Gjeografia e Zvicrës

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
000 Zvicra harta.PNG
GJERMANIA
LIH.
AUSTRIA
ITALIA
FRANCA
Bazeli
redaktoni hartën


Zvicra është e vendosur në sistemin e vargmaleve të larta të Alpeve. Shpesh në literaturën gjeografike përmendet si shtet alpin. Zvicra për një kohë të gjatë ka qenë e izoluar, larg rrugëve kryesore dhe bënte kufirin natyrorë ndërmjet shteteve të Evropës së Mesme dhe të atyre të detit Mesdhe. Pozita ndërmjetësuese ka imponuar nevojën e një lidhjeje më të mirë me shtete fqinje. Parakushtet e mira të luginave të tërthorta dhe të qafave malore kanë qenë elemente të rëndësishme të vendosjes së një rrjeti të rrugëve përmes së cilave Zvicra hapet ndaj shteteve të zhvilluara të Evropës. Roli transit i saj shprehet në gjysmën e dytë të shekullit XIX, në kohën kur kushtet teknike të komunikacionit ndërrohen në saje të revolucionit industrial. Rrugët bashkëkohore e bëjnë Zvicrën prej një shteti të izoluar dhe të varfër të jetë nyje shumë rrugëve që lidhin Evropën Mesdhetare me atë Atlantike dhe Evropën e Mesme.

Regjionet gjeorafike[redakto | redakto tekstin burimor]

Regjioni Malor[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Alpet Zvicrane

Alpet Zvicrane përbëjnë tërësinë gjeografike më të rëndësishme në të cilën rrallë kund në botë ekzistojnë ndryshime aq të mëdha në hipsometrinë në një sipëraqe relaticvisht të vogël. Alpet shtrhen ne një gjatësi prej 300 km dhe gjerësi 80-120 km.

  • Regjoni i Pllajës

Regjini i Pllajë ose Mittelland , siq quhet ndryshe , gjendet ndërmjet Maleve të Jurës në veriperëndim dhe Alpeve në juglindje në një depression paraalpin. Shtrihet prej Liqenit të Zhenevës deri te Liqeni i Bodenit në gjatësi prej 270 km dhe gjerëi 50 km. Pllaja e Zvicres përfshinë 30% të territorit në të cilën jetojnë më se 60% të popullsisë së shtetit. Është njësia më e ulët gjeografike e Zvicrës e cila mesatarisht gjendet në lartësinë 500 m.

Relievi[redakto | redakto tekstin burimor]

Zvicra nga sateliti 2002

Relievin e Zvicres e bëjnë Alpet të cilat e përfshijnë pjesën jugore, juglindore dhe lindore të shtetit. Në një sipërfaqe më të madhe shtrihen Alpet Perëndimore, të cilat me relievin lartmadhor, me coptimin e theksuar të relievit, me lugina të tërthorta dallohen prej Alpeve Lindore,të cialt janë më të ulëa dhe kanë shtrirje më të vogël në Zvicer.

Klima[redakto | redakto tekstin burimor]

Klima e Zvicrës, edhe pse varet nga shumë faktorë, coptimi i relievit dhe shtrirja e theksuar vertikale e përcakton karakterin e saj. Në pjesën jugore, në luginat që janë të mbrojtura pej erërave të ftohta, ndihet ndikimi i klimës medhetare, ndërsa viset perëndimore janë nën ndikimin e e Oqeanit Atlantik. Regjimi termik në Cyrih në janar është 0,12 C, në korrik 19,6 C, dhe reshje vjetore 1,092 mm. Reshjet janë gjithënjë më të mëdha në pjesët më të larta të relivit në të cilat arrin më tepër se 2,000 mm. Përkundër tyre në Ronën e Epërme , në rethinën e Gjenevës sasia e reshjeve mezi arrinë 600mm.Ka klime malore alpine.

Pamja e harteës hidrografike

Hidrografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Vegjetacioni[redakto | redakto tekstin burimor]

Pasuritë natyrore[redakto | redakto tekstin burimor]