Voisava Arianiti
| Voisava Arianiti Vojsava Arianiti | |
|---|---|
| Princesha konsort e Zetës | |
 Stema e familjes Arianiti | |
| Princesha konsort e Zetës | |
| Tenure | 1465 – 1469 |
| Predecessor | Mara Kastrioti |
| Successor | Yela Thopia |
| Born | rr. 1429 |
| Died | para korrikut 1469 |
| Spouse | Ivan Crnojeviq |
| Issue | Gjergj Crnojeviqi Stefan II Crnojeviqi Skënder Beu Crnojeviqi |
| Dinasti | Familja Arianiti |
| Father | Gjergj Arianiti |
| Mother | Maria Muzaka |
| Religion | Ortodoksia Lindore |
Voisava Arianiti (Vojsava Arianiti), e njohur gjithashtu si Voisava Arianiti Komneno, Donna Voisava, Zonja Voisava, Goisava ose Gojisava, ishte një princeshë shqiptare e shekullit XV nga shtëpia fisnike e Arianitëve. Ajo u bë princeshë konsort e Zetës pas martesës me Ivan Crnojeviqin, i cili sundoi Zetën nga viti 1465 deri më 1490.
Jeta dhe martesa
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Voisava Arianiti, e lindur rreth vitit 1429, ishte vajza e dytë e Gjergj Arianitit, një princ dhe udhëheqës ushtarak shqiptar, dhe e gruas së tij Maria Muzaka.[1][2][3][4] Ajo i përkiste familjes së njohur fisnike Arianiti, një nga familjet më të fuqishme në Shqipërinë e shekullit XV.[3] Nuk dihet shumë për jetën e saj të hershme.
Voisava ishte kunata e Skënderbeut, përmes martesës së motrës së saj më të madhe, Donika me të.[2][5][3]
Voisava u martua me Ivan Crnojeviqin, birin e Stefan Crnojeviqit, i cili u bë sundimtar i Zetës në vitin 1465 pas vdekjes së të atit.[6][3][2][4] Gjatë sundimit të tij, Ivan vendosi rezidencën e tij kryesore në kalanë e Zhabjakut, që shërbente si qendër politike dhe administrative e Zetës.[1] Si bashkëshorte e tij, Voisava ka gjasë të ketë jetuar atje dhe të ketë marrë pjesë në jetën shoqërore e oborrtare të rajonit.
Në fillim të sundimit të tij, Ivani u përball me konflikte me qytetin e Kotorit, të mbështetur nga Republika e Venedikut. Megjithatë, ai siguroi mbështetjen e komuniteteve vendase si Grbalji dhe Paštrovićit, dhe pas disa përplasjesh në vitin 1466 u arrit një paqe.[1] Në të njëjtën kohë, Perandoria Osmane po dobësonte sundimtarët fqinjë, përfshirë familjen Kosaça.[1] Pas vdekjes së Stefan Vukçiç Kosaças në 1466, Ivan lidhi marrëdhënie paqësore me pasardhësin e tij, Vllatko Kosaçan, çka solli një periudhë stabiliteti për Zetën gjatë jetës së Voisavës.[1]
Vdekja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Voisava Arianiti vdiq para korrikut të vitit 1469.[1] Pas vdekjes së saj, Ivan Crnojeviqi u martua me Marën, motrën e Vllatko Kosaçës, duke forcuar lidhjet politike mes familjeve.[1] Në fillim të viteve 1470, përballë presionit në rritje osman, si Ivan ashtu edhe Vllatko pranuan sovranitetin osman.[1]
Familja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Nga martesa me Ivan Crnojeviqin, Voisava pati tre fëmijë:[7][8][2][4]
- Gjergj Crnojeviqi, sundoi Zetën nga viti 1490 deri më 1496; u martua me Yela Thopian dhe më pas me Elisabetta Erizzon. Kishte 5 fëmijë: Solomon Crnojeviqi, Konstandin Crnojeviqi dhe tri vajza
- Stefan II Crnojeviqi, sundoi Zetën nga viti 1496 deri më 1499
- Skënder Beu Crnojeviqi, u bë Sanxhakbeu i Sanxhakut të Malit të Zi nga viti 1514 deri më 1528
Bibliografi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Elsie, Robert (2003). Early Albania: A Reader of Historical Texts, 11th–17th Centuries (në anglisht). Harrassowitz. ISBN 978-3-4470-4783-8.
- Fine, John V. A. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (në anglisht). University of Michigan Press. ISBN 978-0-4720-8260-5.
- Hopf, Karl (1873). Chroniques greco-romanes inedites ou peu connues [Kronika greko-romane të panjohura ose pak të njohura] (në frëngjisht). Weidmann.
- Sainty, Guy Stair (2018). The Constantinian Order of Saint George and the Angeli, Farnese and Bourbon families which governed it (në anglisht). Boletín Oficial del Estado. ISBN 978-8-4340-2506-6.