Kushtetuta e SHBA-ve

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Kushtetuta e ShBA-ve (anglisht: Constitution of the United States) është ligji sipror ose akti ma i naltë juridik në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.[1] Kushtetuta fillimisht përbahej nga shtatë Nene. Tri Nenet e para ngërthejnë doktrinën e ndamjes së pushteteve, simbas së cilës qeveria federale ndahet në tri degë: ligjvënësi, i përbamë prej Kongresit dydhomësh të Shteteve të Bashkuara; ekzekutivi, i përbamë nga Kryetari i Shteteve të Bashkuara; dhe gjyqësori, i përbamë nga Gjykata e Naltë dhe gjykatat federale. Nenet pesë dhe gjashtë vendosin doktrinën e federalizmit, duke përshkruar marrëdhaniet ndërmjet shteteve të veçanta dhe ndërmjet shteteve dhe qeverisë federale. Neni i pestë përcakton ecurinë për ndryshimin e Kushtetutës. Neni i shtatë përcakton ecurinë për miratimin e Kushtetutës.

Kushtetuta u vendos më 17 shtator 1787 nga Kuvendi Kushtetutes në Filadelfi, Pensilvani, dhe u miratua nga kuvendet në njimbëdhjetë shtete. Hyni në fuqi më 4 mars 1789.[2]

Prej se asht vendosë si ligj, Kushtetuta asht ndryshue njizeteshtatë herë. Dhjetë ndryshimet e para (bashkë me dy të tjera që s'qenë miratue n'at kohë) i paraqiti Kongresi më 25 shtator 1789 dhe u miratuan me tri të katërtat e shteteve të nevojshme më 15 dhjetor 1791.[3] Këto dhjetë ndryshime të para njihen si Karta e të Drejtave.

Kushtetuta interpretohet, plotsohet dhe zbatohet përmes nji korpusi të gjanë të ligjeve kushtetuese. Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara qe e para kushtetutë e llojit të vet dhe ka ndikue kushtetutat e shum vendeve tjera.

Burimet[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Maier, Pauline. “Ratification: the people debate the constitution, 1787-1788”. 2010. ISBN 978-0-684-86854-7, p. 35.
  2. ^ Paul Rodgers: United States Constitutional Law: An Introduction. McFarland 2011
  3. ^ The Constitution of the United States of America: Analysis and Interpretation, S. Doc. No. 103-6, 103rd Cong., 1st Sess.. U.S. Government Printing Office 1996