Kurbini
 |
Ky material duhet bartur tek projekti i Librave | |
|---|
Rite dhe Zakone Kurbinase
[redakto] Riti i endjes
Ne Kurbin kur tezgjaisja Fillonte te endete penjet e pelhures ne fushen e vogel te pergatitur me pare prej saj, te gjithe njerezit e shtepise dhe te huajt qe vinin apo ndodheshin aty ruheshin te mos shkelnin dhe te mos kalonin filet e endjesgjate endjes dhe nje dite e nje nate mbas endjes. Ky veprim donte te thoshte se po te kalonte dikush fijet e endjes me kembe, pot e ishte djale a burre ai dukohej. Dukim donte te thoshtemos me bere femije. Ky veprim ruhej per moshat e vogla qe at ate mos kalonin mbi fijet e endjes sepse ata dukoheshin.
[redakto] Zakon
Ne Kurbin ka qene zakon te ruhej dhe te mos prekej me dore kali I nuses ne momentin qe nusja vinte ne oborr. Ruhej sepse njerezit beson se kushdoqofte ai qe prek kalin e nuses i pari merr magjine e bere per nusen nga keqeberesi.
Prandaj ka qene zakon qe ne mamentin kure hyp nusja mbi kale deri ne ate moment kur ajo zbret prej tij, kali nuk duhet te prekej me dore sepse keshtu besohej se magjine e bere per nusen e merr vete kali i nuses.
Ne Kurbin ka patur edhe shume rite e zakone te tjera si riti i te vdekurit, zakoni i kopshtenijeve, riti i Krishtelindjeve, zakoni per synin e keq, riti i vdekjes, riti i tamlit, riti i qumeshtit ne pranvere, riti i qumeshtit ne Shen Gjergj dhe ritet e dasmes Kurbinase
Kenge Vargje te kenges : Na zu dimni nen nji mal Na zu dimni nen nji mal dimen more dimen-o kendon zogu i veres-o dimen more dimen-o, vall a sot ku bajn kanak, dimen more dimen-o, bajn kanak o ke falani ->(zoti i shtepise) dimen more dimen-o, qe martoka djalin-o dimen more dimen-o.
Vargje te kenges: Ai koke malci ne ate Shkopet Ai koke malci n’at Shkopet Skanderbeut i fal me shnet, thuej Selita tash ta mrrini para i prin njaj trim Kurbini, Preng Kol Gjini prefi shpaten me sulltanin dore te matet. Nal sultan se e ke kot, trojet tona s’i shkel sot. Vargje te kenges: Udha e mar o krushku i pare O udha e mar o krushku i pare, O nalu pak se kam nji fjale, O hecme ren e hec kadale. O se do pune ka me t,dale, O masi t’ulesh te bajn me u que, O masi te shmathesh te bajn me u math. O udha e mare o krushku i dite, O nalu pak e merr poprosite O na e bjer nusen me faqe t’grijte*1 O udha mar o krushku i trete, O fol kadale e mos u xeje O se atje flasin si dine vete.
- 1-Te shendoshe e te bukur
Vajtim o Vajtim Burrash I mjeri un per ty or vllau Im or vlla! Si na i cove fjale bajrakut, Si na e thve gjakun e shtatit, Si na e lae armet var. Tash ty st’nez ma arma e supit, Per me mbrojtun gur e dhe
Per me mbrojtun dhe fmin pa le. Ti ke qene nji burre ne za. S’tu tremb kurre ty burrnia, Ty s’ka metun korit shpaja. Boll luftove per kto troje fort nder vllazen si dragu. N’ball bajrakun e Kurbinit, n’mes t’betejes si lulja e blinit, S’ta pa kurr an’miku shpenen, s’ta ndjoj kurr taj koha dridhmen. Ti mor vllau im or vlla, Kur tlipi trulli atej dole, ke qane trim e djale dai, I mire per shoke e imire per ship. Ti per shoke i pare ke qan, Ti ner shoke i pare ne cete. Ke shtaj pushke n’pazar t’Milotit, kurr s’tu derdh paika e lotit. Ti n’mes trimash vec i par, tan Kurbinit per me e zbardh. S’pot qan vllau per name derte, po per t,zezen qe ti gjete; Se ti na e lae armet var. …
Nga: Masimo XXX
