Giuseppe Verdi

Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë

Giuseppe Fortunino Francesco Verdi (lindi në Le Roncole pranë Parmës më 10 tetor 1813 dhe vdiq në Milano më 27 janar 1901) ishte një kompozitor italian, kryesisht i operës. Ai ishte anëtari me më ndikim i shekullit 19-të i Shkollës Italiane të Operës. Veprat e tija janë luajtur shpesh në teatrot botërore duke tejkaluar kufinjtë e gjinisë, disa nga temat e tija janë rrënjosur prej kohësh në kulturen popullore - si p.sh. "La donna e mobile" nga Rigoletto dhe Libiamo ne' lieti calici nga La traviata. Shpesh herë i tallur nga kritikët, në kohën që jetoi dhe sot, pasi ushqeu shijet e popullsisë së thjeshtë, më tepër thjeshte në thurje ngjyrëplotë dhe melodramatikë të paturpshme, kryeveprat e Verdit zoterojnë repertorin standart një shekull e gjysem pas kompozimit të tyre.

==f

[redakto] Roli i Verdit në Risorgimento

[redakto] Operat e Verdit

• Oberto, Conte di San Bonifacio - Teatro alla Scala, Milan, 1839
• Un Giorno di Regno - Teatro alla Scala, 1840
• Nabucco - Teatro alla Scala, 1842
• I Lombardi - Teatro alla Scala, 1843
• Ernani - Teatro La Fenice, Venice 1844
• I due Foscari - Teatro Argentina, Rome, 1844
• Giovanna d'Arco - Teatro alla Scala, 1845
• Alzira - Teatro San Carlo, Naples, 1845
• Attila - Teatro La Fenice, Venice, 1846
• Macbeth - Teatro della Pergola, Florence, 1847
• I masnadieri - Her Majesty's Theatre, London, 1847
• Jérusalem - Académie Royale de Musique, Paris, 1847 (version i rishikuar i I Lombardi)
• Il corsaro - Teatro Grande, Trieste, 1848
• La battaglia di Legnano - Teatro Argentina, Rome, 1849
• Luisa Miller - Teatro San Carlo, Naples, 1849
• Stiffelio - Teatro Grande, Trieste, 1850
• Rigoletto - Teatro La Fenice, Venice,1851
• Il trovatore - Teatro Apollo, Rome, 1853
• La traviata - Teatro la Fenice, 1853
• Les vêpres siciliennes - Académie Royale de Musique, Paris, 1855
• Le trouvère - Académie Royale de Musique, Paris, 1857 (version i rishikuar Il trovatore me nje balet te shtuar)
• Simon Boccanegra - Teatro La Fenice, Venice, 1857
• Aroldo - Teatro Nuovo, Rimini, 1857 (version i rishikuar Stiffelio)
• Un ballo in maschera - Teatro Apollo, Rome, 1859
• La forza del destino - Imperial Theater, Saint Petersburg, 1862
• Macbeth - Theâtre Lyrique, Paris, 1865 (version i rishikuar)
• Don Carlos - Académie Royale de Musique Paris, 1867
• La forza del destino - Teatro alla Scala, Milan, 1869 (version i rishikuar)
• Aida - Khedivial Opera House Cairo, 1871
• Don Carlo - Teatro San Carlo, Naples, 1872 - (rishikim i pare i Don Carlos)
• Simon Boccanegra - Teatro alla Scala, 1881 (version i rishikuar 1857)
• Don Carlo - Teatro alla Scala, Milan, 1884 (rishikim i dyte, version i Aktit 4)
• Don Carlo - Teatro Municipale, Modena, 1886 (rishikim i trete, version i Aktit 5)
• Otello - Teatro alla Scala, 1887
• Falstaff - Teatro alla Scala, 1893