Panamaja
| Republika e Panamasë República de Panamá |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
| Kryeqyteti | Qyteti i Panamasë | ||||
| Qyteti më i madh | Qyteti i Panamasë | ||||
| Gjuha zyrtare | Gjuha spanjolle | ||||
| Festa kombëtare | 28 nëntori | ||||
| Forma e qeverisë | Republikë | ||||
| Kryetari i shtetit | Ricardo Martinelli | ||||
| Nënkryetari i shtetit | Juan Carlos Varela | ||||
| Sipërfaqja – totale – % ujë |
Vëndi i 118-të 75.517 km² 2,9 % |
||||
| Popullsia (2013) – totale – dendësia |
4,100,000 banorë 54.2 banorë/km² |
||||
| IZHNJ (2011) | 0,768 | ||||
| Valuta | Balboa | ||||
| Zona kohore – zakonisht |
UTC-5 |
||||
| Prefiksi telefonik | 00507 | ||||
| Kodi i internetit | .pa | ||||
| Kodi ISO 3166-1 | PA | ||||
| Anëtarësimi | |||||
Panamaja është shteti më jugor i Amërikës së Mesme. Vendi përfshin rripin tokësor i cili lidh Amerikën Veriore me Amerikën Jugore. Panamaja kufizohet në perendim me Kosta Rikën, dhe me Kolumbinë në lindje. Në anën jugore ka dalje në oqeanin Paqësor, ndërsa në veri ka dalje në detin e Karibeve.
Panamaja ka pozitë shumë të përshtatshme gjeografike. Pozitën e përshtatshme gjeografike ia mundëson kanali i Panamasë.
Përmbajtja |
Gjeografia [redakto]
Klima [redakto]
Historia [redakto]
Evropiani i parë i cili ka ardhur në këto vise është Rodrigo de Bastidas duke notuar në vitin 1501 nga Venezuela duke kërkuar ari. Një vit më vonë Kristofor Kolumbo viziton këtë hapësirë dhe vendoset përkohësisht. Pasiqë Vasco Núnez de Balboa në vitin 1513 argumenton se rripi tokësor i Panmasë është rrugë e cila lidhë dy detra , Panamaja bëhët vend i kryqëzimit të rrugëve tregëtare të mbretërisë spanjole në Botën e Re. Suksesi i spanjolëve ka pasur edhe anën e errët – shfrytëzimin dhe plaqkitjen e popullësisë vendase.
Panamaja mbeti koloni e Spanjës 300 vite me radhë, nga 1538, deri në vitin 1821 deri atëherë kur bëhet krahinë e Kolumbisë. Në vitin 1903 SHBA-të ndihmojnë kryengritjen panamezer për ndarje dhe pavarësim nga Kolumbia. Gjat shekullit 20-të qeveria e Pnamasë shpesh ka kaluar nëpër periudha të destabilizimit politik dhe nga korupcioni. Në vitin 1989 nëkohën e sundimit të gjeneralit Manuela Noriege ushtria e SHBA-së fillon sulmin ndaj Panamasë, vetëm pak ditë para se Kanali i Panamasë të kaloj nën kontrollimin e Panamasë.
SHBA-të dorzuan Kanalin e Panamasë , infrastrukturën dhe administrimin më 31 dgjetor të vitit 1999.
Popullsia [redakto]
Qytetet e Panamasë [redakto]
Përbërja etnike [redakto]
Pjesën më të madhe të popullsisë e përbëjnë mestizot, pra popullsia e përzier e indiane, spanjole dhe kineze.
Gjuhët [redakto]
Besimet fetare [redakto]
Në Panama dominon feja katolike e cila ndiqet nga rreth 80% e popullsisë. Feja katolike është fe zyrtare në Panama. Fe të tjera që praktikohen në vend janë, feja protestante, feja myslimane, me një numër të kufizuar ndjekësish, dhe feja hinduiste, e cila është fe dominuese në komunitetin hindu të vendit.
Njësitë administrative [redakto]
Politika [redakto]
Ekonomia [redakto]
Kultura [redakto]
Infrastruktura [redakto]
Transporti [redakto]
Arsimi [redakto]
Shëndetësia [redakto]
Festat publike [redakto]
Lidhjet e jashtme [redakto]
Burimet [redakto]
Shih edhe [redakto]
|
Amerika Veriore |
||
|---|---|---|
| Shtete | Antigua dhe Barbuda · Bahamet · Barbadosi · Beliza · Dominika · Grenada · Guatemala · Haiti · Hondurasi · Kanadaja · Kosta Rika · Kuba · Meksika · Nikaragua · Panamaja · Republika Dominikane · Saint Kits dhe Nevis · Santa Lucia · Shën Vincenti dhe Grenadinet· Salvadori · Shtetet e Bashkuara të Amerikës · Trinidad dhe Tobago · Xhamajka | |
| Territore të tjera | Anguilla · Antilet Holandeze · Aruba · Bermuda · Grenlanda · Guadalupa · Ishujt e Virgjër Britanikë · Ishujt e Virgjër të Shteteve të Bashkuara · Ishujt Cayman · Martinika · Montserrati · Portoriko · Shën Barthélemy· Shën Martini· Shën Pierre dhe Miquelon · Turks dhe Kaikos | |

