Medvegja
| Medvegja (Shqip) Medvegja (Serbisht) Медвеђа |
|
|---|---|
 |
|
 |
|
| Shteti |  Serbia |
| Republika autonome | Serbia qendrore |
| Qarku | Jablanica |
| Presidenti i komunës | Slobodan Drašković (Grupi qytetar, PVD) |
| Koordinatat | |
| Lartësia | 370 m (m.n.d) |
| Sipërfaqja | 524 km2 |
| Popullsia | 7.296 banorë (2011) |
| Dendësia | 13,92 banorë/km2 |
| Etnohoronimi | medvegjar (m), medvegjare (f), medvegjarë (sh) |
| Zona Kohore | ZKEQ (UTC+1) |
| Prefiksi | 016 |
| Targa | LE |
| Kodi Postar | 16240 |
.png)
 Medvegja
|
|
Medvegja është qytezё shqiptare në veri-lindje të Kosovës, administrohet ende nga Serbia. Komuna e Medvegjёs perbёhet nga 44 vendbanime, dy prej te cilave janё qyteza urbane e Medvegjёs dhe Banja e Sijarinёs.
Përmbajtja |
Historia [redakto]
Medvegja ka qenë e banuar nga fisi Ilir i Dardanëve në lashtësi. Rrënojat arkitektonike datojnë që nga shekulli 4 i epokës së re përreth qytetit,kur ishte pjesë e Perandorisë Romake me emrin Idimum,. Serbët erdhën si kolonë gjatë viteve 1877-1878,kur u dëbuan shqiptarët nga Sanxhaku i Nishit,dhe zunë pjesën më të madhe të Medvegjës. Partizanët Jugosllav,pasi morën në dorë qytetin,në vitin 1944 vranë rreth 200 banorë.
Gjatë bombardimit të NATO-s ka pasë shkelje të rënda të drejtave të njeriut dhe represionit të hapur nga ana e formacioneve paraushtarake, ushtrisë dhe policisë.Vetem në teritorin e komunës së Preshevës, në vitin 1999, gjatë kohës së gjendjes së luftes në rrethana të pasqaruara janë vrarë 11 shqiptar.
Rastet e shkeljes së rëndë të drejtave të njeriut (vrasjet, keqtrajtimet dhe plaqkitja,) në të tri komunat kanë qenë të ngjashme me ato të cilat kanë ndodhur në Kosovë.Keqtrajtimi i banorëve të fshatit Tërnoci i Madh, me 31. mars 1999. kur pos bastisjeve të shtepive nga ta është kerkuar që në afat prej dy orësh ti dorëzojnë “ komandosët e NATO-s, teroristet UÇK-s dhe drogën.”është ilustrative për veprimet e organeve policore dhe ushtarake gjatë gjendjes së luftës. Shumica e rasteve kurrë nuk u ndriçuan, dhe pushteti i ri nuk tregoi gatishmerinë për tu ballafaquar me ta.
Vetem gjat viteve 1999-2001 ne Medvegje ndodhi nje spastrim etnik duke debuar nga vatrat e tyre shekullore mbi 5000 shqiptar autokton te Medvegjës.Sipas te dhenave te fundit,ne komunen e medvegjes jetojne vetem rreth 600 shqipetare.Ne rexhistrim ne vitin 2011 doli se komuna ka 7296 banore,por kjo eshte me shume nje fryrje e numrit te banoreve.
Gjeografia [redakto]
Komuna e Medvegjes ka nje territor prej 524 km.2 . Ne veri-perendim kufizohet me Komunen e Bojnikut,ne veri e lindje me Komunen e Lebanes,ne jug kufizohet me Komunen e Dardanes,ne jug-perendim kufizohet me Komunen e Prishtinёs dhe ne perendim kufizohet me Komunen e Kurshumlisё dhe Komunen e Besianёs.
Demografia [redakto]
Tabela e popullsisë (1991) [redakto]
| Kombësia | Banorë | % |
|---|---|---|
| Serbë | 8194 | 61.29% |
| Shqiptarë | 3832 | 28.67% |
| Malazezë | 1011 | 7.40% |
| Të tjerë | 331 | 2.64% |
Tabela e Popullsisë (2002) [redakto]
| Kombësia | Banorë | % |
|---|---|---|
| Serbë | 7163 | 66.57% |
| Shqiptarë | 2816 | 26.17% |
| Malazezë | 372 | 3.46% |
| Të tjerë | 116 | 1.07% |
Sipas vlerësimeve jozyrtare numri i shqiptarëve ka qenë më i madh në të dyja rexhistrimet,por është ulur me qëllime politike nga ana e zyrtarëve serb,kurse sot është një numër shumë më i vogël për arsye të dëbimit të tyre nga ana e pushtetit serb.
Sipas rezultateve paraprake të regjistrimit në Serbi në vitin 2011, në qytezën e Medvegjës jetojne 2841 banorë, ndësa së bashku me vendbanimet e tjera, Komuna e Medvegjës ka 7296 banorë, me një dendësi të ulët popullsise prej 13.92 banorë/km².
Shiko edhe [redakto]
- Presheva, Medvegja dhe Bujanovci përbejnë treshen e mbeteur jashtë territorit kulturor të Shqiptareve jashtë territoreve disi të mbrojtura.
- Vendbanime : Starabaja, Svirrca,Tupalla,Kapitë,Rama Banja,Sijarina,Banja e Sijarinës,Gërbaci,Gjylekara,Llapashtica e Epërme,Medeci,Braina e Vogël,Braina e Madhe,Gajtani i Epërm,Gubaci,Byqmeti i Poshtëm,Leci,Maroca,
Lidhje të jashtme [redakto]
Massmedia [redakto]
- Televizioni privat Albi
