Alabama

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Alabama
Alabama
Shtet i SHBA-së
Emblema_figura Flag of Alabama.svg
noform
Ndërtesa e Parlamentit të Alabamës
Të dhëna kryesore
Quhet ndryshe Yellowhammer State
Moto e shtetit Audemus jura nostra defendere (lat.)
Kryeqyteti Montgomery
Qyteti më i madh Birmingham
Qeverisja
Guvernator Robert J. Bentley
Senatorë Richard Shelby
Jeff Sessions
Sipërfaqja
Sipërfaqja 135.765 km2
Renditja në SHBA: i 30-ti
Popullsia
Popullsia 4.802.740 banorë
Renditja në SHBA: i 23-ti
Dendësia 36.5 banorë/km2
Gjeografia
Zona kohore Qendrore: UTC-6/-5
Pika më e lartë Mali Cheaha 735.5 m
Pika më e ulët Gjiri i Meksikës 0 m
Anëtarësia në SHBA
Anëtarësimi në SHBA 14 dhjetor 1819
Renditja në SHBA: i 22-ti
Të dhëna të tjera
Shkurtimisht AL
Faqja Zyrtare www.alabama.gov
Pamje nga kryeqyteti Montgomery

Alabama (shqiptimi: Ellëbema) është një nga Shtetet FederaleSHBA-së, ndodhet në pjesën jugore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, kryeqyteti i Alabamës është Montgomery.

Prej Luftës Civile Amerikane deri në Luftën e Dytë Botërore, Alabama, si shumë shtete jugore, pësoi vështirësi ekonomike, pjesërisht për shkak të varësisë së vazhdueshme nga bujqësia. Me gjithë rritjen e industrive të mëdha dhe të qendrave urbane, interesat rurale të të bardhëve dominonin legjislaturën deri në vitet 1960, ndërsa interesat urbane dhe afrikano-amerikanët ishin të nën-përfaqësuar.

Pas Luftës së Dytë Botërore, Alabama përjetoi rritje kur ekonomia e shtetit kaloi nga një ekonomi me bazë kryesisht bujqësore në një ekonomi me interesa të larmishme. Krijimi ose zgjerimi i instalimeve të shumta të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara zgjeroi ekonominë e shtetit dhe ndihmoi në kapërcimin e hendekut midis një ekonomie bujqësore dhe industriale gjatë mesit të shekullit të 20-të. Ekonomia e shtetit në shekullin e 21 bazohet kryesisht në industrine e automobilave, financat, aeronautikë, nxjerrjen e mineraleve, shëndetësi, arsim, tregëti me pakicë, dhe teknologji.

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Alabama kufizohet me Tenesin në veri, Xhorxhian në lindje, Floridën dhe Gjirin e Meksikës në jug dhe Misisipin në perëndim. Kryeqytet i Alabamës është Montgomeri dhe qyteti me popullsi më të madhe është Birmingham. Alabama renditet i 30-i ndër shtetet e SHBA-se për nga sipërfaqja (135 775 km²). Pjesa veriore e Alabamës është kryesisht malore.

Klima[redakto | redakto tekstin burimor]

Klima e shtetit është subtropikale me lagështi. Temperatura mesatare vjetore është 18°C. Temperaturat kanë tendencë të jenë më të ngrohta në pjesën jugore të shtetit duke iu afruar Gjirit të Meksikës, ndërsa pjesët veriore të shtetit, sidomos në malet Appalashe në verilindje, kanë tendencë të jenë pak më të freskëta. Në përgjithësi, Alabama ka verë shumë të nxehtë dhe dimër të butë me reshje të bollshme gjatë gjithë vitit.

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Sipas Byrosë së Regjistrimeve të Shteteve t Bashkuara popullsia e Alabamës në vitin 2008 ishte 4 661 900 banorë.

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Sipas Byrosë së Analizave Ekonomike të Shteteve të Bashkuara prodhimi i pergjithshëm bruto i Alabamës në vitin 2006 ishte 160 miliard dollarë ose 29 697 dollarë për frymë të popullsisë.

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]