Ekologjia

Ky artikull ose seksion duhet të përmirësohet sipas udhëzimeve të Wikipedia-s. Ju lutemi ndihmoni edhe ju në përmirësimin e këtij artikulli.

Ekologjia është degë e biologjisë, e cila e studion shpërndarjen dhe pasurimin e jetës dhe marrëdhënieve në mes organizmave me njëri tjetrin si dhe ambientit jetësor. Termi "ekologji" rrjedh nga fjala greke "ojkos - vendbanim, mjedis jetësor dhe logos - shkencë, dituri". Termin "ekologji" për herë të parë e ka përdorur shkencëtari Hekeli, megjithëse si themelues i ekologjisë moderne merret shkencëtari i njohur Darvini. Gjithashtu ai merret me problemet e mjedisit duke gjetur zgjidhjen e tyre më të mirë dhe me vetëdijesimin e njerëzve mbi dëmet që po i shkaktojnë mjedisit dhe vendit ku jetojnë. Ambienti i një organizëm mund të përbehet prej dy pronash, faktor Abiotike siç është insulimi (drita e diellit), klima, gjeologjia dhe faktorët biotike, në të cilët hyjnë organizmat që ndajnë vendbanimin.

Në bazë të studimit ekologjia ndahet në të bimëve, shtazëve dhe të mikroorganizmave. Në sheqerit me primitive së pari është festuar vera pastaj pranvera, mirëpo, me kalimin e kohës kjo gjë është përmirësuar dhe 21 Marsin e kanë emëruar si dita e pranverës dhe dita e ekologjisë.

Ekologjia e bimëve merret me studimin e llojeve bimore dhe fitocenozave (bashkësive) të tyre ndaj mjedisit jetësor.

Ekologjia e shtazëve merret me studimin e llojeve shtazore dhe zoocenozav (bashkësive) të tyre ndaj mjedisit jetësore.

Faktorët ekologjik

Në vendjetesë (biotop) të tyre qeniet e gjalla janë nën ndikimin e përhershëm të kushteve (faktorëve) të mjedisit jetësorë. Këto veprime, që bëhen në qenie të gjalla, quhen Faktorët Ekologjik. Faktorët ekologjikë ndahen në faktorë që rrjedhin nga bota jo e gjallë (faktorët abiotikë), atë të botës së gjallë (biotikë) faktor që ndikon njeriu (antropogjen).

Faktorët abiolotik

Janë (drita, temperatura, lagështia, toka, ajri)

Drita

Drita është burim i dielli. Është faktori i domosdoshëm për organizmat e gjallë, sidomos për bimët e gjelbërta sepse me më anë të dritës ata kryen proceset e fotosintezës. Kurëse për shtazët e tjera shërben për orientim, zhvillim etj.

Ekzistojnë shtazë që jetojnë në kushte të ndryshme të jetës si p.sh. disa shtaze i janë përshtatur kushteve në shpella, ka shumë shtazë që jetojnë në errësirë si : miu i verbër, urithi, proteusi, lakuriqi i natës etj.

Bimët ne bazë të dritës ndahen ne : bime dritëdashëse (heliofite) dhe hijedashëse (skiofite). Bimët heliofite janë më të zhvilluar kanë gjete të trash dhe me kutikula kurse ato skiofite janë më pak të zhvilluar, s'kanë kutikula dhe ka gjete në të ndjeshme.

Temperatura

Organizmat klasifikohen në basë të dikimit të temperaturës si : organizmat që u përshtaten temperaturë se lartë quhen organizma termofil. Kurse ata që i përshtaten temperaturës së ulëte quhen organizma frigofil, organizmat me temperaturë konstante quhen organizma homeoterm (shtazët dhe gjitarët), dhe organizmat që e ndryshojnë temperaturën quhen poikiloterm (pakurrizoret dhe kurrizoret, përveç shtazëve dhe gjitarëve).

Ajri

Gjithashtu ekologjia ndahet ne : ekologjia e bimëve, ekologjia e shtazëve dhe ekologjia e njerëzve.

Shiko edhe këtë

• Drita
• Toka
• Temperatura

 Commons: Ecology – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale