Mbretëria e Inkëve

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Harta e shtrirjes së Mretërisë Inke
Machu-Picchu.jpg

Mbretëria Inkëve është mbretëria më e madhe në Amerikën para Kolumbos. Ka qenë një ndër mbretëritë më të mëdha në botë në kohën para se të shkaterrohet. Qendra administrative, politike dhe ushtarake ka qenë Kusko. Është kriijuar në rrafshnalten e Peruse rreth vitit 1200. Nga viti 1438 deri në vitin 1533. Inkët kanë shfrytëzuar pushtimet dhe asimilimin paqësor duke përhapur mbretërinë e tyre në hapësirat e medha të Amerikës Jugore. Në kuadër të kësaj mbretërie kanë qenë disa pjesë të Ekuatorit, Perus, Bolivisë, Argjentinës dhe të Kilit.

Atahualpa ka qenë mbreti i fundit i Inkëve ai ua vra në vitin 1533 nga Fransisko Pizaro me këtë rast fillioi e sundimi spanjoll. Gjatë administrimit spanjoll është hapur miniera më e madhe në botë e argjendit Potosi në të cilen inkët kan punuar si robër në kushte shum të vështira ku për dy tri vite punë gjenin vdekjen.

Ekonomia ka qenë e bazuar në pronësinë kolektive të tokave dhe me zgjidhje të mirë të ujitjes së tyre. Kanë zgjidhur mirë problemin e deponimit të rezervave ushqimore, të cilat mundësonin përparimin e mirë të mbretërisë edhe në sezonat e dobëta të të korrurave. Rrjeti i rrugëve ka qenë mirë I përhapur që mundësonte transportin e mirë të mallërave dhe të ushqimit. Arkitektura, arti dhe përpunimi i metaleve kanë qenë mirë të zhvilluara. Ka qenë shume mirë e zhvilluar edhe mjekësia me kirurgji të përparuar.


Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Religjioni[redakto | redakto tekstin burimor]

Pushtimet spanjolle[redakto | redakto tekstin burimor]

Periudha pas pushtimit spanjoll[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

"Guaman Poma - El Primer Nueva Corónica Y Buen Gobierno"