Ashkali

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Ashkali, (Aschkali, Hashkali, Aškalije i Haškalije) janë popull, i cili kryesisht jeton në Kosovë. Ashkalitë kryesisht janë të besimit islam, dhe flasin gjuhën shqipe.

Përçaj e sundo A- Hashkalit me përardhje nga Persia kari, nga Ashkalloni, apo nga Italia !!!?

Injoranca juris nocet - nga gjuha latine d.m.th. padituria i dëmton ligjet. Por, padituria e dëmton edhe kombin.

Ndarja dhe përçarja momentale e popullit tonë është prodhim i politikës kohore. Kjo ndarje shkon në favor të çdo regjimi. Për atë arsye e ndihmojnë dhe e popullarizojnë, që sa ma shumë të na ndajnë dhe coptojnë me qëllim që sa ma lehtë të na sundojnë.

Pra, në mesin e popullatës sonë u gjetën njerëz injorant të cilët duke i shërbye politikës ditore punuan në dëm të çështjes kombëtare. Për interesa personale, se kinse " ashtu e këkon koha momentale", ata manipuluan me identitetin tonë kombëtar egjiptian, duke pranuar dhe popullarizuar emërtimin lokal - hashkali - të etiketuar nga të tjerët. Duke mos menduar për pasojat e këtij komuniteti, këta injorantë termin hashkali të përdorur nga romët për një pjesë të popullatës sonë egjiptiane e përkrahën, dhe popullin e ndanë dhe e përçanë.

Shtohet pyetja: për t´iu përshtaur politikës ditore( kinse për ta shpëtuar popullin), pse romët nuk e ndërruan identitein kombëtar në emërtime lokale të tyre : burgugjij, gurbet, çergarë etj. ???

Është për tu çuditur dhe qesharake se përfaqsuesit e A-Hashkalive janë në kundërshtim në mes vete në lidhje me përardhjen e tyre.

1 - Përfaqsuesit i hashkalive , Sabit Rrahmani dhe Berat Qerimi, përardhjen e tyre e lidhë me Persinë duke mos ditur se dalin grup i romëve. Këtë e dokumenton argumenti shkencor i Dr. Rajko Gjuriq (romë) në librin e tij " Seoba roma ", i cili shkruan : " Oficeri i lartë ushtarak i Afganistanit - Mahmut Gazni në vitin 1050 e sulmoi Pengjabin e Indisë e bëri tym e flakë dhe e morri nën sundimin e vetë. Me këtë rastë një pjesë e madhe e popullit romë të këtij vendi u largua dhe shkoi në Persi. Kështu që, pas 200-300 viteve një pjesë e kësaj popullate u largua nga Persia dhe u nda në drejtime të ndryshme të botës. Një drejtim i tyre paraqitet në viset ballkanike në shek. XIV ( viti 1348 ), ku kjo mirret si datë historike e përardhjes së romëve në viset ballkanike ". Sipas kësaj që u tha më lartë nuk është për t´ u çuditur nga publicisti i njohur shqiptarë Veton Suroi dhe masa e gjërë e popullit shqiptarë, që hashkalit i radhisin si grup i romëve.

2 - Përfaqsuesi tjetër nga Novi Sadi, Abedin Toplica, pohon se ashkalit janë me përardhje nga Italia. Ai në gazetën " Politika " shkroi : derisa ashkalit ishin në Mal të Zi, andej detit me knaqësi e shiqonin shtetin amë të tyre, duke thënë: " hajde të shkojmë në Itali se jemi Hashkali ".

3 - Disa të tjerë përardhejn e tyre e lidhin me vedin Ashkallon në Izrael. Lidhur me këtë mendim, prof.dr. Mirko Vishniq, egiptolog, thotë se nëse Hashkalit e kanë përardhjen nge Ashkalloni i Izraelit, atëher ata dalin grup i ebrejëve ( jahudive ), me ç´rast këta përfaqsues injorantë befasohen në atë moment.

4 - Duke u nisur nga ajo se emri hashkali ishte i njoftur vetem ne rrafshin e Kosovës dhe se me këtë emër na quajtën vetëm Romët, atëher është më se e nevojshme që këtë emër lokal hashkali ta kërkojmë në fjalorin e gjuhës rome ose të kërkojmë spjegim nga intelektualët romë. Intelektuali romë Luan Koka gjatë një interviste emrin hashkali e spjegoi duke e lidhur me emrin kali nga gjuha rome që domethan - i zi. Nëse analizojm këtë spjegim, vërtetojmë se: - në Kosovë shumica e popullit tonë kanë bajtë kapuqin e bardhë ( ku shumica deklaroheshin shqiptarë ), kështu që një pjesë e romëve të rrafshit të Kosovës nga gjelozia që këta zeshkana paraqiten si shqiptarë (edhe pse në përgjithësi ishin zeshkana), në gjuhën rome i quajtën kali - të zi ( o ju të zi - edhe ju jeni romë sikur ne , pse mbaheni si shqiptarë ), e dikur ia shtuan parashtesën hash - kali, sikures tek ne egjiptianët që njifemi me emrin egjyp e më vonë magjyp jem .

Lexues të nderuar, kjo ishte një analizë dhe spjegim i shurtër mbi emërtimin lokal " Hashkali " e bazuar në bazë të disa burimeve të lartpërmendura. Ky është problemi kryesor me të cilin balafaqohet popullata jonë egjiptiane, e që duhet menjanuar.

Publikimi i këtyre të dhënave nuk është për konflikt dhe urrejtje në mes nesh, por besojmë se është një material informues për të cilin opinioni ynë ka nevojë që të orientohet dhe përcaktohet në rrugën e vërtetë të etnogjenezës sonë, të trasuar nga disa entologë Mr. Rubin Zemon, prof. dr. Miodrag Kalendar Haxhiristiq, dr. Elena Marushjakova, dr. Veselin Popov etj., arkeolog i njohur dr. Pasko Kuzman nga Ohri, Rade Bozhoviq - prof. dr. në Fakulltetin Filologjik dhe dr. Skender Rizaj- historian. Kontribut të madhë rreth etnogjenezës egjiptiane dha edhe linguisti nga Shqipëria - Luan Dino.