Zgjerimi i ardhshëm i Bashkimit Evropian
Zgjerimi i ardhshëm i Bashkimit Evropian i referohet vendeve që pritet ose synojnë t’i bashkohen Bashkimit Evropian në të ardhmen. Për historinë e përgjithshme të zgjerimit të unionit, shih Zgjerimi i Bashkimit Evropian.
Në vitin 2026, Bashkimi Evropian njeh nëntë vende kandidate: Shqipëria, Bosnjë dhe Hercegovina, Gjeorgjia, Moldavia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Serbia, Turqia dhe Ukraina. Kosova ka paraqitur kërkesë për anëtarësim, por mbetet kandidat potencial dhe nuk ka marrë ende statusin e vendit kandidat.[1][2][3]
Procesi i zgjerimit mbetet një proces i bazuar në meritë. Për t’u bërë shtet anëtar i Bashkimit Evropian, secili vend duhet të përmbushë kriteret politike, ekonomike dhe administrative të anëtarësimit dhe të përfundojë fazat përkatëse të procesit të aderimit, përfshirë, kur është e nevojshme, negociatat mbi acquis communautaire.[4]
Vendet kandidate dhe kandidati potencial
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Vendi | Kërkesa për anëtarësim | Statusi | Hapja e negociatave | Gjendja aktuale | Zëri i veçantë |
|---|---|---|---|---|---|
 Shqipëria |
prill 2009 | Vend kandidat (2014) | 19 korrik 2022 | Deri më 17 nëntor 2025 janë hapur të gjashtë grupkapitujt negociues. | Anëtarësimi i Shqipërisë në Bashkimin Evropian |
 Bosnja dhe Hercegovina |
shkurt 2016 | Vend kandidat (2022) | Jo ende | Në mars 2024 liderët e BE-së dhanë dritën jeshile politike për hapjen e negociatave, por korniza negociuese ende nuk është miratuar. | Anëtarësimi i Bosnjës dhe Hercegovinës në Bashkimin Evropian |
 Gjeorgjia |
mars 2022 | Vend kandidat (2023) | Jo ende | Procesi i aderimit hyri në një ndalesë de facto në vitin 2024. | Anëtarësimi i Gjeorgjisë në Bashkimin Evropian |
 Moldavia |
mars 2022 | Vend kandidat (2022) | 25 qershor 2024 | Negociatat e aderimit janë hapur zyrtarisht. | Anëtarësimi i Moldavisë në Bashkimin Evropian |
 Mali i Zi |
dhjetor 2008 | Vend kandidat (2010) | 29 qershor 2012 | Janë hapur 33 kapituj dhe 14 janë mbyllur provizorisht. | Anëtarësimi i Malit të Zi në Bashkimin Evropian |
 Maqedonia e Veriut |
mars 2004 | Vend kandidat (2005) | 19 korrik 2022 | U mbajt konferenca e parë ndërqeveritare; procesi vazhdon sipas metodologjisë së rishikuar. | Anëtarësimi i Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian |
 Serbia |
dhjetor 2009 | Vend kandidat (2012) | 21 janar 2014 | Janë hapur 22 kapituj dhe 2 janë mbyllur provizorisht. | Anëtarësimi i Serbisë në Bashkimin Evropian |
 Turqia |
1987 | Vend kandidat (1999) | 3 tetor 2005 | Negociatat janë në ngecje që nga qershori 2018. | Anëtarësimi i Turqisë në Bashkimin Evropian |
 Ukraina |
28 shkurt 2022 | Vend kandidat (2022) | 25 qershor 2024 | Negociatat e aderimit janë hapur zyrtarisht. | Anëtarësimi i Ukrainës në Bashkimin Evropian |
 Kosova |
dhjetor 2022 | Kandidat potencial | Jo | Ka paraqitur kërkesë për anëtarësim, por nuk ka status vendi kandidat. | Anëtarësimi i Kosovës në Bashkimin Evropian |
Ballkani Perëndimor
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ballkani Perëndimor mbetet rajoni më i lidhur tradicionalisht me zgjerimin e ardhshëm të Bashkimit Evropian. Nga gjashtë partnerët e rajonit, pesë kanë tashmë statusin e vendit kandidat, ndërsa Kosova mbetet kandidat potencial.[2]
Shqipëria
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Shqipëria është një nga vendet e Ballkanit Perëndimor që ka lëvizur më shpejt në fazën e fundit të negociatave. Sipas Consilium, deri më 17 nëntor 2025 Bashkimi Evropian kishte hapur me Shqipërinë të gjashtë grupkapitujt negociues.[5]
Bosnja dhe Hercegovina
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Bosnja dhe Hercegovina mori statusin e vendit kandidat në vitin 2022. Në mars 2024, liderët e BE-së vendosën të hapin negociatat e aderimit, por korniza negociuese mbetet e lidhur me përmbushjen e hapave përkatës të kërkuar nga Bashkimi Evropian.[6]
Mali i Zi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Mali i Zi konsiderohet përgjithësisht vendi më i avancuar në negociatat formale të aderimit. Sipas faqes zyrtare të Consilium, deri në mars 2026 ishin hapur të 33 kapitujt negociues dhe 14 prej tyre ishin mbyllur provizorisht.[9]
Maqedonia e Veriut
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Maqedonia e Veriut paraqiti kërkesën për anëtarësim që në vitin 2004 dhe mori statusin e kandidatit në vitin 2005. Konferenca e parë ndërqeveritare me Bashkimin Evropian u mbajt më 19 korrik 2022.[10]
Serbia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Serbia hapi negociatat e aderimit në vitin 2014. Deri në vitin 2026, sipas Consilium, me Serbinë janë hapur 22 kapituj negociues dhe 2 janë mbyllur provizorisht.[11]
Kosova
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kosova paraqiti kërkesën për anëtarësim në dhjetor 2022, por nuk ka marrë ende statusin e vendit kandidat. Dokumentet e Këshillit e përshkruajnë atë si kandidat potencial.[2][3]
Vendet e Partneritetit Lindor
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas vitit 2022, perspektiva e zgjerimit mori një rëndësi të re gjeopolitike edhe në Evropën Lindore, veçanërisht për Ukrainën dhe Moldavinë.[1]
Ukraina
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ukraina paraqiti kërkesën për anëtarësim më 28 shkurt 2022, mori statusin e kandidatit në qershor 2022 dhe hapi formalisht negociatat e aderimit më 25 qershor 2024.[13]
Moldavia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Moldavia paraqiti kërkesën për anëtarësim në mars 2022, mori statusin e kandidatit në qershor 2022 dhe hapi formalisht negociatat më 25 qershor 2024.[8]
Gjeorgjia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gjeorgjia mori statusin e vendit kandidat në dhjetor 2023. Megjithatë, sipas Consilium, procesi i aderimit hyri në një ndalesë de facto në vitin 2024, për shkak të kursit politik të ndjekur nga qeveria gjeorgjiane dhe vendimit të saj për të pezulluar procesin deri në vitin 2028.[7]
Turqia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Turqia është rasti më i hershëm dhe më i zgjatur ndër vendet kandidate aktuale. Ajo paraqiti kërkesën për anëtarësim në vitin 1987, mori statusin e kandidatit në vitin 1999 dhe hapi negociatat në vitin 2005. Megjithatë, sipas Këshillit, negociatat janë në ngecje që nga qershori 2018 dhe asnjë kapitull i ri nuk mund të hapet ose të mbyllet në kushtet aktuale.[12]
Debati mbi zgjerimin
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Zgjerimi i ardhshëm i Bashkimit Evropian lidhet jo vetëm me përparimin e vendeve kandidate, por edhe me aftësinë e vetë Bashkimit për të përthithur anëtarë të rinj. Për këtë arsye, institucionet e BE-së e paraqesin zgjerimin si proces të bazuar në meritë, ku përparimi i çdo vendi varet nga reformat konkrete dhe nga përmbushja e kritereve të vendosura nga Bashkimi.[4][1]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Zgjerimi i Bashkimit Evropian
- Anëtarësimi i Shqipërisë në Bashkimin Evropian
- Anëtarësimi i Kosovës në Bashkimin Evropian
- Anëtarësimi i Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian
- Anëtarësimi i Malit të Zi në Bashkimin Evropian
- Anëtarësimi i Bosnjës dhe Hercegovinës në Bashkimin Evropian
- Anëtarësimi i Turqisë në Bashkimin Evropian
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 "EU enlargement". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 3 "Council document referring to Kosovo as a potential candidate". Council of the European Union (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Kosovo submitted an application for EU membership in December 2022". Council of the European Union (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "How EU enlargement works". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Albania". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Bosnia and Herzegovina". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Georgia". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Moldova". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Montenegro". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "North Macedonia". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Serbia". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Türkiye". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Ukraine". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.