Xhovalin Delia
 |
XHOVALIN DELIA
Xhovalin Delia (lindur më 29 prill 1959, në Blinishtë, Pukë) është një piktor, regjisor dhe shkrimtar shqiptaro-italian. Ai jeton dhe punon në Firence.
Biografia
I arsimuar në Akademinë e Arteve të Bukura në Tiranë, filloi karrierën e tij në Studion Qendrore të Filmit Shqiptar, ku realizoj disa filma të animuar. Një nga filmat e tij, "Kush e meriton", fitoi çmimin e III° kombëtar dhe perfaqeson shqiperine në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit të Animuar në Annecy në Francë(1992). Në 1990, ne Galerinë Kombëtare të Artit në Tiranë, ai prezantoi kompozimin pikture "Pranvera", e konsideruar vepra e parë "nudo" ekspozuar në Shqipëri gjatë regjimit komunist.
Në vitin 1993, ai u transferua në Itali, Firence. Arti i tij ne Firence, u zhvillua në një stil origjinal dhe unik të njohur si "Delia's style 3D" dhe eshte çmuar me çmimin e I° "Lorenzo il Magnifico" ne Bienalen e artit conteporan te Firences.
Si shkrimtar ka publikuar dy romane, "venere", (shtepia botuese "Dituria" 2005) dhe "God Bless America" (Dituria 2009). Si publicist analist e opinionis ka publikuar me qindra artikuj ne mediat shqiptare.Artisti Xhovalin delia eshte nje intelektual oservues dhe aktiv ne jeten social kulturore, kritik dhe opozitar me politiken. Arti i tij tashme ka marre permasa internazionale. Artisti modern xhovalin delia, tashme me dy kombesi, veç ekspozimit permanent ne Galerine e tij ne Firenze, ka ekspozuar dhe vazhdon te ekspozoje artin e tij neper bote, duke prezantuar indirekt frymen kombetare te prejardhjes shqiptare.
Xhovalin Delia | |
|---|---|
| Lindi | 29 prill 1959 (66 vjeç) Blinisht, Shqipëri |
| Kombësia | Shqiptaro–italian |
| Njohur për | Pikturë, regji filmi, shkrim |
Xhovalin Delia (lindur më 29 prill 1959) është piktor, regjisor dhe shkrimtar shqiptaro–italian. Jeton dhe punon në Firence.[1]
Biografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pasi kreu studimet në Akademinë e Arteve të Bukura në Tiranë,[2] Delia filloi karrierën si skenograf dhe animator pranë Studios Qendrore Kinematografike të Shqipërisë, duke realizuar disa filma të animuar.[3]
Njëri prej tyre, Chi lo merita, fitoi çmimin e tretë kombëtar në Shqipëri dhe një çmim special në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit të Animuar në Annecy, Francë.[4]
Krahas punës në kinematografi, Delia ekspozoi edhe piktura. Në Galerinë Kombëtare të Arteve në Tiranë ai paraqiti Primavera, e konsideruar si vepra e parë që paraqiste një nudo femërore e ekspozuar ndonjëherë në Shqipëri gjatë regjimit komunist.[5]
Në vitin 1992 u shpërngul në Itali, duke u vendosur në Firence, ku vazhdoi aktivitetin e tij artistik, kinematografik, letrar dhe publicistik. Në Firence, gjuha e tij artistike u zhvillua në një stil të veçantë, i njohur si "stili i Delias".[6]
Çmime dhe vlerësime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1990 – Çmimi i tretë kombëtar në Festivalin e Filmit të Animuar (Tiranë).
- 1992 – Çmim special në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit të Animuar në Annecy (Francë).[7]
- 2013 – Çmimi i parë “Lorenzo il Magnifico” në Bienalen IX Ndërkombëtare të Artit Bashkëkohor në Firence, me veprën multimediale Big Bang.[8]
- 2015 – Çmim special në Bienalen e Artit Bashkëkohor në Firence.[9]
- 2016 – Çmim special në Montekarlo.[10]
- 2018 – Çmimi i parë në Konkursin Ndërkombëtar të Artit në Palermo.[11]
Ekspozita
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Delia ka marrë pjesë në ekspozita dhe ngjarje arti në Itali dhe jashtë saj, duke përfshirë Bienalen e Firences, Bienalen e Milanos, Trienalen e Romës, Montekarlo dhe Luvrin në Paris.[12]
Ai është gjithashtu i listuar ndër artistët pjesëmarrës në Bienalen XV të Firences të planifikuar për tetor 2025.[13]
Studio-galeria e tij, e vendosur në qendrën historike të Firences, pret gjithashtu ekspozita personale dhe kolektive të artit bashkëkohor.[14]
Veprat kryesore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Filma të animuar
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Chi lo merita (i vlerësuar në Tiranë dhe Annecy).
- Filma të tjerë të animuar.
Filma të shkurtër
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Il passaporto.
- Vepra të tjera më të vogla.
Art bashkëkohor
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Primavera (vaj në kanavacë, 1990).
- La mia Firenze (punim tridimensional, "stili i Delias").
- Piktura dhe instalacione të tjera.
Art postmodern
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Big Bang (vepër multimediale, e vlerësuar në Bienalen e Firences 2013).
- Vepra të tjera multimediale dhe videoart.
Vepra letrare
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Venere, roman, Dituria, 2005.
- God Bless America, roman, Dituria, 2009.
- Artikuj dhe ese të shumta mbi artin, kulturën dhe politikën.[15]
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Xhovalin Delia - Wikipedia (EN)". Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia - Wikipedia (EN)". Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia - Artavita Profile". Artavita. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Albanian artist's "Big Bang" wins Florence Biennale". Tirana Times. 17 dhjetor 2013. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia – Critical Reviews". xhovalindelia.it. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia – Critical Reviews". xhovalindelia.it. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Albanian artist's "Big Bang" wins Florence Biennale". Tirana Times. 17 dhjetor 2013. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Albanian artist's "Big Bang" wins Florence Biennale". Tirana Times. 17 dhjetor 2013. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia - Artavita Profile". Artavita. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia - Artavita Profile". Artavita. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia - Artavita Profile". Artavita. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia - Artfacts". Artfacts. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Florence Biennale 2025 - Participating Artists". Florence Biennale. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia - Official website". Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Xhovalin Delia – Critical Reviews". xhovalindelia.it. Marrë më 2 shtator 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)
Vlerësime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- dhjetor 2013 shpallet fitues i çmimt te PARE "Lorenzo il Magnifico" ne Bienalen e IX° internacionale te artit kontemporan të Firences në Itali me veprën multimediale Big Bang në teknikën e instalacionit e zgjedhur ndërmjet 450 veprave konkurruese. Çmimi i lartë “Lorenzo il Magnifico” kurorëzoi artistin shqiptar Xhovalin Delia.
2018 çmimi i I° internacional Arte Palermo
2016 çmim special ne Montecarlo
2015 çmim special ne bienale internazionale arte contemporanea Firence.
1990 çmimi e III° kombetar ne feativalin e filmin vizatimo (tirane)
Ngjarje kulturore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Florence Biennale - BIG BANG
- "Unificazion & Scissione" Performance & Concert
- l'identità VIDEOPERFORMANCE
- Delia's Art Gallery Opening Soon!
- Universita' Popolare Mediterranea: EXHIBITION - MOSTRA - EKSPOZITË
- I know you - Io ti conosco
- I Will Return
- Press coverage of "God Bless America" presentation
- Delia's Style
- La Performace prezantim i librit venere, academia e artit Tirane
- ekspozite internazionale Luvre Paris
Ekspozita
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 2017 expo firenze italia instalacion "pende ma non cade"
- 2016 ekspozite internazionale montecarlo
- 2015 exhibition Luvre, Paris
- 2014 trienale Rona
- 2014 bianale Milano
- 2013 - IX° Firence Bienale, Fortesa nga poshtë - Firence
- 2013 - ekspozita - "palagio di parte guelfa" , Salla Bruneleschi - Firence
- 2012 - Ekspozita ndërkombtare - pallati Mediçi - Firence
- 2012 - Ekspozita muzeu i qytetërimit romak - Roma
- 2011 - Ekspozita VIDEOPERFORMANCA "identitet" artXart Firence
- 2010 - Ekspozita " Salloni Borromini" Roma,
- 2009 - Performanca "I will be return" - prezantimi i novelës së dytë "God Bless America" në Universitetin e Arteve të Tiranës
- 2008 - Ekspozita - "Delia's style" - Galleria Ken's Art , Firence
- 2006- Filmi me metrazh të shkurtër "La bambola"
- 2005 - Filmi me metrazh të shkurtër "Aeroplanino"
- 2005 - Performancë & promocion i novelës së parë "VENERE" - Universiteti i Arteve të Tiranës
- 2004 - Ekspozita postmoderne ndërkombtare - Tirana (performanca, "Porta del paradiso").
- 2004- Filmi me metrazh të shkurtër "The pasport"
- 2003 - Ekspozita ndërkombtare (video) në Palagio di Parte Guelfa, tek Salla e Brunelleschi-t, Firence.
- 2003 - Ekspozia tek Qendra Ndërkombtare e Kulturës Tirana (Performancë)
- 2002 - Ekspozita tek Qendra Ndërkombtare e Kulturës Tirana (tema postmoderne )
- 1998, 1999, 2000, 2001- Ekspozita ndërkombtare , nga Galleria DEA - Firence.
- 1997 - Ekspozita ndërkombtare "Occhi sul mondo," - Firence.
- 1994, 1995, 1996 - Ekspozita tek Galeria DEA - Firence.
- 1992 - Ekspozita në Galeria Kombëtare e Arteve Tirana.
- 1991 -Festivali Ndërkombëtar i kinemasë së Animacionit tek Annecy, Francë, me filmin "Who deserves this"- " Kush e meriton këtë"
- 1991 - Ekspozita kombtare "The Spring" " Pranvera" në Galeria Kombëtare e Arteve.
- 1990 - Çmim kombtar për filmin "Who deserves this" - Festivali Kombëtar i Filmit.
- 1985 - Diplomohet në Pikturë nga Universiteti i Arteve të Tiranës.