Likenet

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Likenet janë organizma bimor me një përhapje në të gjithë rruzullin tokësor. Ato i përballojnë me sukses kushtet e renda si temperaturat e larta dhe ato të ulëta, mungesën e ujit, etj. Algat dhe kërpudhat bashkëjetojnë sepse kane dobi reciproke, dhe janë në varshmëri me njëra tjetrën. Kjo mënyre e jetesës e algës dhe e kërpudhës quhet simbiozë. Qeliza e kërpudhës me hifet e saj merr nga trualli ujin me kripëra minerale kurse alga posedon klorofil i cili me ndihmën e dritës së diellit krijon ushqim për vehte dhe për kërpudhën.

Likenet njihen si lloje shume te ndreshem te ndotjes se ajrit . Shpesh , ata konsiderohen si bioindikatore te ndotjes . Likenet ose mungojne , ose gjenden pak ne zonat urbane dhe ne zonat industriale me ajer te ndotur . Si oer shembull mund te sjellin qytetin e Londres , ku perpara vitit 1865 , ishin vezhguar rreth 120 tipe likenesh . Sot , aty takohen vetem 28 lloje . Likenet "vuajne " pasi siperfaqja mbi te cilen jetojne behet me acide nga ndotja e ajrit . Ne qytetet e ndotura nga trafikku i renduar ose industria , shkarkimet e dioksidit te squfurit ose oksidet e azotit ndikojne ne formimin e shiut acid . Keshtu , ne siperfaqe te objekteve (siperfaqe muresh , trungjesh etj ) pH mund te behet shume acid dhe te zbrese deri ne vleren 4.7 .Ne keto kushte , shume organizma nuk mund te jetojne ose mund te kene probleme ne zhvillimin e tyre , si p.sh , gjethet e bimeve qe zverdhen dhe bien . Likenet jane shume te ndjeshem ndaj kesaj ndotjeje dhe sherbejne si treguese te nivelit te ndotjes . Ne qendrat e qyteteve ose pergjate rrugeve kryesore ku ndotja eshte me e madhe , likenet nuk ndeshen ne levorene e drureve , siperfaqen e objekteve te ndryshme .