Salepi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Orchis mascula, bima që asocon Salepin.

Salepi i referohet orchidesë dhe pijes së salepit. Është një pluhur që fitohet me coptimin e rrënjëve të thata nga bima Orchis mascula ose Orchis militaris dhe llojeve tjera të ngjajshme të orhideve të cilat përmbajnë polisaharide të ashtuquajtura glucomannan.

Etimologjia[redakto | redakto tekstin burimor]

Thuhet se fjala salep vjen nga shprehja arabe ḥasyu al-tha`lab që do të thotë "testikul i dhelprës"— të cilit i ngjajnë rrënjët e orhidesë; po ta krahasojmë me fjalën greke ὄρχις, órchis, e cila ka kuptimin "testikul" dhe "orchid".[1] Përndryshe fjala turke vjen nga arabishtja saḥlab‎ me të cilën ata e emërojnë bimën e orhidesë dhe pijen salep nga kjo bimë. Ngjajshmëria e rrënjëve të orhidesë me testikujt e bën salepin të konsiderohet edhe si afrodiziak.

Pija[redakto | redakto tekstin burimor]

Salepi është pije e popullore në Turqi në Lindjen e Mesme në Angli dhe në Gjermani para se të përdorej kafja dhe çaji më vonë ai ofrohej si alternativë nëpër kafene. Pluhuri i pregatitur hidhet në ujë të nxehtë i shtohet sheqer dhe aroma portokalli ose trëndafili.[2]

Edhe Romakët e vjetër përdornin rrënjët e orhidesë për të bërë pije të cilat ata i quanin satyrion dhe priapiscus. Sipas emrave që u dhanë këto pije konsideroheshin afrodiziak të fuqishëm.[3]

Përgatitja[redakto | redakto tekstin burimor]

Salepi perdoret edhe si pije

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Shënime[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ One of the orchid species used to make salep in antiquity was known as cynos orchis "dog's testicle." See Herbarius 15
  2. ^ Davidson, Alan (1987). Oxford Companion to Food, 1st ed.. Oxford, UK: Oxford University Press, 683. ISBN 0-19-211579-0. 
  3. ^ Dalby, Andrew (2003). Food in the Ancient World: from A to Z. New York, NY: Routledge, 292. ISBN 0-415-23259-7.  Theophrastus HP 9.18.13; Dioscorides MM 3.126-8; Pliny the Elder NH 26.95-8, 27.65; Galen SF 12.92-3; Herbarius 15.3.