Jönköping

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko


Jönköping
Emblema Vendndodhja
Qendra e qytetit
Statistika
Popullsia
-dendësia
128,305 banorë
87 banorë/km²
Sipërfaqja 1935 km²
Administrata
Shteti Suedia
Qarku Småland
Adresa e kuvendit  ?
Kodi postal 0680
Prefiksi telefonik +46 (36)
Faqe zyrtare http://www.jonkoping.se/
Politika
Kryetar
Partia udhëheqëse M
-

Jönköping është qytet jugorë në Suedi, gjindet në provincën e Småland e ka 128.305 banorë (2010). Jönköping është qyteti i 9-të më i banuar në të gjithë Suedinë.

Jönköping është një qytet në jug të Suedisë me 90.000 banorë (2010). Ai është 9 qyteti më i populluar të Suedisë. Jönköping është vendosur deri në fund jugore të liqenit të dytë më të madhe të Suedisë, Vättern. Jönköping origjinal qyteti është rritur së bashku me Huskvarna dhe Norrahammar formimin e një zonë të afërt urbane, që nga viti 1971 tërësisht në të njëjtën komunë.

Qyteti është selia e Komunës Jönköping e cila ka një popullsi prej 128.305 (2010), dhe edhe selia e Jönköping County cila ka një popullsi prej 331.539 (2006). Jönköping është vendi i një gjykatës së qarkut dhe një gjykatë e apelit, si dhe Gjykatat Kombëtare Suedeze Administrata. Kjo është edhe selia e Bordit Suedez të Bujqësisë.

Qyteti ndodhet në brigjet e liqenit Vetern, liqeni më i madh në Suedi .

Jönköping është qytet i vjetër tregtar dhe një ndër qytetet më të vjetër në Suedi. Statusin e qytetit e fitoi më 18 maj 1284.

Pak histori[redakto | redakto tekstin burimor]

Jönköping është një qendër e vjetër tregtare (Köping), pasi ishte vendosur në një udhëkryq për rrugët e mëposhtme së bashku Nissan lumenjve dhe Lagan, dhe rruga në mes të krahinave Östergötland dhe Västergötland. Kjo ishte më tepër e natyrshme për shkak të pozitës gjeografike të qytetit në fund jugore të liqenit Vättern, e cila ndau dy vendeve. Më 18 maj 1284, Jönköping marrë të drejtat si një qytet në Suedi, si një nga komunitetet e parë në vend, nga Mbreti Magnus Ladulås, i cili në atë kohë në masë të madhe vendosi të kombit nga Visingsö madhe Vättern e ishullit. Në emrin e qytetit "Jon-" është nxjerrë nga një gji i ngushtë, "Junebäcken", e cila ishte vendosur në pjesën perëndimore në ditët e sotme të qytetit, Talavid. Kjo ishte vendndodhjen e zgjidhje e parë e njohur në këtë zonë. Pjesa e dytë e emrit "-köping", siç u përmend më lart, është një fjalë e vjetër për një qendër tregtare ose treg.

Megjithatë, pozita gjeografike e qytetit të lënë të pambrojtur ndaj sulmeve të huaj, kryesisht nga danezëve, që vijnë nga jugu me rrugët lumit, në atë kohë, krahinat e asaj që është sot Suedi jugore - Skåne, Halland dhe Blekinge - përkiste në Danimarkë. Si rrjedhojë, qyteti u plaçkitur dhe djegur disa herë, deri në një fortifikim është ndërtuar në shekullin e 16 dhe 17.

Kisha e Sofjes në Jönköping, stilin Neo-Gotik, 1888 Jönköping është i njohur për industrinë e saj matchstick 1845-1970. Ende sot është një qendër e rëndësishme Suedisht logjistike, me depot e shumë kompani "qendrore të vendosur atje (si IKEA, Electrolux dhe Husqvarna).

Paraqet[redakto | redakto tekstin burimor]

Zonën urbane të Jönköping sot përfshin qytetin lindor industrial të Huskvarna, me të cilin ajo është rritur së bashku.

Një qendër e madhe e drejtë dhe ekspozitë, Elmia është vendosur edhe në Jönköping, me panairet përfshirë Elmia Dru, e drejtë e madhe në botë pyjore. Elmia panairet janë edhe më të mëdha të llojit të tyre në Evropë për nënkontraktorët, kamionë, karvanët dhe hekurudhat. Që nga viti 2002, Elmia ka qenë edhe vendi i partisë më të madhe në botë LAN, DreamHack.

Rritja e popullsisë[redakto | redakto tekstin burimor]

Jönköping popullsisë është rritur me shpejtësi, gati 1000 njerëz në vit. tre vitet e fundit, popullsia është rritur më shumë se ajo kurrë nuk më parë, dhe ndoshta do të vazhdojë të rritet gjatë ditëve 10 vjet si shumë vende pune dhe më shumë janë krijuar dhe ndërtimin e shtëpive më shumë. Ndërmjet 2004 dhe 2006 popullsia është rritur me 2266 persona. Nga këto, 1617 njerëz të një prejardhje të huaj. Popullsia e Universitetit do të pra shpejt në një drejtim më të multikulturore. Një shembull i një rrethi të reja të banimit është një fermë lakër, në vitin 2009 filluan ndërtimin e mbi 1200 apartamenteve atje.

Sportive[redakto | redakto tekstin burimor]

Në qytet ka shumë klube sportive, sidomos klubet e futbollit. Por klubi më i madh nga klubi i qytetit hokej HV71 ka qenë prej kohësh një ekip më të mirë të Suedisë hokej fitoi kampionate kombëtare në vitin 1995, 2004, 2008 dhe 2010. HV71 luan në Elitserien, ligë të lartë të Suedisë hokej. Një tjetër elite soccer club ekip Jönköping Södra IF i cili ka luajtur 10 ndeshje në sezonet Allsvenskan mes 1945/1946 dhe 1969.