Zmbrapsja e armës së zjarrit
.jpg)
Zmbrapsja është shtytja prapa e gjeneruar kur një armë është duke u qëlluar. Në terma teknikë, zmbrapsja është rezultat i ruajtjes së impulsit, sepse sipas ligjit të tretë të Njutonit, forca e nevojshme për të përshpejtuar diçka do të shkaktojë një forcë reaksionare të barabartë, por të kundërt, që do të thotë se impulsi përpara i fituar nga predha dhe gazrat e shkarkimit (ejektet) do të balancohet matematikisht nga një impuls i barabartë dhe i kundërt i ushtruar kundër armës.
Bazat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Çdo sistem lëshimi (armë apo jo) gjeneron tërheqje. Megjithatë, tërheqja përbën problem vetëm në fushën e artilerisë dhe armëve të zjarrit për shkak të madhësisë së forcave në veprim. Presionet në dhomën e armës dhe forcat e përshpejtimit të predhës janë të jashtëzakonshme, në rendin e dhjetëra deri në qindra megapaskal dhe dhjetëra mijëra herë përshpejtimin e gravitetit (g), të dyja të nevojshme për të lëshuar predhën me shpejtësi të dobishme gjatë kohës shumë të shkurtër (zakonisht vetëm disa milisekonda) që ajo udhëton brenda tytës. Ndërkohë, të njëjtat presione që veprojnë në bazën e predhës veprojnë në faqen e pasme të dhomës së armës, duke përshpejtuar armën prapa gjatë qitjes me të njëjtën forcë që po përshpejton predhën përpara.
Kjo e lëviz armën prapa dhe gjeneron impulsin e tërheqjes. Ky impuls i tërheqjes është produkt i masës dhe përshpejtimit të predhës dhe gazrave shtytës të kombinuara, të përmbysur: predha lëviz përpara, tërheqja është prapa. Sa më e rëndë dhe më e shpejtë të jetë predha, aq më shumë tërheqje do të gjenerohet. Arma fiton një shpejtësi prapa që është raporti i këtij impulsi me masën e armës: sa më e rëndë të jetë arma, aq më e ngadaltë është shpejtësia prapa. Si shembull, një plumb 8 g (124 gr) i kalibrit 9×19 mm Parabellum që fluturon përpara me shpejtësi gryke prej 350 m/s gjeneron një impuls për të shtyrë një pistoletë 0.8 kg që e qëllon me 3.5 m/s prapa, nëse nuk ka kundërshtim nga qitësi.