Elektromagnetët

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Një elektromagnet i thjeshtë

Elektromagneti është një lloj magneti në të cilin fusha magnetike është prodhuar nga rryma elektrike. Në teorinë elektromagnetike solenoidi është shumë me rëndësi sepse për një rrymë të caktuar fusha magnetike brenda solenoidit është praktikisht uniforme, dhe po ashtu e shumëllojshme ashtu që ndryshimi i rrymës mund ta ndryshon intensitetin e fushës magnetike.

Elektromagneti i bazuar në solenoid është elementi bazë i shumë pajisjeve elektrike, si p.sh zilja elektrike, reletë, vinçat magnetik, dëgjuesja e telefonit, etj.

Zbatimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Zilja elektrike[redakto | redakto tekstin burimor]

Zilja elektrike

Ka tipe të ndryshme të zileve ku në shumicën prej tyre armatura prej hekurit të butë tërhiqet nga elektromagneti. Një zile thjeshtë është treguar në Fig. 5. Shtypja e butonit e lëshon qarkullimin e rrymës nëpër bobinë. Pasi që bobina me bërthamë hekuri eksitohet armatura prej hekurit të butë tërhiqet nga elektromagneti. Armatura e ka po ashtu çekanin i cili e godet gongun. Kur qarku hapet bobina de eksitohet dhe spiralja elastike e kthen armaturën prapa në pozitën fillestare. Çekani punon vetëm kur butoni shtypet.

Releja[redakto | redakto tekstin burimor]

Releja

Është e ngjashme me zilen elektrike në përjashtim që kontaktet hapen ose mbyllen me veprimin e elektromagnetit në vend të goditjes së gongut. Një rele tipike e thjeshtë është treguar në Fig. 6, i cili përbëhet nga bobina e pështjellur në hekur të butë. Kur të eksitohet bobina armatura e varur e hekurit të butë tërhiqet nga elektromagneti dhe mbështetet për dy kontakte fikse, kështu që ato lidhen mes veti duke e mbyllur në këtë mënyrë ndonjë qark elektrik tjetër.

Vinçi magnetik[redakto | redakto tekstin burimor]

a) Vinçi magnetik dhe b)Dëgjuesja telefonike

Vinçat me elektromagnet ndërtohen me elektromagnete të mëdhenj, dhe përdoren për ngarkim-shkarkimin e pjesëve metalike të hekurit dhe çelikut. Në Fig. 7 është treguar një i tillë, ku bobina B, është pështjellë në bërthamën qendrore P të mbajtjes së hekurit. Mbi faqen e elektromagnetit është vendosë një pllakë jo magnetike mbrojtëse R. Ngarkesa Q e cila duhet të jetë magnetike ngrihet kur eksitohen bobinat dhe krijojnë fluksin magnetik M, të treguar me vija të

Dëgjuesja telefonike[redakto | redakto tekstin burimor]

Kur transmetuesi ose mikrofoni i konverton valët zanore në sinjale elektrike, dëgjuesja telefonike sinjalet elektrike i konverton sërish në valë zëri. Në Fig. 7b është treguar një dëgjuese telefonike tipike e cila përbëhet nga një magnet permanent me bobina të pështjellura në polet e tij. Një diafragmë e hollë fleksibile nga materiali magnetik është e përforcuar në pozicionin afër poleve magnetike por nuk i takon ato. Variacioni i rrymës nga transmetuesi e ndryshon fushën magnetike dhe diafragma vibron në pajtim me këtë ndryshim. Vibracionet prodhojnë vibracione tonike që i korrespondojnë atyre të transmetuara.

Bibliografia[redakto | redakto tekstin burimor]

  • R. Cani, Matjet Elektrike 1
  • Kofi Makinwa, Electronic Instrumentation Laboratory, Dimes
  • Exploring Electrical Enginering www.facstaff.bucnell.edu/mastascu
  • John Bird, Electrical Circuit Theory and Technology, Newnes 2003