Mali (gjeografi)

Rruga malore në Zall-Dajti.

¨ Mali është formë impressive relievore në të vërtetë është formë e ngritur në Tokë, e krijuar si rezultat i aktivitetit të korës së Tokës.

Ekzistojnë shumë teori për krijimin e maleve. Malet zakonisht krijohen në periudha të gjata kohore (mijëra dhe miliona vite) me palosjen e sendimenteve ose lëvizjen e pllakave tektonike. Palosjet të cilat përbëjnë malet mund të jenë me prejardhje vullkanike, sendimentare ose me prejardhje nga kuarci. Sipas teorive më të reja malet janë krjuar nga ndeshja e pllakave të mëdha tektonike.

Bashkësinë e disa maleve përbëjnë vargmalet. Disa nga vargmalet më të mëdha ne Evropë janë Alpet, ndërsa në Azi janë Himalajet. Malet ndahen:

- për nga lartësia:

të ulëta,

të mesmë dhe

të larta.

- për nga koha e krijimit:

male të reja dhe

të vjetra.

Majat më të larta malore

Evropë - Elbrus (5.642 m), Mon Blan (4.807 m)

Azi - Çomolungma (8.848 m), K2 (8.611 m)

Afrikë - Kilimanxharo (5.895 m)

Australi - Koshqushkoa (2.230 m)

Amerikë Veriore- Mek Kinli (6.196 m)

Amerikë Jugore - Akonkagva(6.960 m)

Antarktik - Vinson (5.140 m)

Kosovë - Gjeravica, Alpet Shqiptare (2.656 m)

Mali të Zi - Kolata e Keqe, Alpet Shqiptare (2.534 m)

Shqipëri - Maja e Jezercit 2694 m