Sistemi binar
Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë
Sistemi binar ose sistemi me bazë 2 është sisem pozicional i të shkruarit të numrave duke përdorur vetëm dy shifra zakonisht përdoren shifrat {0 dhe 1}, në mënyrë analoge përdoret sistemi oktal me bazë 8 i cili shfrytëzon 8 shifra të ndryshme, sistemi heksadecimal që përdor 16 shifra të ndryshme pra sistemi me bazë 16. Sistemi dekad ose dhjetor është sistemi me bazë dhjetë i cili është sistemi që përdoret në jetën e përditshme, në këtë sistem përdoren shifrat {0,1,2,3,4,5,6,7,8,dhe 9}.
Tabela e përmbajtjeve |
[redakto] Lidhëshmëria në mes sistemit dekad dhe atij binar
| Sistemi dekad | sistemi binar |
| 0 | 0000 |
| 1 | 0001 |
| 2 | 0010 |
| 3 | 0011 |
| 4 | 0100 |
| 5 | 0101 |
| 6 | 0110 |
| 7 | 0111 |
| 8 | 1000 |
| 9 | 1001 |
[redakto] Sistemi Binar
Sistemi binar është sistemi i cili përbëhet prej dy shifrave 0 dhe 1, dhe ka për bazë të punës sistemin kompjuterik. Të gjitha informacionet të cilat ruhen në kujtesat e kompjuterit janë në këtë sistem. Kurdoherë bën të dihet të kalohet prej një sistemi numerik në një tjetër.
[redakto] Mbledhja
Mbledhja e numrave binar është mjaftë e thjeshtë. Ja dhe rregulla e mbledhjes:
- 0 + 0 → 0
- 0 + 1 → 1
- 1 + 0 → 1
- 1 + 1 → 0, bartet 1
- 1 + 1 + 1 → 1, bartet 1
1 1 1 1 1 (bartjet)
0 1 1 0 1
+ 1 0 1 1 1
-------------
= 1 0 0 1 0 0
[redakto] Zbritja
Zbritja e numrave binar bëhet nyejt si tek numrat dekad. Vetëm kur nuk ka huazim nga pozicioni me peshë më të madhe madhe.
- 0 − 0 → 0
- 0 − 1 → 1, merret 1 hua
- 1 − 0 → 1
- 1 − 1 → 0
* * * * (të huazuarat)
1 1 0 1 1 1 0
− 1 0 1 1 1
----------------
= 1 0 1 0 1 1 1
[redakto] Shumëzimi
Edhe shumëzimi bëhet njësoj si tek numrat dekad, duke shumëzuar çdo numër. ja një shembull i shumëzimit të numrave binar:
1 0 1 1
× 1 0 1 0
---------
0 0 0 0
+ 1 0 1 1
+ 0 0 0 0
+ 1 0 1 1
---------------
= 1 1 0 1 1 1 0
[redakto] Pjesëtimi
[redakto] Konvertimi binar dekad dhe dekad binar
Për ta kthyer një numër dekad në numër binar duhet që ai numër të pjesëtohet me dy. Pa marrë parasysh nëse mbetjet e pjesëtuar janë më shumë se 1 ajo shënohet 1. kur numri i pjesëtuar me 2 p.sh 120 : 2 =60 (ku nuk ka mbetje), atëherë numri binar i fituar është zero d.m.th 0 mbetje.
-
Operacioni Mbetjet 118 ÷ 2 = 59 0 59 ÷ 2 = 29 1 29 ÷ 2 = 14 1 14 ÷ 2 = 7 0 7 ÷ 2 = 3 1 3 ÷ 2 = 1 1 1 ÷ 2 = 0 1
Pra, numri binar lexohet prej poshtë-lartë. Ai mund të shkruhet në formë të numrit dekad si këtu 1110110.
Tani kemi shndërrimin e numrit binar në numër dekad:
-
Vlera e mëparshme × 2 + Numri binar Vlera e numrit dekad = 0 0 × 2 + 1 = 1 1 × 2 + 1 = 3 3 × 2 + 0 = 6 6 × 2 + 0 = 12 12 × 2 + 1 = 25 25 × 2 + 0 = 50 50 × 2 + 1 = 101 101 × 2 + 0 = 202 202 × 2 + 1 = 405 405 × 2 + 1 = 811 811 × 2 + 0 = 1622 1622 × 2 + 1 = 3245
