Magnetizimi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Magneti[redakto | redakto tekstin burimor]

Magneti është një copë metali që mundë të tërheq disa lloje të tjera meali drejt vetës. Magnetizimi është forcë. Hapsira rreth një magneti ku vepron kjo forcë quhet fushë magnetike.

Veriu dhe Jugu[redakto | redakto tekstin burimor]

Nëse e lidhim magnetin me një fije dhe pastaj e lëmë të varur, magneti gjithnjë do të tregoj drejtimin ver-jug. Nese i afrojmë dy magnet të ndryshem me pole të ndryshme ata terhiqen, nëse i afrojmë me pole te njejta ata largohen.

Fusha Magnetike[redakto | redakto tekstin burimor]

Fushat magnetike janë të padukshme por shkencëtarët shpesh e shprehin me anë të vizave për të ilustruar fushat magnetike. Vizat zakonisht shenohen me shigjet që tegojnë drejtimin e fushës.

Elektromagnetizimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Kur rryma elektrike kalon nëpër një tel metalik te veshur me një copë metali feromagnetik të butë, krihohet fushë magnetike. Ky llohj magneti quhet elektromagnet. Nëse rryma ndalon, fusha magnetike zhduket. Në uzinat e celikut përdoren elektromagnetët gjigantë për të ngritur ngrakesa të rënda. Kur nëpër material kalon rrymë, ai tërheq celikun, që pastaj mund të lëvizet nga nje vend në një tjetër.

Trenat ne fushë magnetike[redakto | redakto tekstin burimor]

Shumicës së trenave u zvoglohet shpejtësia nga fërkimi që shkaktohet midis trenit dhe binarëve. Një lloj treni i quajtur maglev përdor elektromagnet në pjesën e poshtëme të tyre dhe ecin nëpër binarë që kanë elektomagnetët mbi sipërfaqe. Elketromagnetët shtyjnë njëri-tjetrin, kështu që treni ngrihet mbi binarë dhe fillon të lëviz.