Gustav Flober
Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë
Gustave Flaubert (sq.: Gystav Flober, lindi më 12 dhjetor të vitit 1821 në Rouen. Ai është një nga novelistët më të njohur francez të shek. XIX, që u lind në kohën kur po lulëzonte romantizmi i Hygoit, Vinjisë, Mishlesë dhe i Shatobrianit, të cilët i admiroi gjatë gjithë jetës.
[redakto] Rinia
 |
Ky artikull sipas rregullores mbi shkronjat ë, Ë, Ç, ç, bjen në kundërshtim me rregulloren e Wikipedisë në gjuhën shqipe, për këtë arsye nuk mund të merret si i saktë derisa të rregullohet. |
Gystav Flober, bir i njërit prej kirurgëve më të shquar të shekullit, që në vogeli pa nga afër realitetin e hidhur dhe vuajtjet e njeriut dhe u mbrujt me nje fryme skeptike dhe analitike, e cila ishte si kunderpeshe ndaj temperamentit te tij disi anarkik dhe endrrave per aventura. Vec kesaj prej te atit ai trashëgoi syrin klinik ndaj jetës, aq sa arriti me anen e penes te bente autopsine e shpirtit te njeriut. Prindërit donin qe ai te vazhdonte per drejtesi, pasi mbaroi liceun "Kornej ne qytetin e lindjes aty rreth viteve 1840 kur po afronte revulucioni nje sere rrethanash qe e cuan ne pjekurine e dhuntive te tij letrare dhe ne percaktimin e veprimtarise se tij artistike . Ne shkolle te mesme Floberi u lidh ngushte me Alfred De Puatvenin , i cili me aftesi intelektuale dhe estetike qe kishte ushtroi nje ndikim pozitiv mbi te, Familja e dergoi ne shkolle per tu bere jurist , por s'kaloi shume kohe dhe Floberin e kap nje krize nervash me karakter epileptik , sidoqofte eshte fakti qe ai i nderpreu studimet dhe fitoi nga prinderit te drejten te vendosej perfundimisht ne vilen e tyre te bukur te Kruasese afer Ruanit , ku sot ka mbetur nje pavion i vetem qe eshte muzeu i vogel i Floberit , ne fillim ai aty do te jetonte me te emen dhe mbesen , pastaj i vetem deri sa te vdiste.
Disa faktore qe e cuan ne shperthimin e forces se tij krijuese jane disa lidhje dashurore dhe miqesore. Ndjenjat gjithe pasion qe ushqente ai ndaj zonjes Eliza Shlesinzher e orjentuan drejt formes me origjinale dhe me te thelle te romantizmitevropian , pasqyrimin e jetes duke u nisur nga vetvetja dhe te skruante Kujtimet e nje te marri" 1838 dhe "Nentori" 1842 te cilat u shtohen kryeveprave autobiografike qe nga "Rrefimet" e Rusoit deri ato te Alfred De Mysese.........
Nje nga miqte e tij me te ngushte te Floberit qe luajti nje rol thelbesor ne krijimtarine e tij , ishte dhe poeti Luigj Buile kur vdiq ky me korrik 1869 autori i "Zonjes Bovari" do te shkruante : "Kjo eshte per mua nje humbje e pazevendesueshme pardje varrosa ndergjegjen time letrare , trurin busullen time " Buileja ishte tamam ndergjegja e Floberit poeti nuk do ta kishte shkruar kurre "Zonjen Bovari" as "Salambone" as "Nje zemer e thjeshte" as "Shen Zhylienin" as "Herodiasin" ashtu sic shkrimtari nuk do te kishte shkruar dot vargje "Melanis" apo "Fosilet" . Rrugetimet me frytedhenese te Floberit ishin ato ne Britanije pastaj ne Egjipt , Greqi , dhe Azine e vogel , ai pasqyroi gjithcka qe perjetoi prej tyre ne letrat dhe shenimet e udhetimit. Ne pamje te pare kryeveprat e Floberit duken te ndryshme nga njera-tjetra , romanet e tij i kushtohen epokave te ngjashme me ate te veten.. "Tundimi i Shen Antonit" flet per perfundimin e botes antike dhe per gjallerimin e zjarrte fetar qe do te conte ne krijimin e kishes se krishtere. "Salamboja" tregon nje episod te renies se kartagjenes . "Herodiasi" kjo mbahet se vepra e gjithe jetes se tij , ngaqe vazhdimisht ai ate e ka nisur dhe perfunduar duke nxjerre tre versione nga perjudha realitivisht te lagerta ( 1849 , 1856 dhe 1874 )
Ndeshkimi i ketij shkrimtari te math eshte riperteritur pa pushim , per te flasin botimet dhe perkthimet e shumta per te flasin studimet dhe monografite e panumerta qe mbajne emra te shquar si : Turgenievi , Zhorzh Muri , Henri Xhejmsi , Teodor Fontani , Tomas Mani , Jakoseni , Marsel Prusti , Zhan Pol Sarti , Natali Sarroti etj etj,, dhe qe vazhdojne parreshtur te pasojne njera-tjetren si shkendia te nxjerra nga stralli i artit Floberian. Edhe ne kohen tone kur kane kaluar pothuajse 120 vjet nga vdekja e Gustav Floberit kur te mirat e lazerit atomik , telekomunikacioni sduken me cudira , kur kompiutrat nder veprimet fantastike qe kryejne jane futur ne pune dhe per te zberthyer shgarravinat e arta te shkrimtarit , veprat e tije mbeten gjithe jete , sepse kane ne qender njeriun i cili sipas tij me sakte perkufizohet me fjalen aspirate per nga vete natyra e pashmangshme qe ka..
Flober vdiq më 8 maj të vitit 1880.
[redakto] Citate
- Vetem si te tille -- Thoshte ai -- ne vlejme diçka, shpirti i njeriut matet me permasen e deshirave te vetvetes.
