Zhuj Selmani
Zhuj Selmani | |
|---|---|
 Një përmendore e Selmanit në Pejë | |
| Lindi | rr. 1844 |
| Vdiq | 1875 |
| Kombësia | Shqiptar |
| Profesioni | Luftëtar |
| Vite aktiviteti | 1865-1875 |
| Njohur për | Refuzimin e dorëheqjes ndaj forcave malazeze të drejtuara nga Mark Milani |
| Familja | Kaje Gale Selmani |
Zhuj Selmani (rr. 1844-1875) ka qenë një luftëtar shqiptar i fisit të Kelmendit dhe bartës i hershëm i Rilindjes Kombëtare Shqiptare. Ai ishte njëri prej drejtuesve të kryengritjes shqiptare kundër Mbretërisë së Malit të Zi.[1] Në fillimin e Krizës Lindore shqiptarët u përgjigjën me rezistencë të armatosur. Zhuj Selmani luftoi nga kulla e tij, Kulla e Sheremetit. I rrethuar nga forcat malazeze në kullën e tij, ai e shpërtheu, duke vrarë veten dhe shumë prej ushtarëve armiq.
Biografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Zhuj Selmani lindi në fshatin e Koshutanit afër Pejës, në rajonin e Rugovës në 1844, në Kosovën Osmane. Ai ishte i biri i Selman Muçë Zymerajt, nga klani Lucëgjekaj i vëllazërisë Muriqi, pjesë e fisit më të gjerë Kelmendi.[2]
Përplasja kufitare e vitit 1875
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 1875, forcat malazeze sulmuan Zhuj Selmanin dhe miqtë e tij në kullën e tyre. Pas shumë sulmeve dhe rrethimit të ngushtë pas shumë rrethimeve, Selmani u plagos rëndë. Kur dëgjoi se malazezët po planifikonin t'i çonin të gjallë në Cetinje, ai qëlloi mbi barutin në kullë, duke vrarë veten dhe shumë nga forcat malazeze.
Burimet gojore thuhet se thanë se Zhuj Selmani qëndroi në kullën e tij për rreth 10 vjet. Gjatë kësaj kohe, ai shpesh luante Lahutën, zakonisht duke kënduar për aktet heroike të paraardhësve të tij. Selmani arriti t'u jepte miqve të tij kurajë për t'i rezistuar kur malazezët sulmuan.[2] Ai ishte rreth 30 vjeç dhe i pamartuar. Kohët e fundit u festua 138-vjetori i tij dhe një statujë e tij u vendos në një nga sheshet publike të Pejës.[3]
Kulla e Sheremetit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Sipas pasardhësve të Zhuj Selmanit, kulla ku ai luftoi ndodhej në një kodër të vogël në rajonin e Murinës në Mal të Zi. Gurët e mbetur të kullës u transportuan më pas në Pejën e sotme, sipas historianit Ramiz Lushaj.
Trashëgimia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Selmani shfaqet në këngët epike folklorike shqiptare.[4][5][6][7] Në Kosovë, këngët folklorike shqiptare i referohen bëmave të Selmanit, armëve që ai përdori dhe kullës Sheremet.[8][7]
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Krasniqi, Mark (1984). Lugu i Baranit: Monografi etno-gjeografike. ASHAK. fq. 99.
- 1 2 Qeriqi, Zamir (2013-11-26), Zhuj Selmani, dëshmor i shquar i kombit dhe i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, Radio Kosova e Lirë
- ↑ Në Pejë u përurua shtatorja e Zhuj Selmanit, Telegrafi.com, 2013-11-26
- ↑ Qemal Haxhihasani; Xhagolli, Agron, red. (1985), Folklor kosovar, vëll. 1, Instituti i Kulturës Popullore (Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë), fq. 156, OCLC 17209644
- ↑ Haxhiu, Ajet (1982), Shota dhe Azem Galica (bot. 2), Shtëpia Botuese "8 Nëntori", fq. 50, OCLC 255488782
- ↑ Günter 2003, fq. 118, 120.
- 1 2 Morina, Irfan (2012). "Arnavut Epik Destanlarında Türkçe Silah Adları" [Emrat e Armëve Turke në Epe Shqiptare]. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi (në turqisht). 5 (10): 24. Arkivuar nga origjinali më 2019-01-13. Marrë më 2019-01-12.
- ↑ Günter, Vladislav (2003). "Ohlas války o Kosovo v kosovsko-albánských písních" [Adoptimi i Luftës së Kosovës në Këngë Shqiptare-Kosovare]. Český Lid (në cz). 90 (2): 127. JSTOR 42639131.
{{cite journal}}: Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur (lidhja)