Gjuha lemne

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Gjuha lemne
Flitet në: Greqia e Lashtë
Vendi: ishulli Lemnos
Numri i folësve: gjuhë e shuar
Renditja: gjuhe të Egjeut
Familja:
Grupi: Lemne
Statusi Zyrtar
Gjuhë zyrtare e: p/dh
Rregullohet nga:
Kodet e gjuhës
ISO 639-1 p/dh
ISO 639-2 p/dh
SIL p/dh

Gjuha lemne përdorej në lashtësi në ishullin grek LemnosEgjeun verior dhe u bë e njohur nga gjetja e një stele varri e njohur si "Stela e Lemnosit", pra rrasa e gurit nga fshati Lemnos.


Interpretimi shqiptar[redakto | redakto tekstin burimor]

Shënim . Stela e Lemnos lexohet lirisht. Deri më sot shkrimit të Stelës i janë afruar me mjete gjuhësore të ndryshme por pa arritur të kuptojnë përmbajtjen e atij shkrimi. Përgjithësisht pranohet se shkrimi i Stelës i ngjason shkrimeve etruske, por edhe shkrimet etruske nga ana e tyre nuk është se lexohen dhe kuptohen lehtësisht. Shkrimit të Stelës i janë afruar me gjuhën shqipe këta studjues: Zaharia majani, Nermin Falaski, Niko Stillo dhe Ilir Mati. Gjithsejcili nga këta studjues ka gjetur në Stelë fjalë që janë edhe në shqip. Por gjithashtu, sejcili prej tyre e ka lexuar dhe shpjeguar shkrimin e Stelës, në mënyrë të ndryshme nga të tjerët. Deri më sot nuk kemi ndonjë studim kritik në lidhje me punët e studjuesëve të cituar. Më poshtë jepet transliterimi dhe leximi i shkrimit mbi stelë nxjerrë nga libri :Ilir Mati. "Stela e Lemnos". shtëpia Botuese e Librit Shkollor e Re. Tirane, 2010.

Transliterimi:

HOPAIEZ.NAFThT ZIAZI MARAZ.MAF SIAPKhAFEIS.AFIS EFISThT.SERONAI ZIVAI

FANAPASIAP.SERONAI.MORINAIP AKER.TAVARZI

Leximi:

HOP AI E ZË NA ThOTË ZI MA ZI MARAZ MADh S'I AP Kha FIS E FIS E FIS ThOTË SE RON AI ZIVAI

FANEPSIE S'I AP SE RON AI POR RIN AI PAKËZ TU VAR I ZI

Nga ky lexim i drejt per drejte kuptohet se shkrimi në Stelë i është kushtuar një të rëni, ndoshta një hopliti, këmbësori të kohës, i cili flet e thotë se nuk i jep maraz, hidhërim fisit, gjithë fisit. Fisi nga ana e vet thotë se beson se ai ron i rëni, zivai, i shkreti. Po ashtu thuhet se të rënit nuk i jepet dukje, fanepsie, sepse besojnë se ron ai i rëni, por do të rri ai pakëz te varr i zi.

Literatur[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Helmut Rix: Etruscan. In: Roger D. Woodard (Hrsg.): The Cambridge Encyclopedia of the World's Ancient Languages. Cambridge University Press, Cambridge 2004, S. 943–966.
  • Dieter H. Steinbauer: Neues Handbuch des Etruskischen. Scripta Mercaturae, St. Katharinen 1999, ISBN 3-89590-080-X.Shenim.
  • Ilir Mati. Stela e Lemnos. Shtepia Botuese e Librit Shkollor e Re. Tirane, 2010.ISBN 978-99943-2-262-6.

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]