Zhvatja e dhunshme

Zhvatja e dhunshme (anglisht: Racketeering) është një lloj krimi i organizuar në të cilin autorët krijojnë një skemë ose operacion të koordinuar shtrëngues, mashtrues, zhvatës ose ndryshe të paligjshëm (një reket) për të mbledhur në mënyrë të përsëritur ose të vazhdueshme një fitim.

Fillimisht dhe shpesh edhe në mënyrë specifike, shantazhi mund t'i referohet një akti kriminal në të cilin autorët ofrojnë një shërbim që nuk do të vihet në zbatim, ofrojnë një shërbim për të zgjidhur një problem joekzistent ose ofrojnë një shërbim që zgjidh një problem që nuk do të ekzistonte pa shantazhin. Megjithatë, shantazhuesit ndonjëherë mund të ofrojnë edhe një shërbim në dukje efektiv jashtë ligjit për të zgjidhur një problem ekzistues. Shembulli tradicional dhe historikisht më i zakonshëm i një shantazhi është "shantazhi mbrojtës", në të cilin shantazhuesit ofrojnë të mbrojnë një biznes nga grabitja ose vandalizmi; megjithatë, shantazhuesit vetë do ta detyrojnë ose kërcënojnë biznesin që ta pranojë këtë shërbim, shpesh me kërcënimin (të nënkuptuar ose jo) se mosmarrja e shërbimeve të ofruara do të çojë në vetë shantazhuesit që kontribuojnë në problemin ekzistues. Në shumë raste, problemi potencial mund të shkaktohet nga e njëjta palë që ofron ta zgjidhë atë, por ky fakt mund të fshihet, me qëllimin për të krijuar patronazh të vazhdueshëm. Shantazhi mbrojtës është shpesh një metodë zhvatjeje, të paktën në praktikë.

Megjithatë, përkufizimi i termit "shantazhi" është zgjeruar me kalimin e kohës dhe tani mund të përdoret më pak në mënyrë strikte për t'iu referuar çdo operacioni të vazhdueshëm ose të përsëritur të krimit të organizuar të paligjshëm, duke përfshirë ato që nuk përfshijnë domosdoshmërisht praktika mashtruese ose shtrënguese ose zhvatje. Për shembull, "shantazhi" mund t'i referohet "shantazhi numrash" ose "shantazhi i drogës", asnjëra prej të cilave nuk përfshin përgjithësisht ose domosdoshmërisht zhvatje, shtrëngim, mashtrim ose mashtrim në lidhje me klientelën e synuar. Për shkak të natyrës klandestine të tregut të zi, shumica e të ardhurave të fituara nga shantazhi kriminal shpesh nuk tatohen.

Shiko edhe

• Zhvatja
• Shantazhi