Zhanri i filmit

Zhanri i filmit është një kategori stilistike ose tematike për filmat bazuar në ngjashmëritë ose në elementët narrativë, qasjen estetike ose reagimin emocional ndaj filmit.

Vështrim

Duke u mbështetur kryesisht në teoritë e kritikës së zhanrit letrar, zhanret e filmave zakonisht përcaktohen nga "konventat, ikonografia, mjediset, rrëfimet, personazhet dhe aktorët". Filmat mund të klasifikohen edhe sipas tonit, temës/çështjes, gjendjes shpirtërore, formatit, audiencës së synuar ose buxhetit . Këto karakteristika janë më të dukshme në filmat e zhanrit, të cilët janë "filma komercialë artistikë [që], përmes përsëritjes dhe variacionit, tregojnë histori të njohura me personazhe të njohur dhe situata të njohura" në një zhanër të caktuar.

Zhanri i një filmi do të ndikojë në përdorimin e stileve dhe teknikave të krijimit të filmave, siç është përdorimi i rikthimeve në të kaluarën dhe ndriçimit të lehtë në film noir ; kornizimi i ngushtë në filmat horror ; ose shkronjat që duken si shkrime të papërpunuara për titujt e filmave perëndimor. Përveç kësaj, zhanret kanë konvencione të lidhura me muzikën e filmave, të tilla si orkestra të pasura me tela për melodrama romantike ose muzikë elektronike për filma fantastiko-shkencorë . Zhanri ndikon gjithashtu në mënyrën se si filmat transmetohen në televizion, reklamohen dhe organizohen në dyqanet e videove me qira .

Alan Williams dallon tre kategori kryesore zhanresh: narrativën, avangardën dhe dokumentarin .

Me përhapjen e zhanreve të veçanta, mund të shfaqen edhe nënzhanre filmash : drama ligjore, për shembull, është një nënzhanër i dramës që përfshin filma të fokusuar në gjykata dhe gjyqe. Nënzhanret shpesh janë një përzierje e dy zhanreve të ndara; zhanret gjithashtu mund të bashkohen me zhanre në dukje të palidhura për të formuar zhanre hibride, ku kombinimet popullore përfshijnë komedinë romantike dhe filmin aksion-komedi . Shembuj më të gjerë përfshijnë nënzhanret e njohura si dokufiksion dhe dokudrama, të cilat bashkojnë kategoritë themelore të letërsisë artistike dhe jo-tregimit (dokumentarit).

Zhanret nuk janë të fiksuara; ato ndryshojnë dhe evoluojnë me kalimin e kohës, dhe disa zhanre mund të zhduken kryesisht (për shembull, melodrama ). Jo vetëm që zhanri i referohet një lloji filmi ose kategorisë së tij, por një rol kyç luajnë edhe pritjet e një audience rreth një filmi, si dhe diskurset institucionale që krijojnë struktura gjenerike.

Zhanret filmike

1. Aksion (Action): Filma me ritëm të shpejtë, të fokusuar te përleshjet, ndjekjet, shpërthimet dhe sfidat fizike të protagonistit.
2. Dramë (Drama): Fokusohet te zhvillimi i thellë i karaktereve, emocionet njerëzore, konfliktet personale dhe sfidat e jetës reale.
3. Komedi (Comedy): Ndërtuar për të shkaktuar të qeshura përmes situatave humoristike, satirikave, dialogjeve apo keqkuptimeve.
4. Shkencor-fantastik (Sci-Fi): Eksploron koncepte të bazuara në shkencë e teknologji të përparuar, si udhëtimi në kohë, hapësira apo e ardhmja.
5. Horor (Horror): Synon të nxisë frikë, pasiguri dhe tension te shikuesi përmes elementeve mbinatyrore apo tmerrit psikologjik.
6. Triler (Thriller): Mban shikuesin në ankth dhe pezull të vazhdueshëm (suspense), shpesh rreth një rreziku apo kërcënimi imanent.
7. Aventurë (Adventure): Përmban udhëtime në vende të panjohura, kërkime thesaresh apo eksplorime me fokus te zbulimi e ekspedita.
8. Romancë (Romance): Trajton marrëdhëniet dashurore, pasionin, pengesat dhe zhvillimin emocional mes dy personazheve.
9. Animacion (Animation): Filma ku vizatimet, modelimet apo grafikat kompjuterike i japin jetë personazheve dhe ngjarjeve.
10. Mister (Mystery): Ndërtohet rreth zgjidhjes së një enigme, një krimi apo një ngjarjeje të panjohur që zbulohet hap pas hapi.
11. Kriminalistikë (Crime): Bazohet në veprimtarinë e kriminelëve, mafies, hetimeve policore apo grabitjeve të organizuara.
12. Fantazi (Fantasy): Zhvillohet në botë të imagjinuara ku mbretërojnë magjia, krijesat mitologjike dhe elementet joreale.
13. Dokumentar (Documentary): Paraqet ngjarje, njerëz, dukuri apo fakte të jetës reale pa përdorur skenar fiktiv.
14. Biografik (Biography): Rrëfen historinë e jetës së një personi real dhe arritjet apo sfidat e tij historike.
15. Historik (History): Rindërton epoka, ngjarje apo figura të rëndësishme historike nga e kaluara.
16. Luftarak (War): Fokusohet në betejat ushtarake, jetën në front dhe ndikimin e luftës te ushtarët e civilët.
17. Western (Perëndimi i Egër): Vendoset në Perëndimin e Egër amerikan, duke trajtuar jetën e kaubojve, sherifave dhe njerëzve jashtë ligjit.
18. Muzikor (Musical / Music): Përdor këngën dhe kercimin si pjesë kryesore të rrëfimit të ngjarjes dhe shprehjes së emocioneve.
19. Familjar (Family): Përmbajtje e përshtatshme dhe e konceptuar për t'u parë nga të gjitha moshat e familjes së bashku.
20. Sportiv (Sport): Trajton botën e sportit, garat, disiplinën dhe rrugëtimin e një sportisti apo ekipi drejt fitores.
21. Filma për fëmijë (Children's / Kids): Përmbajtje e krijuar posaçërisht për moshën e re, me tema edukative, lozonjare dhe imagjinatë të pasur.

Shih edhe

• Film
• Zhanret
• Zhanri letrar
• Kinematografia

Literatura

• Altman, Rick (1999) Film/Genre London: British Film Institute ISBN 9780851707174
• Friedman, Lester et al. An Introduction to Film Genres. New York: W. W. Norton & Company, 2014 ISBN 978-0-393-93019-1 609p.
• Gehring, Wes D (1988) Handbook of American Film Genres New York: Greenwood Press ISBN 9780313247156
• Grant, Barry Keith. Film Genre Reader I, II & III. Austin: University of Texas Press, 1986, 1995, 2003
• Kaminsky, Stuart M (1985) American Film Genres Chicago: Nelson-Hall
• López, Daniel. Films by Genre: 775 categories, styles, trends, and movements defined, with a filmography for each. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 1993 ISBN 0-89950-780-8 495p.
• Moin, Raphaëlle (2009) Cinema Genre New York: John Wiley & Sons ISBN 9781405156509
• Solomon, Stanley J (1976) Beyond Formula: American Film Genres New York: Harcourt Brace Jovanovich ISBN 0155054007
• Summers, Howard. The Guide To Movie Lists 2: Genres, Subjects and Themes. Borehamwood: Howcom Services, 2018 ISBN 978-1-982904-72-2 418p.