Gjaku

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Konserva e gjakut

Gjaku (lat. Sanguis) është një ind lidhor i lëngshëm, i cili me ndihmën e zemrës dhe enëve të qarkullimit të gjakut mirëmban funksionet e organeve të tjera të trupit nëpërmjet transportit të oksigjenit dhe lëndëve ushqyese. Gjaku qarkullon nëpër enët e gjakut falë punës mekanike të muskulit të zemrës. Trupi i njeriut përmban mesatarisht 5 - 6 litra gjak.

Gjaku përmban: (eritrocite), qelizat e bardha (leukocitë), pllakëzat(trombocite) dhe plazmën, në të cilën notojnë qelizat. Pjesët e ngurta përbëjnë 45%, kurse pjesa lëngët 55%, të vëllimit të përgjithshëm. Qelizat e kuqe përmbajnë hemoglobinën. Kjo proteinë është përgjegjëse për lidhjen dhe transportin e oksigjenit. Në të vërtetë përbëhet prej globinës dhe hem-it, i cili me hekurin formon një lidhje kimike.

Funksionet[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjaku së bashku me pjesët përbërëse të tij përmbush një sërë funksionesh:


Gjaku kryen shumë funksione të rëndësishme brenda trupit duke përfshirë :

  • Furnizimin e indeve me oksigjen
  • Furnizon trupin me materie ushqyese si Glukoza, Amino Acidet dhe Acide Yndyrore ( të tretura në gjak (psh lipidet e gjakut)
  • Largimin e gazrave dëmtuese si Dioksid Karboni, Urea dhe Acidi Llaktik
  • Funksion imunologjike, duke përfshirë qarkullimin e qelizave te bardha, dhe zbulimin e materialeve te huaja nga antitrupthat
  • Kuagulimi, që është një pjesë e mekanizmit të trupit për vetë-riparim
  • Funksionet transportuese, duke përfshirë transportin e hormoneve dhe sinjalizimin për dëme të indeve
  • Rregullimin e pH(normalja e pH të gjakut është në mes vlerave 7.35 - 7.45)

Vetitë[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Temperatura është 36,6° C (te njerëzit e shëndoshë)
  • pH 7,4
  • Gjaku është një suspension
  • Meshkujt kanë përafërsisht 4,5 litra gjak, Femrat 3,6 litra

Nëpërmjet ndryshimeve në gjak dhe pjesëve përbërëse të tij një numër i madh i sëmundjeve mund të diagnostikohen dhe në vështirësinë e tyre mund të kategorizohen, për këtë arsye është gjaku lëngu më i shpeshtë i analizuar.

Përbërja[redakto | redakto tekstin burimor]

gdfgfdgdfg

Qelizat e gjakut[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Qelizat e gjakut.

Të gjitha qelizat e gjakut kanë prejardhje nga qeliza e përbashkët mëmë (angl.: stem cell).[1] Gjaku përmban: eritrocite (qelizat e kuqe), leukocitë (qelizat e bardha) dhe trombocite.

Burimi i të dhënave[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Praktikumi i Fiziologjisë Patologjike - Universiteti i Prishtinës, 2002 Fakulteti i Mjekësisë

Shiko edhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

 Commons: Gjaku – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale