Struktura e atomit

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
link= http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sigurimii_i_cil%C3%ABsis%C3%AB9 Ky artikull është jo i plotë ose me cilësi të dobët. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar!
Ky artikull duhet të përmirësuar në:  në artikull mjaft fraza janë pa kuptim ose gabim, paragrafi i dyte është plot me broçkulla

Teoria atomike e Daltonit[redakto | redakto tekstin burimor]

Xhon Dalton ishte një kimist i cili shkoj më tej ides që lënda përbëhet nga atomi, por ndërtoj teorin atomike sasiore, duke thën që është e mundur të përcaktohen masat relative te atomeve të elementëve të ndryshëm. Këtë teori Daltoni e bazoj në tri postulate që janë:

1. Substancat përbëhen nga grimca shumë të vogla, të quajtura atome. Të gjithë atomet e të njëjtit element janë të njëjta, kurse të atomeve të elementëve të ndryshë janë të ndryshme.

2.Gjatë reaksionve kimike ndodhë vecimi i atomve dhe bashkimi i tyre me njëri tjetrin.

3.Një komponim kimik rrjedh nga kombinimi i atomeve të dy apo më shumë elementëve.

Dhe nga postulatet e Daltonit edhe pse kishin disa gabime që u zbuluan më von u arrit një konkluzion i rëndësishë që: Atom quhet grimca më e vogël e një elementi që ruan vetit e elementit.

Në fund të shekullit të XIX u bë më e qart ideja që atomi nuk ishte grimca më e vogël që ka një elemet, por që vetë atomi përbëhet nga grimca më të vogla. Ky ndryshim u dallua me anë të eksperimenteve me elektricitet. Dhe këto grimca janë:

-elektroni

-protoni

-neutroni

Rathërfordi ishte ai që me anë të eksperimenteve të kryera mbi një fletë ari,platin, argjend ose bakri lëshoj një tufë rrezesh α. Pa që pjesa më e madhe e grimcave α kalonin fletën metalike pa u shmangur, disa shmangeshin lëvizjes drejtvizore, kurse shume pak prej tyre ktheheshin prapa. Ai i shpjegoj këto përfundime duke propozuar egzistencën e një bërthame në qëndër të atomit. Gjithashtu ai tha se pjesa më e madhe e bërthamës dhe e gjithë ngarkesa pozitive e atomit janë të përqëndruar në bërthamë, pra ajo përmban protone dhe neutrone. Ndërsa elektoronet lëvizin me shpejtësi rreth saj.

Lëvizë elektroni, vendndodhja e tij, ndryshimet energjetike që lidhen me çlirimin e fotoneve e dritës. Por asnjë nga ligjet fizike që lidhen me lëvizjen e objekteve të mëdha nuk mund të shpjegonte lëvizjen e elektronit.

Modeli i atomit sipas Bohr-it[redakto | redakto tekstin burimor]

1913 Niels Bohr (1885-1962), fizikan danez, propozoi një model teorik mbi atomin e hidrogjenit. Ai zgjodhi hidrogjenin sepse atomi i tij është më i thjeshti (ka vetëm një elektron rreth bërthamës) edhe sepse spektri i tij është më i thjeshti, me shumë pak rreshta. Në modelin e tij Bori imagjinoi që elektroni lëvizte rreth bërthamës duke përshkuar rrugë fikse, ose orbita, ashtu si një planet lëviz rreth diellit. Modeli i tij tregonte edhe madhësinë e orbitave dhe energjinë që duhet të kishte elektroni i një orbite të caktuar. Ekuacioni i Borit mbi energjinë e elektronit përfshinte disa konstante fizike, si masa e elektronit, ngarkesa e tij, konstantja e Plankut. Përfshinte gjithashtu dhe një numër të plotë (n) që Bori e quajti numër kuantik. Secila nga orbitat mund të identifikohej në baze të vlerës së n-se. Duke kombinuar të gjitha konstantet ekuacioni i Borit është :

E=-k/n^2

Ku E është energjia e elektronit dhe k-ja është një konstante e kombinuar (vlera e saj është 2,18 x 10-18) Struktura e atomit është e ngjajshme me atë të sistemit diellor.Në sistemin diellot, dielli është në qendër dhe planetet sillen rreth tij,kurse te struktura e atomit, atomi është në qendër dhe elektronet sillen rreth tij.

Dhe pse ndërtimi i atomit sipas Bohr-it nuk është modeli i ndërtimit të atomit sepse ai mori për bazë vetëm atomin e hidrogjenit, por ai zbuloj disa ide që përdoren për ndërtimin e atomit që janë:

-Elektronet ekzistojnë vetëm në nivele të caktuara të energjisë diskrete , të cilat janë të përshkruara nga numrat kuantik.

-Energjia është përfshirë në kalimin e një elektron nga një nivel në një tjetër.