Diktatura

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko


Diktatura (nga latinishtja) shfrytëzimi i pakufishëm i fuqisë nga ana e një apo më shumë personave, veçanërisht në shtet. Është për t'u dalluar tubimi i përkohshëm i të drejtave të ushtrimit të fuqisë me qëllim tejkalimi të situatave të rënda (jashtëzakonshme). Diktatura në jetën e përditshme përdoret si shprehje me të cilën kuptohet sundim permanent, si kundërvlerë e demokracisë. Një rast klasik i gjendjes së jashtëzakonshme (e përkohshme), në Romë e vjetër kërkonte vënien e një Diktatori në krye të shtetit. Në shtete me sisteme parlamentare demokratike, fuqi kushtetues e pushteti i jepet kryetarit të shtetit ose ndonjë organi tjetër shtetërorë më qëllim të ndërmarrjes së masave për mbajtjen e sigurisë së rendit publik (p.sh. Gjendja e jashtëzakonshme, Shtetrrethimi, Ora policore, dhe forma tjera të kufizimeve të të drejtave të garantuara me kushtetutë). Veçori e gjitha këtyre kufizimeve është koha e kufizuar për organin fuqiplotë. Në anën tjetër, ushtri i pa kufizuar kohor, është ngushtë i lidhur me ngulfatjen e opozitës si dhe mënjanimin e të drejtave themelore të qytetarëve të garantuara me kushtetutë, nëse ato më parë kanë ekzistuar. Mbajtëse e diktaturës zakonisht është një parti e ardhur në pushtet nëpërmjet ndonjë forme revolucioni apo puçi. Gjatë shekullit të kaluara, Fashizmi, Nacional-socializmi dhe Komunizmi kanë qenë sisteme të dalluar në të cilat ka vepruar kjo formë, që ndryshe quhej edhe diktatura totalitare.

Shih edhe[redakto | redakto tekstin burimor]