniel (2021-09-22). "Chess World Champions List". Chess.com (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-07-02.
  2. ↑ "Everything you wanted to know about Vladimir Kramnik" (në anglisht). 27 gusht 2003.
  3. ↑ "Anand Beats Aronian in First Round Candidates' Tournament - ChessVibes" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 14 mars 2014. Marrë më 13 mars 2014.
  4. ↑ Vladimir Kramnik and Iakov Damsky, Kramnik: My Life and Games (London: Everyman Chess, 2000), pp. 21–22.
  5. ↑ "Dortmund Sparkassen (1995)". www.chessgames.com (në anglisht). Marrë më 25 shtator 2023.
  6. ↑ "Vadim Vladimirovich Kramnik Has Born" (në anglisht). chess-news.ru. 1 shkurt 2013. Marrë më 14 shkurt 2014.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Shërbim arkivimi i vjetruar (lidhja)
  7. ↑ "ChessBase.com – Chess News – Kramnik drops out of Wijk Super-Tournament" (në anglisht). Chessbase.com. 5 janar 2006. Arkivuar nga origjinali më 21 tetor 2008. Marrë më 4 nëntor 2008.
  8. ↑ Garry Kasparov, My Great Predecessors, vol 1 (London: Everyman, 2003), p. 9.
  9. ↑ Raymond Keene and Don Morris, The Brain Games World Chess Championship (London: Everman Chess, 2000), p. 42.
  10. ↑ Bob Ciaffone, "World Championship Chess Match," Michigan Chess Magazine (2001) http://www.michess.org/webzine_200102/worldchampionship.shtml Arkivuar 29 shtator 2007 tek Wayback Machine.
  11. ↑ Byrne, Robert (3 shtator 2006). "Kramnik Can Win an Endgame With Only the Slightest Edge". The New York Times (në anglisht).
  12. ↑ "Kramnik: Move by Move - Products" (në anglisht). New In Chess. 26 nëntor 2009. Arkivuar nga origjinali më 23 tetor 2013. Marrë më 21 tetor 2013.
  13. ↑ "Kramnik wins and is now in sole third place" (në anglisht). Chessdom. 24 mars 2013. Marrë më 21 tetor 2013.
  14. ↑ "Anand's WhyChess interview" (në anglisht). Chess in Translation. 10 maj 2012. Arkivuar nga origjinali më 28 nëntor 2014. Marrë më 2 janar 2013.
  15. ↑ "Dortmund 2012 – Kramnik shocks Gustafsson with a KID ... as black!" (në anglisht). ChessBase.com. 14 korrik 2012. Marrë më 2 janar 2013.
  16. ↑ "Dortmund Rd 7: Kramnik misses his chance" (në anglisht). WhyChess. Arkivuar nga origjinali më 22 mars 2013. Marrë më 10 shkurt 2013.
  17. ↑ "Kramnik plays Thai Chess". chessvariants.com (në anglisht).

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Kramnik&oldid=2972711"