Ura e Nartës

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Ura e Artës)
Shko te: navigacion, kërko
Ura e Nartës

Ura e Nartës, (greqisht: Γεφύρι της Άρτας/Yefíri tis Ártas) është një urë guri qe lidh dy brigjet e lumit Nartë (greqisht: Άραχθος/Árakhthos) në afërsi të qytetit NartëGreqi. Ura u bë i famshëm nga baladën popullore legjendare, e cila është gati sakrificës njerëzore. Nga balada, një numër të madh fjalësh të urta greke dhe shprehjeve të zakonshme u ngrit, lidhur me vonesa të pafundme, si në tekstin e baladës "Gjithë ditën që po ndërtonin atë, dhe në natën ajo do të rrëzohet".

Ura e Nartës dhe legjenda[redakto | redakto tekstin burimor]

Megjithatë, sipas disa traditave, ura e Nartës u ndërtua në kohen e Despotatit të Epirit kur Narta bë kryeqyteti i shtetit, ndoshta nën Mihail II Duka (1230-1271). Datat e tjera për ndërtimin e urës janë në vitëve 1602-1606 ose 1613.[1] Serafimi, Kryepeshkopi i Nartës, ka vërejtur se ura është ndërtuar, sipas një tradite, nga një bakall Nartiot. Prej viteve 1881-1912, pika kufitare dhe dogana ishte në mes të urës dhe ashtu e kufiri midis Perandoria Osmane dhe Mbretëria e Greqisë.[1]

Ura e Nartës

Sipas baladën popullore të këngave trimash/kreshnikësh greke, çdo ditë 60 nxënësit dhe 45 zejtarë ose muratorë, nën udhëheqjen e krye ndërtuesi, u përpoq për të ndërtuar një urë, por themelet e saj u shemb çdo natë. Së fundi një zog me zë të njeriut informoi krye ndërtuesit se në mënyrë për urën që të mbetet në këmbë, ai duhet të sakrifikojë gruan e tij. Si gruaja ishte duke u vrarë, duke vendosur brenda në themelet e ndërtimit, ajo fliste mallkime që përfundonin me bekime.

Paralele[redakto | redakto tekstin burimor]

Ideja se një ndërtesë e madhe nuk mund të ndërtohet pa një sakrificë njerëzore ("mbyllje brenda" e njëriut në ndërtimin), ishte gjithashtu e zakonshme në folklorin e popujve të tjerë të Ballkanit, si bullgarët, serbët, shqiptarët dhe rumunët; për shembull, legjenda rumun i Meşterul Manole ose legjenda shqiptar i Rozafës. Kështu, krye ndërtuesi duke u detyruar për të sakrifikuar gruan e tij në këtë mënyrë është një temë e zakonshme në këngë popullore të rajonit Ballkan.[2] Një element përsëritur e fabulat është vendimi i krye ndërtuesit të sakrifikojë gruan që vjen herë të parë në vendin e ndërtimit ti sjellë atyre ushqim. Të gjithë përveç njërit thyejnë premtimin e tyre dhe i tregojnë gratë e tyre për të ardhur vonë, kurse gruaja i ndërtues i ndershëm është që sakrifikohet.[3][4]

Një nga legjendat e lidhur me Merlinin është ajo me Vortigern, mbreti i Anglisë, kush ndërtonte një kullë që të mbrojë veten nga Ambrosius dhe Uther Pendragon. Ashtu si Ura e Nartës, sa herë e mbaronin punën e një ditës në kullë, ajo do të shembet në natën dhe këshilltarët e Vortigernit rekomandoi që një fëmijë duhet sakrifikuar dhe përzierjen gjakun e tij me tretësirë ndërtimi, që të parandaluar kolapsin.

Burimet[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ a b Leontis 1999
  2. ^ Тодор Моллов (14 gusht 2002): Троица братя града градяха (Bulgarian). LiterNet. Vizituar në 19 maj 2007.
  3. ^ БЪЛГАРСКО НАРОДНО ТВОРЧЕСТВО В ДВАНАДЕСЕТ ТОМА. Том VІІІ: Трудово-поминъчни песни. ЕИ "LiterNet" Варна. Второ издание, 2006 [1]
  4. ^ Српске народне пјесме. Скупио их и на свијет издао Вук Стеф. Караџић.Технологије, издаваштво и агенција Београд, 11. октобар 2000 [2]

Shih edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Artemis Leontis, "The Bridge between the Classical and the Balkan", The South Atlantic Quarterly 98:4:625-631 (1999) at MUSE On understanding the place of the Bridge of Arta in the literary landscape.

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

 Wikisource: Ura e Nartës – Burime dhe tekste të plota

Koordinatat:39°09′06″ Veri 20°58′29″ Lindje 39.151667° Veri 20.974722° Lindje