Zotësia gjuhësore
Zotësia gjuhësore është aftësia e një individi për të përdorur gjuhën me një nivel saktësie që transferon kuptimin në prodhim dhe të kuptuar.
Përkufizim
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Nuk ka një përkufizim të vetëm të zotësisë gjuhësore: ndërsa grupe të caktuara e kufizojnë fushëveprimin e saj në aftësinë e të folurit, të tjera e zgjerojnë atë për të mbuluar si aftësitë gjuhësore produktive ashtu edhe ato receptive dhe zbatimin e tyre efektiv në kontekste të ndryshme praktike. Megjithatë, ky diversitet ka implikime për zbatimin e tij në fusha të tjera gjuhësore, siç janë shkrim-leximi, testimi, gjuhët e rrezikuara, dëmtimi i gjuhës. Ka pak qëndrueshmëri se si organizata të ndryshme e klasifikojnë atë. Që nga viti 2014, rrjedhshmëria në nivelin amtar vlerësohej se kërkonte një leksik midis 20,000 dhe 40,000 fjalëve, por rrjedhshmëria bazë bisedore mund të kërkojë vetëm 3,000 fjalë.[1]
Zhvillimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Zhvillimi i zotësisë në çdo gjuhë fillon me të mësuarit e fjalëve. Deri në moshën 12 muajsh, fëmijët mësojnë fjalët e tyre të para dhe deri në moshën 36 muajsh, ata mund të dinë mbi 900 fjalë me shprehjet e tyre të kuptueshme për njerëzit që ndërveprojnë më shumë me ta.
Zhvillimi i zotësisë gjuhësore përmirëson aftësinë e një individi për të komunikuar. Me kalimin e kohës, nëpërmjet ndërveprimit dhe ekspozimit ndaj formave të reja të gjuhës në përdorim, një individ mëson fjalë, struktura fjalish dhe kuptime të reja, duke rritur kështu aftësinë e tij për të përdorur forma të sakta të gjuhës së synuar.
Çështje në gjuhët e rrezikuara
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gjuhët e rrezikuara po bëjnë përpjekje për t'i rigjallëruar ato. Disa nga këto gjuhë kanë pak ose aspak folës. Nxënësit e këtyre gjuhëve janë të angazhuar në përdorimin e burimeve të dokumentuara (p.sh. lista fjalësh, himne, Bibla) për të rimësuar gjuhët e tyre. Zotësia gjuhësore në këto raste rrezikimi përcaktohet nga sa gjuhë mësohet në këto komunitete nëpërmjet këtyre përpjekjeve; folësit e aftë përcaktohen nga vetë këto komunitete.[2]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Language Learning: How many words to fluency? -". NovelConcept (në anglishte amerikane). Arkivuar nga origjinali më 12 korrik 2025. Marrë më 2025-11-13.
- ↑ gholton (2019-02-23). "LD&C SP15: Reflections on Language Documentation 20 Years after Himmelmann 1998" (në anglishte amerikane). Arkivuar nga origjinali më 12 prill 2024. Marrë më 2025-11-13.