Teherani
| تهران Teherani |
|
 |
 |
| Qendra e qytetit |
|
| Statistika | |
| Popullsia -dendësia |
7314000 banorë 10000 banorë/km² |
| Sipërfaqja | 1500 km² |
| Administrata | |
| Shteti | Irani |
| Qarku | Tehran Province |
| Adresa e kuvendit | rruga nr. |
| Kodi postal | vetëm nr. |
| Prefiksi telefonik | |
| Faqe zyrtare | Teheran.Ir |
| Politika | |
| Kryetar | Mohammad Bagher Ghalibaf |
| Partia udhëheqëse | |
Teherani (tʰehˈɾɒn; presisht: تهران Tehrān) është kryeqyteti i Iranit dhe qendra e Provincës së Teheranit. Ky qytet ka (sipas te dhënave të vitit 2006) 7,354,000 banorë dhe 658 km2 hapësirë gjeografike.
Më shumë se gjysma e industrisë së Iranit është e bazuar në Teheran. Kjo industri përfshinë prodhimin e automobilave, elektronikës dhe paisjeve elektrike, prodhim të armatimit, tekstilit, prodhimet ndërtimore si dhe prodhime kimike. Gjithashtu është qendër botërore e shitjes së shtrojeve për dysheme dhe mobiljeve.
Përmbajtja |
Etimologjia[redakto]
Ka teori të ndryshme mbi origjinën e emrit Tehran (sq..Teheran).
Faqja zyrtaree qytetit të Teheranit shkruan se emri "Tehran" vie nga fjalët persiane "Tah" që don të thotë "fund ose fund (në thellësi)" dhe "Ran" që don të thotë "tatëpjetë mali" - që në përkthim të drejtpërdrejt i bie, fund i tatëpjetës së malit. Kjo i bie bazuar në pozitën gjeografike të qytetit, e që ky sqarim mund të jet më i përafërti me të vërtetën e origjinës së emrit (دامنه ی بین دو کوه).
Teoria e dytë thot se fjala "Tehran" është e nxjerrur nga fjala Tiran/Tirgan, "Qëndrimi i Tir-it" (Tir është të qenit Zoroastrian hyjni e njejtë sikur në Mitologjinë Romake, Mekuri).
Teoria e tretë është se Tehran don të thotë "vend i nxehtë", si antonim i kuptimit "vend i ftohtë" (p.sh. Shemiran)— hapsira më e ftohtë në Teheranin verior. Disa tekste në këtë këndvështrim e shpjegojnë se fjala Tehran në gjuhën perse do të thotë "fund i nxehtë i malit" (دامنه گرم).
Historia[redakto]
Demografia[redakto]
Qyteti modern[redakto]
Kulla Azadi është ndërtesa e parë së cilës vizitorët i bien për rreth duke arritur nga Aeroporti Ndërkombëtarë Mehrabad, Teheran. Kulla është bërë një ikonë e qytetit dhe simboli kombëtar për Iranin.
Struktura e qytetit[redakto]
Teherani është i ndarë në 22 qarqe, ku secili qark është qendër në vete administrative. Sëbashku me këto 22 qarqe qyteti ka këto lagje: Abbas Abad, Afsariyeh, Amir Abad, Bagh Feiz, Baharestan, Darakeh, Darband, Dardasht, Dar Abad, Darrous, Dehkadeh Olampik, Ekhtiyariyeh, Elahiyeh, Evin, Farmanieh, Gheitariye, Gholhak, Gisha, Gomrok, Hasan Abad, Jamaran, Jannat Abad, Javadiyeh, Jomhuri, Jordan, Lavizan, Narmak, Navvab, Nazi Abad, Niavaran, Park-e Shahr, Pasdaran, Punak, Ray, Sa'adat Abad, Sadeghiyeh,Sohravardi, Shahrara, Shahr-e ziba, Shahrak-e Gharb, Shemiran, Tajrish, Tehranpars, Vanak, Velenjak, Yaft Abad, Yusef Abad, Zafaraniyeh, etj.
Për më shumë shih listën
Teherani i vjetër[redakto]
Disa nga lagjet më të vjetra të Teheranit janë: Udlajan, Sangelaj, Bazaar, Chaleh Meydan dhe Doulat. Chaleh Meydan është lagjeja më e vjetër e qytetit.
Ekonomia[redakto]
Rreth 30% e sektorit publik të fuqisë puntore dhe 45% të industrisë së rëndë të Iranit janë të përqëndruara në Teheran dhe gati gjysma e këtyre punëtorëve punojnë për qeverinë.
Kultura[redakto]
Demografia[redakto]
Edukimi dhe shkenca[redakto]
Qendra fetare[redakto]
- Xhamia e Sulltanit, ndërtuar nga Fath Ali Shah
- Xhamia Atiq, ndërtuar në vitin 1663.
- Xhamia Mo'ezz o-dowleh, ndërtuar nga Fath Ali Shah
- Xhamia Haj Seyd Azizollah, ndërtuar nga Fath Ali Shah
- Xhamia Al-javad mosque, xhamia e parë moderne në Iran.
- Xhamia The Old Sepahsalar.
- Xhamia e Re Sepahsalar (Madreseh e Motahari)
- Xhamia Filsuf o-dowleh, Qajar era
- Xhamia Moshir ol-Saltaneh, Qajar era
- Xhamia Mo'ayyer ol-Mamalik, Qajar era
- Shahr Banu Mausoleum etj.
Politika[redakto]
Qytetet e motërzuara[redakto]
Los Angeles, ShBA
Havana, Kuba (2001) [1]
Pretoria, Afrika Jugore (planned 2002) [2]
Caracas, Venecuela (2005) [3]
Pekin, Kina (planned 2006) [4]
Minsk, Bjellorusia (2006)
Dushanbe, Taxhikistani
Lahore, Pakistani
Personalitete[redakto]
Shih edhe[redakto]
Lidhje të jashtme[redakto]
 Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me: Tehran |
Zyrtare[redakto]
- Tehran Municipality website (ANG)
- Tehran Geographic Information Center (ANG)
- Tehran's Islamic City Council (PER)
- Tehran Traffic Control Center (ANG)
- Information Center of Tehran Businesses and Locales (ANG)
 |
Ky artikull nga Gjeografia është një faqe cung me një përmbajtje jo të mjaftueshme. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar. |
