Medvegja

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Medvegja
(Shqip) Medvegja
(Serbisht) Медвеђа
—  Komunë dhe qytet  
stema_figura
Pamje nga Medvegja
Administrimi
Shteti Serbia Serbia
Republika autonome Serbia qendrore
Qarku Jablanica
Presidenti i komunës Slobodan Drašković (Grupi qytetar, PVD)
Statistika dhe Territori
Koordinatat Koordinatat:42°50′00″ Veri 21°35′00″ Lindje 42.833333° Veri 21.583333° Lindje42°50′00″ Veri 21°35′00″ Lindje 42.833333° Veri 21.583333° Lindje
Lartësia 370 m (m.n.d)
Sipërfaqja 524 km2
Popullsia 7.296 banorë (2011)
Dendësia 13,92 banorë/km2
Informacione të tjera
Etnohoronimi medvegjar (m), medvegjare (f), medvegjarë (sh)
Zona Kohore ZKEQ (UTC+1)
Prefiksi 016
Targa LE
Kodi Postar 16240
Vendndodhja
Medvegja (Serbia)
Medvegja
www.medvedja.org.rs
(anglisht, serbisht, shqip )

Medvegja është qytezё shqiptare në veri-lindje të Kosovës, administrohet ende nga Serbia. Komuna e Medvegjёs perbёhet nga 44 vendbanime, dy prej te cilave janё qyteza urbane e Medvegjёs dhe Banja e Sijarinёs.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Medvegja ka qenë e banuar nga fisi Ilir i Dardanëve në lashtësi. Rrënojat arkitektonike datojnë që nga shekulli 4 i epokës së re përreth qytetit,kur ishte pjesë e Perandorisë Romake me emrin Idimum,. Serbët erdhën si kolonë gjatë viteve 1877-1878,kur u dëbuan shqiptarët nga Sanxhaku i Nishit,dhe zunë pjesën më të madhe të Medvegjës. Partizanët Jugosllav,pasi morën në dorë qytetin,në vitin 1944 vranë rreth 200 banorë.

Red right arrow.svg
 Artikuj kryesore: Historia e Medvegjës dhe Medvegja në luftë.

Gjatë bombardimit të NATO-s ka pasë shkelje të rënda të drejtave të njeriut dhe represionit të hapur nga ana e formacioneve paraushtarake, ushtrisë dhe policisë.Vetem në teritorin e komunës së Preshevës, në vitin 1999, gjatë kohës së gjendjes së luftes në rrethana të pasqaruara janë vrarë 11 shqiptar.

Rastet e shkeljes së rëndë të drejtave të njeriut (vrasjet, keqtrajtimet dhe plaqkitja,) në të tri komunat kanë qenë të ngjashme me ato të cilat kanë ndodhur në Kosovë.Keqtrajtimi i banorëve të fshatit Tërnoci i Madh, me 31. mars 1999. kur pos bastisjeve të shtepive nga ta është kerkuar që në afat prej dy orësh ti dorëzojnë “ komandosët e NATO-s, teroristet UÇK-s dhe drogën.”është ilustrative për veprimet e organeve policore dhe ushtarake gjatë gjendjes së luftës. Shumica e rasteve kurrë nuk u ndriçuan, dhe pushteti i ri nuk tregoi gatishmerinë për tu ballafaquar me ta.

Vetem gjat viteve 1999-2001 ne Medvegje ndodhi nje spastrim etnik duke debuar nga vatrat e tyre shekullore mbi 5000 shqiptar autokton te Medvegjës.Sipas te dhenave te fundit,ne komunen e medvegjes jetojne vetem rreth 600 shqipetare.Ne rexhistrim ne vitin 2011 doli se komuna ka 7296 banore,por kjo eshte me shume nje fryrje e numrit te banoreve.

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Komuna e Medvegjes ka nje territor prej 524 km.2 . Ne veri-perendim kufizohet me Komunen e Bojnikut,ne veri e lindje me Komunen e Lebanes,ne jug kufizohet me Komunen e Dardanes,ne jug-perendim kufizohet me Komunen e Prishtinёs dhe ne perendim kufizohet me Komunen e Kurshumlisё dhe Komunen e Besianёs.

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Tabela e popullsisë (1991)[redakto | redakto tekstin burimor]

Kombësia Banorë  %
Serbë 8194 61.29%
Shqiptarë 3832 28.67%
Malazezë 1011 7.40%
Të tjerë 331 2.64%

Tabela e Popullsisë (2002)[redakto | redakto tekstin burimor]

Kombësia Banorë  %
Serbë 7163 66.57%
Shqiptarë 2816 26.17%
Malazezë 372 3.46%
Të tjerë 116 1.07%

Sipas vlerësimeve jozyrtare numri i shqiptarëve ka qenë më i madh në të dyja rexhistrimet,por është ulur me qëllime politike nga ana e zyrtarëve serb,kurse sot është një numër shumë më i vogël për arsye të dëbimit të tyre nga ana e pushtetit serb.

Sipas rezultateve paraprake të regjistrimit në Serbi në vitin 2011, në qytezën e Medvegjës jetojne 2841 banorë, ndësa së bashku me vendbanimet e tjera, Komuna e Medvegjës ka 7296 banorë, me një dendësi të ulët popullsise prej 13.92 banorë/km².

Shiko edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Presheva, Medvegja dhe Bujanovci përbejnë treshen e mbeteur jashtë territorit kulturor të Shqiptareve jashtë territoreve disi të mbrojtura.

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Massmedia[redakto | redakto tekstin burimor]

Përsonalitete[redakto | redakto tekstin burimor]

Wikibooks:Category
Wikibooks ka më shumë informacione për ketë temë:
Medvegja në ditët tona