Albert Camus
Albert Camus  |
|
 |
|
| Ditëlindja: | 7 nëntor 1913 |
|---|---|
| Vendlindja: | Mondovi, Algjeri |
| Ditëvdekja: | 4 janar 1960 |
| Vendvdekja: | Villeblevin, Francë |
| Nënshtetësia: | Francez |
| Zhanri: | Roman, Drama |
Albert Camus (Mondovi, 7 nëntor 1913 - Villeblevin, 4 janar 1960), shkrimtar dhe filozof francez, fitues i Çmimit Nobel për Letërsi në vitin 1957.Është i njohur për stilin karakteristik të shkrimit dhe me tematikat e veprave të tija. I gjith opusi letrar i tij bazohet në idenë apsurde të egzistencës së njeriut.
Përmbajtja |
Jeta [redakto]
U lind me 7 nëntor 1913. Në saje të presionit të babait, i ndjek rregullisht studimet në universitet dhe diplomon për Filozofi. Në vitet tridhjete ai kalon sprova te shumta në jetë dhe piqet nga përvoja gjithfarësheshe: shkruan tekste te vogla meditative me theks biografik, shtohet ne spital për tuberkuloz por i shpëton vdekjes por jo kurimeve te vazhdueshme.
Harton romanin e rinise "Vdekja e lumtur", te cilën nuk pranon ta botoje për se gjalli. Viti 1937 shënon çast vendimtar ne jetën intelektuale te Kamyse. Boton librin "E mbrapshta dhe e mbara" me ese te rinise. Ne vitin 1939 boton një tjetër libër me ese "Dasma".
Me pas punon në gazetat serioze te Algjerit dhe shkrimet e tij i boton ne një përmbledhje "Aktualet".
Bëhet i njohur me 1942 me botimin e eseut filozofik "Miti i Sizifit", sfide krenare e njeriut ndaj universit te dhunës e te pakuptimte që Kamyja e emërton me emrin "absurd". Po atë vit boton romanin "I Huaji", pasqyrë e brishtesise se njeriut dhe e vuajtjes absurde. Krijimtaria e Kamyse pasurohet dhe me dy drama. "Kaligula", me 1944, përshkrim poetik i çmendurisë njerëzore te mishëruar ne figurën e perandorit romak Kaligula. Drama tjetër është "Të drejtët" himn i sakrificës për liri. Vepër tjetër është eseja "Mendime për gijotinën" ku dënon heqjen e dënimit me vdekje. Botime tjetër është romani "Murtaja" që mbahet si një nga romanet më të mira të shek XX, ku i bëhet një sinteze qëndresës njerëzore ndaj të gjitha formave te tiranisë.
Botimi i esesë "Njeriu i revoltuar" me 1951, drejtuar kundër mendimit diktatorial e veçanërisht kundër terrorit stalinist, i shkakton Kamyse sulmin e ashpër të intelektualeve te majte franceze, me ne krye Sartrin dhe një lloj izolimi, te cilin ai e vuajti thellë. Në këto vite dëshpërimi e vetmie ai shkroi veprën e tij më pesimiste e të zymte "Rënia", aktualizim i parabolës biblike mbi gjendjen e njeriut si mëkatar dhe i pandreqshëm.
Më 1957 suksesi letrar i Kamyse vlerësohet me çmimin Nobel.
Kamy e gjen vdekjen nga një aksident automobilistik me 4 janar 1960.
Dorëshkrimi i papërfunduar i Kamyse është romani "Njeriu i parë" që e botuan më pas të paplote me 1994.
Kushdo që ka lexuar një vepër çfarëdo të Kamyse, kupton se ky është një autor i një lloj te veçantë.
Veprat [redakto]
Romane [redakto]
Tregime të shkurtëra [redakto]
- L'exil et le royaume; 1957
Të pafiksuara [redakto]
- L'envers et l'endroit; 1937
- Noces; 1938
- Le Mythe de Sisyphe; 1942
- Actuelles I, Chroniques 1944-1948; 1950
- L'Homme révolté; 1951
- Actuelles II, Chroniques 1948-1953; 1953
- L'Été; svojevrstan nastavak Pirovanja; 1954.
- Réflexions sur la guillotine; 1957
- Chroniques algériennes, Actuelles III, 1939-1958; 1958
Drama [redakto]
Në gjuhën shqipe [redakto]
- Kaligula
- Një kënaqësi e vetmuar (2004); përktheu Sonila Meksi
Lidhje të jashtme [redakto]
 Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me: Albert Camus |
- Nobel Prize in Literature (1957) Link
- "Accidental Friends" the story of the Camus-Sartre friendship and very public breakup
- Interview with daughter Catherine - 3AM
- Another interview with daughter Catherine - Spike
- The Logic of Existential Meaning
- Albert Camus Society UK
- Lesjustes.co.uk : English synopsis of "Les Justes" for students
- Camus 'Bookweb' on literary website The Ledge, with suggestions for further reading.
- Camus Interview with Prof. Jean-Marie Apostolides, from the radio program Entitled Opinions
