Ohri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko


Ohrid/Охрид
Ohri/Ohër
Emblema Vendndodhja
Qendra e qytetit
Statistika
Koordinatat 41°07.01N & 20°48.06E
Popullsia
-dendësia
54'380 banorë
139.46 banorë/km²
Sipërfaqja 389.93 km²
Administrata
Shteti Maqedonia
Rrethi Ohri
Adresa e kuvendit Dimitar Vlahov 57
6000 Ohrid
Kodi Postar 6000
Prefiksi telefonik 046
Faqe zyrtare Komuna e Ohrit
Politika
Kryetar i Bashkisë Nikola Bakračeski
Partia udhëheqëse VMRO-DPMNE
Komunikacioni
Targa e automjeteve OH
Aeroporti Aeroporti i Ohrit
IATA-Code:OHD
10 km nga qendra e Ohrit
redaktoni kutinë
Pamje e qytetit të vjetër, liqenit dhe malit Galiçicë
Varkë taksie afër shkëmbit të kalasë
Kisha ″Sveti Jovan Kaneo″ në afërsi të kalasë
Xhamia e Kryqit afër lagjeve shqiptare dhe turke
Hyrja në Kalanë e Samoilit
Mozaike romake në vendin e gërmimit Pllaoshnik (Plaošnik)
″Shtëpia Robevi″: Ndërtesë tipike ohrixhane
Plazhi në Ljubanishtë (Ljubaništa)
Në pazarin e Ohrit gjatë Luftës së Parë Botërore

Ohri (pa shq. Ohër, maqedonisht: Ohrid Охрид) është qytet i cili ndodhet në pjesën jug-perëndimore të Maqedonisë pranë liqenit me të njëjtin emër dhe ka diku rreth 50.000 banorë.

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Vendndodhja gjeografike[redakto | redakto tekstin burimor]

Qyteti i Ohrit është i vendosur në brigjet veri-lindore të Liqenit të Ohrit. Ai shtrihet sipër dhe rreth dy kodrave kryesore, atë të kalasë dhe atë të Debojit. Ndërsa qyteti sot është i përhapur edhe në fushat pjellore në veri, veri-lindje dhe lindje, ai më herët ishte i përqendruar sipër dhe në këmbë të dy kodrave, i rrethuar nga një mur guri.[1]

Nga qendra e Ohrit deri në qendrën e Strugës, ka një distancë rrugore prej vetëm 15.5 kilometra. Qyteti i Strugës gjendet në veri-perëndim. Fushat rrethuese të të dy qyteteve janë të ndarë nga një kodër që fillon në brigjet të liqenit dhe kalon në veri në masivin malor të Karaormanit. Në lindje të Ohrit ngrihet mali i Galiçicës me një lartësie maksimale prej 2255 metra. Ai i ndan liqenet të Ohrit dhe të Prespës. Kufiri shqiptaro-maqedonas i Shën Naumit në jug të Ohrit dhe në afërsi të Pogradecit, është nga qendra e qytetit rreth 30 kilometra larg. Ai nuk e ka atë rrëndësinë ekonomike dhe infrastrukturore si kufiri tjetër i Qafë Thanës afër Strugës, por kalohet sidomos nga turistë dhe tregtarë rajonal.[2]

Klima[redakto | redakto tekstin burimor]

Ohri ka një klimë tipike kontinentale. Gjatë verës, moti është i nxehtë dhe me shumë pak reshje, ndërsa dimrit, moti është shumë i ftohtë dhe me shumë reshje bore. Zjarret pyjore në verë nuk janë të rrallë. Shkaqet janë thatësira dhe nxehtësia verore, por edhe gabime njerëzore, si për shembull hedhja e bishtave të cigareve të pashuara ose ndezja e zjarrit në natyrë. Në afërsi të liqenit, shpesh herë fryn një erë e freskët nga perëndimi ose veriu.[3]

Popullsia[redakto | redakto tekstin burimor]

Komuna e Ohrit ka 54.380 banorë (sipas censusit 2002). 45.985 janë maqedonë, 2.962 shqiptarë, 2.268 turq dhe 3.165 i përkasin etnive të tjerë. Maqedonët i përkasin kishës ortodokse, ndërsa shqiptarët dhe turqit janë myslimanë.[4]

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Emri[redakto | redakto tekstin burimor]

Emri i qytetit, ″Ohrid″, rrjedhën nga fjalët bullgare vo/во (sipër, mbi) dhe hrid/хрид (kodër, mal), domethënë, ″mbi kodër″.[5]

Lashtësia dhe Mesjeta[redakto | redakto tekstin burimor]

Ohri i ka rrënjët në parahistori. Fisi ilir i enkelejve e ndërtoi vendbanimin të parë me emrin Lyhnidos. Ato banonin në këtë rajon që përfshijnte liqenin e Ohrit dhe trevat rreth tij.[6] Pas vitit 148 p. e. r. qyteti u bë pjesë e Perandorisë Romake.[5]

Më 29 dhe 30 maj të vitit 526, Lyhnidosi u shkatërrua nga një tërmet i fuqishëm. Për fatin e qytetit të lashtë faktet historike nuk japin më të dhëna. Vetëm tre shekuj më vonë përmendet një qytet bullgar me emrin Ohrid, çfarë do të thotë ″mbi kodër″.[7]

Gjatë mesjetës, Ohri ishte qendër e veprimtarisë artistike dhe kulturore e bullgarëve. Në atë kohë, Klementi i Ohrit e themeloi Shkollën e Ohrit. Por edhe Shën Naumi ishte një dijetar i rrëndësishëm i atij institucioni. Në Shkollën e Ohrit mësohej gjuha e vjetër kishtare sllave, gjuha më e vjetër e shkruar sllave. Në shekullin e dhjetë, Ohri për 17 vjet ishte në kohën e sundimin të mbretit Samoil kryeqyteti i Perandorisë Bullgare.[8]

Nga shekulli XV[redakto | redakto tekstin burimor]

Në vitin 1462, Skënderbeu e mposhti me ushtrinë e tij Ohrin dhe rajonin rreth tij. Por pas disa vitesh, sulltani Mehmeti i II e rifitoi qytetin.[9]

Në vitin 1912, Serbia e zaptoi Ohrin bashkë me gjithë Maqedoninë dhe më pas u bë pjesë e Jugosllavisë.[10]

Në gusht të vitit 2001, në Ohër u nënshkrua nga liderët të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare dhe përfaqësuesit të qeverisë maqedonase Marrëveshja e Ohrit, e cila pas disa muajsh e mbylli Luftën në Maqedoni.[11]

Atraksionet[redakto | redakto tekstin burimor]

Atraksioni më i madh i Ohrit është liqeni i tij. Ndër më të vjetrit dhe më të thellët në Evropë, ai tërheq jo vetëm pushues por edhe sportistë, peshkatarë dhe shkencëtarë. Nga kalaja ka një pamje të jashtëzakonshme mbi qytet, liqen dhe deri tek malet rrethuese të tij. Edhe pse vuan nga ndotjet njerëzore, sidomos nga ana e Shqipërisë, ai mbetet një nga atraksionet më të pasur të gadishullit ballkanik. Siç u përmend, kalaja ndodhet mbi qytet dhe mbi kodrën kryesore. Kalaja i ka rrënjët në lashtësi, por në formën ekzistuese ajo u ndërtua nga mbreti bullgar Samoil në shekullin e dhjetë.

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Qyteti i Ohrit është qendra administrative e Komunës së Ohrit (maqedonisht Opština Ohrid / Општина Охрид), e cila përfshijnë poashtu 29 fshatra të tjera në rrethinën e tij. Komuna ka një sipërfaqe prej 389.93 kilometra katrorë dhe një dendësie prej afro 140 banorë për kilometër katror, domethënë shumë më lartë sesa mesatarja shtetërore prej 80 banorë për kilometër katror.

Prej vitit 2013, kryetari i komunës është Nikola Bakračeski nga partia VMRO-DPMNE. Ai u votua për herë të parë në këtë post dhe mori 59.48 përqind të votave.[12]

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Ohri është qendra e turizmit maqedonas. Plazhet e shumta, qyteti i vjetër me arkitekturën tipikisht ballkanike, kishat ortodokse mesjetare, xhamitë osmane dhe jeta shumëngjyrëshe e natës janë vetëm disa gjëra që Ohri ofron për vizitorë të huaj. Sot, turizmi është sektori më i rrëndësishëm ekonomik i Ohrit. Disa janë edhe në industri dhe në bujqësi të punësuar. Por shumica merret me shërbimet dhe me tregtinë.

Transporti[redakto | redakto tekstin burimor]

Ohri ka lidhje të mira infrastrukturore brenda shtetit përmes Kërçovës, Gostivarit dhe Tetovës me Shkupin (rreth 170 kilometra), përmes Manastirit me Prilepin (rreth 110 kilometra) dhe përmes Strugës me Dibrën (rreth 65 kilometra). Por nga aktivitetet ndërtimore të viteve të kaluara, Ohri sot arrihet edhe shpejtë nga Shqipëria. Kështu Korça është vetëm rreth 75 kilometra larg, Elbasani rreth 90 kilometra dhe Tirana rreth 135 kilometra. Lidhjet për në Greqi janë modeste, Follorina arrihet për rreth 100 kilometra.

Ohri sot nuk ka më linjë hekurudhore. Nga Lufta e Parë Botërore deri në vitin 1966, ekzistonte një hekurudhë që lidhte Gostivarin dhe Ohrin, por udhëtimi ishte me 17 orë tepër i gjatë.

Aeroporti i Ohrit me emrin ″Apostulli Shën Pali″ është aeroporti i dyti në Maqedoni sipas madhësisë. Në vitin 2011, u transportuan rreth 71.000 pasagjerë. Ai gjendet në veri-perëndim të qytetit në rrafshin e Strugës.

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

 Commons: Ohri – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale

Të dhënat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Harta e Ohrit (anglisht). Komuna e Ohrit. Vizituar në 29 maj 2014.
  2. ^ Harta e Liqenit të Ohrit (anglisht). Summit Post. Vizituar në 29 maj 2014.
  3. ^ Diagrame dhe tabela mbi klimën në Ohër (anglisht). World Climate Guide. Vizituar në 29 maj 2014.
  4. ^ Censusi i Popullsisë 2002 (maqedonisht dhe anglisht). Zyra Shtetërore Statistike. Vizituar në 29 maj 2014.
  5. ^ a b Ohrid - the city of centuries (anglisht). Ohrid.com.mk. Vizituar në 29 maj 2014.
  6. ^ Hildegard Temporini, Wolfgang Haase, Walter de Gruyter (Sh.B.): Aufstieg und Niedergang der römischen Welt: Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neueren Forschung. Principat. Sprache und Literatur. 2. 29. Walter de Gruyter, 1983, ISBN 3110095254, Fq. 537 (Versioni Online ; Aktualizuar më: 29 maj 2014).
  7. ^ Fanoula Papazoglou: Les villes de Macédoine à l’époque romaine. Athènes 1988, ISBN 2-86958-014-2.
  8. ^ E. Trapp: Die Viten des hl. Naum von Ochrid. Në: Byzantinoslavica. 35, 1974, Fq. 161–185.
  9. ^ Machiel Kiel: Okhrī. Në: Brill (Sh.B.): The Encyclopaedia of Islam. New Edition. 8 Botimi. Brill, Leiden, Fq. 164–168.
  10. ^ Leo Trotzki, Arbeiterpresse Verlag (Sh.B.): Die Balkankriege 1912–1913. Arbeiterpresse Verlag, Essen 1996, ISBN 3-88634-058-9.
  11. ^ Ulrich Büchsenschütz: Die Mazedonien-Krise. Në: Politikinformation Osteuropa. 95, Bonn 2001, ISBN 3-89892-031-3 (Versioni Online ; Aktualizuar më: 29 maj 2014).
  12. ^ Rezultatet të zgjedhjeve lokale në Maqedoni 2013 (maqedonisht). Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve. Vizituar në 29 maj 2014.