Lista e fjalëve në Islam

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Qëllimi i krijimit të kësaj liste të fjalëve arabe e që shpesh përdoren në literaturën fetare shqipe e edhe në literaturat botërore fetare Islame është lehtësimi i të kuptuarit të teksteve në të cilat përdoren këto fjalë. Këto fjalë përdoren nga pamundësia e përkthimit adekuar përmbajtësorë. Kjo listë është që të ofrohet një lehtësim për ata që lexojnë temat fetare islame. Kjo listë është me domethënie të madhe për shqiptarët dhe shqipfolësit jo mysliman që janë të intersuar për temat e ndryshme islame.


Treguesi i përmbajtjes Lart # 0-9 A B C Ç D DH E Ë F G GJ H I J K L LL M N NJ O P Q R RR S SH T TH U V W X XH Y Z ZH Shiko edhe

A[redakto | redakto tekstin burimor]

Adab (أدب) -letërsi
Abd (عبد)- rob, adhurues , besimtar
Adhan (أذان) - Lajmërim nga Xhamia përmes thirrjes se ka hyrë koha e fillimit të Namazit (Lutjes) së caktuar.
Adl (عدل) - drejtësi
Ahl al Kitabose "Ehli Kitab" (أهل الكتاب) - te krishterët dhe jahudit
Ahad (أحد) - NJË
Ahkam (أحكام) - dispozitat (LIGJET)
Ahl al Bayt "Ehl el-bejt" (أهل البيت) - familja
Akhlaq "Ahlak"(أخلاق) -Moral
Alamin (عالمين) -Sunduesi i të gjitha botërave
Alhamdulillah (الحمد لله) Falenderimi i takon vetëm Allahut te Madheruar
Allahu Akbar (الله أكبر) - Zoti është më i madhi
Al-isra (الإسراء) -
Akhirah (آلآخرة) - bota e ardhshme
Alim (عالم) - i ditur, dijetar
Amanah (أمانة) - Amanet
Ameen (آمين) - O Allah pranoje këtë lutje apo këtë vepër
Amir al-Muminin (أمير المؤمنين) - Prijës i besimtareve
Ansar (أنصار) - Ndihmues
Aqidah (عقيدة) -
Aql (عقل) - logjik
Arba'in (اربعين) - dyzet(40)
Asr (العصر) - namazi i obligueshëm i pasdites (ikindia).
al-Asharatu Mubashsharun (العشرة المبشّرون) - dhjet te pergezuar me...
As-Salamu Alaykum (السلام عليكم) - Paqja dhe mëshira e Zotit qofshin mbi ju
Astaghfirullah (أستغفر الله) - Kërkesë drejtuar Allahut të na falë gabimet.
Audhu billah (أعوذ بالله) - Eudhubilahi mine shejtani rraxhim. Mbrohem me Allahun nga shejtani (Djalli)e mallkuar.
Evlia (أولياء) - te dashurit e ALlahut
Awrah (عورة) - pjesë të trupit që nuk do duhej t’u zbuloheshin të tjerëve. Për mashkujt kjo është prej kërthizës deri te gjuri. Për femrat është i tërë trupi përveç duarve dhe fytyrës.
Ayah (آية) (plural ayat, آيات) - Domethënia Arabe e Ajeh është: mrekulli apo shenjë. Kur’ani konsiderohet të jetë mrekulli në vete. Secili varg apo fjali quhet Ajeh. Shumësi i Ajeh quhet Ajat, që do të thotë mrekullitë.
Ayatollah ( آية الله) - shenje nga Zoti i madheruar,argument
Azhan(أذان) -
'Azl (عزل) - hajgare,

B[redakto | redakto tekstin burimor]

Baitullah (بيت الله) - shtëpia e Zotit
Barakah (بركة) - të mira (si materiale)
Barzakh (برزخ) - pengës,qe ndan diçka,
Basher (بشر) -
Basirah (بصيرة) -
Bid'ah (بدعة) - risi
Bint (بنت) - vajzë
Bismil-lahi Rrahmanirr-Rrhim (بسم الله الرحمن الرحيم) - Në emër të Allahut, Mëshiruesit, Mëshirëbërësit.
Burda (بردة) -xhybe

D[redakto | redakto tekstin burimor]

Dexhal (دجّال) - Kjo Krijese me emrin Dexhal, do te paraqitet para Kijametit (Fundi i kësaj Bote), kur të paraqitet ky është një nga shenjat e mëdha të Kijametit. Do të ketë shumë Pushtet dhe dukuri mbi njerëzore, dhe shumë njerëz do ti besojnë atij. Ai do të etikohet nga njerëz me besim të dobët si Zot ! E kjo e gjithë normal që do të ndodh me dije të Allahut, sepse përfundimisht do të sprovohen njerëzit përmes tij, e sprova e fundit është natyrishtë më e rënda. Ai do të jetë në një sy i verbër !
Dalal (ضلل) - devijim,humbje
Dar al-`Ahd (دار العهد) - vend i mareveshjes
Dar al-Amn (دار الأمن) - vend i sigurt
Dar ad-Dawa (دار الدعوة) - vend i thirrjes
Dar al-Harb (دار الحرب) - vend i luftës
Dar al-Islam (دار الإسلام)- vend i islamit
Dar al-Kufr (دار الكفر) - vend i kufrit (mosbesimit)
Dar ash-Shahada (دار الشهادة) -vend i deshmis
Da`wah (الدعوة) -thirrja në rrugë të All-llahut, apo veprimtaria fetare. Në gjuh do të thotë:Thirje/ ftes
Dervish (درويش) - fukara kjo fjal ne gjuhen shqipe sjarohet "Murg i sektit bektashian, që jeton e kryen shërbime fetare në një teqe"
Dhimmi (ذمّي) -një jo-mysliman i cili jeton nën mbrojtjen e një shteti mysliman. Ai është i liruar nga detyrimet Islame s'i shërbimi ushtarak dhe zekati, por në vend të kësaj duhet të paguajë një tatim të quajtur xhizje.
Dīn (الدين) - Fe si dhe ka kuptimin 'mënyrë e jetës.'
Diyya Dija (دية) - është kompensimi financiar që i paguhet trashëgimtarëve të viktimës. Në arabisht, fjala përdoret për parat e gjakut dhe shpërblim.
Dua (Islam)|Dua (دعاء) - lutje.
Dhikr (ذكر) -Përmendja e Allahut
Dhuhr (الظهر) - Namazi i drekës
Dunya (دنيا) - jeta e kësaj bote, e kundërta me Jetën e Përtejme.

E[redakto | redakto tekstin burimor]

Eid (عيد) -Fjala ‘Eid është fjalë Arabe që do të thotë kremtim, festim, lumturi periodike, dhe gosti. Në Islam janë dy Eid-e, që do të thotë festa e Ramadanit (Eid el-Fitr) dhe festa e Sakrificës (Eid el-Edhhe). Eid-i i parë kremtohet nga myslimanët pas agjërimit të muajit të Ramadanit në shenjë falënderimi dhe mirënjohjeje ndaj të Plotëfuqishmit Allah. Kjo zë vend në ditën e parë të muajit Sheual, muaji i dhjetë i kalendarit hënor. Eid-i i dytë është Festa e Sakrificës në përkujtim të pejgamberit Ibrahim në orvatjen e tij që ta sakrifikojë të birin e tij (Ismailin). Ky Eid zgjat katër ditë në mes ditës së dhjetë dhe të trembëdhjetë Dhul-Hixheh, muaji i dymbëdhjetë i kalendarit hënor.
Eid ul-Adha (عيد الأضحى) - festa e Kurban bajramit
Eid ul-Fitr (عيد الفطر) -festa e bajramit(pas ramazanit)

F[redakto | redakto tekstin burimor]

Fajarah "Fexhrah"(فجرة) - kuprimi i par ne gjuhe vjen si shperthim, vend ku shperthen uji ndersa ne Sheriat vjenme kuptimi e daljes se drites se mengjesit.
Fajr (فجر) - Agimi i Diellit, prej Agimi të Diellit e deri te lindja e Diellit duhet të falet Namazi i Sabahut (Lutjet e Mëngjezit).
Fard (فرض) - Farz- Vaxhib -diçka që është e obligueshme për myslimanin. Nganjëherë kjo përdoret si referencë ndaj pjesës obligative të namazit.
Fasik (فاسق) - personi me karakter dhe moral të ulët, i cili bën mëkate të ndryshme.
Fetva (فتوى) - opinion juridik lidhur me Ligjin Islamik; verdikt fetar.
Fikh (فقه) - domethënia e fjalës është: të kuptuar, përfshirje, dituri, dhe jurisprudencë në Islam.
Fi sabil Allah (في سبيل الله) - Gjithçka që bëhet në emër të Allahut, për hir të Allahut, vetëm për Allah. P. sh. i ndihmon dikujt pa shpërblim, i ndihmon për Allah etj.
Fitne (فتنة) - konflikt civil, luftë, trazirë.
Fitrah (فطرة) - Jepet nje shumë e caktuar për person para Bajramit të Ramazanit, e ato jepen zakonisht në Bashkësi Islame, e ato i shpërndajnë për nevojtarët.
Furkan (فرقان) -Dallues

G[redakto | redakto tekstin burimor]

Gafara (غفر) - Falës (e faligabimin)- emër dhe cilësi prej cilsive të Allahut.
Gaflah (غفلة) - Padituri
Gaib (غيب) - E Panjohura. Sendet e padukshme, p. sh. Bota e ardhshme.
Gusëll (غسل) - Gusul/Gusël apo (pastrim me ujë; larja) do të thotë: Larja e trupit të njeriut me ujë duke e përfshirë atë në tërësi (lagja e çdo pjese të trupit me ujë) sipas një mënyre të caktuar nga Sheriati. Gusli duhet të merret p. sh. pas marrëdhënieve seksuale![1]

H[redakto | redakto tekstin burimor]

Hadi (هادي) - I qehtë si dhe thuhet se si fjala ka rrenje nga arbishtja dhe persishtja.
Hidaya (هداية) -
Hadith (حديث) - transmetimet mbi thëniet dhe traditat e Pejgamberit (qofshin ato autentike apo jo) apo atë çka ai e ka dëshmuar dhe miratuar quhen Hadith. Thëniet e tija gjinden në librat e quajtura Librat e Hadithit.

Disa nga koleksionistët e famshëm të hadithit janë: Imam el-Buhari, Imam Muslim, Imam en-Nesa'i, Imam Ebu Daud, Imam et-Tirmidhi, dhe Imam Maxheh. Ka edhe shumë të tjerë.

Hallall (حلال) - diçka që është e ligjshme dhe e lejuar në Islam.
Hafith (حافظ) -
Haxhxh (الحجّ) - Haxh është fjalë Arabe që do të thotë bërja e pelegrinazhit në Meke në Arabi. Kjo është njëra prej pesë shtyllave të Islamit. Myslimani duhet të bëjë Haxhin së paku një herë në jetën e tij/saj, nëse këtë e lejojnë shëndeti dhe mundësitë.

Në këtë ka rregulla dhe norma specifike për t'u zbatuar. Kjo zë vënd gjatë muajit të fundit të kalendarit hënor të muajit Dhul-Hixheh.

Hakim -
Hanif (حنيف) -njerëzit të cilët gjatë periudhës së Xhahilijetit refuzuan idhujtarinë në shoqërinë e tyre. Këta njerëz ishin në kërkim të fesë së vërtetë të pejgamberit Ibrahim.
Haraam (حرام) -
Haram (حرم) - diçka që është e paligjshme apo e ndaluar në Islam.
Hasan (حسن) - Hasen - 'i mirë', përdoret për një hadith i cili është autentik por nuk e mbërrin kategorinë e lartë të Sahi-së.
Hixhab (حجاب) - Mbules për gruan, përvec fytyrës duarve, dhe këmbëve.
Hixhra (الهجرة) migrim. Hixhreti i referohet migrimit të Pejgamberit prej Mekes në Medine. Ky është fillimi i kalendarit mysliman. Fjala Hixhret do të thotë lënia e një vendi për të kërkuar strehë apo liri nga persekutimi i fesë apo ndonjë tjetër qëllim. Hixhret po ashtu do të thotë lënia e një rruge të keqe për një rrugë më të mirë apo më të drejtë.
Hima -
Hizb (حزب) -
Houries -
Huda (حدا) -
Hudna (هدنة) -
Hudud (حدود) - kufi zone kufitare
Hukm (حكم) - Vendim gjyqësor

I[redakto | redakto tekstin burimor]

Ibadah (عبادة) : Adhurim
Iblis (إبليس) : Emri i Dreqit
Iftaar (إفطار): Darka pas Agjerimit
Ihram (إحرام) : Rrobat e Haxhit
Ihsan (إحسان):
Ijaz :
Ijma (إجماع) :
Ijtihad (إجتهاد) : Pajtim
Ilah (إله):
Ilm (علم) :
Imam (إمام) : Prijës
Imamate (إمامة) :
Iman (إيمان) : besimi vetiak
Infaq :
Injeel (الإنجيل) :
Insha'Allah (إن شاء الله) : Nëse do Allahu
Iqamah : Thirrje per namaz pas Ezanit
Isha (عشاء):Jacia
Islam (الإسلام) :
Isnad (إسناد) :
Isra dhe Miraxh (الإسراء) : Udhetimi i Profetit s.a.v.s prej Mekes deri në Jerusalem
Istislah (إستصلاح) :
Istishhaad (إستشهاد) :
Itmaam-i-hujjat :

J[redakto | redakto tekstin burimor]

Jazakallahu Khayran (جزاك الله خيرًا): Allahu te shperblefte

Duke u punuar lista

S[redakto | redakto tekstin burimor]

Sabr - Durim
SubhaneAllah - I Lartesuar eshte Allahu
Salawat -Pershendetje per Muhamedin s.a.v.s

T[redakto | redakto tekstin burimor]

Taba'een -Gjenerata pas Sahabeve
Tafsir (تفسير) -shpjegim i fjalëve dhe domethënieve të Kur'anit.
Taghut -
Tahajjud -Prej shahadeh (të dëshmuarit); ulja në namaz, në të cilën personi dëshmon se s'ka të adhuruar me meritë përveç Allahut, dhe se Muhamedi është i dërguari i Tij.
Taharah -
Tahir -
Tajdid -
Tajwid (تجويد) -Rregullat e leximit te Kuranit
Takbir -madhërim; të deklarosh Madhështinë e Allahut.
Takfeer -të gjykuarit mbi njerëz me pabesim.
Taqlid (تقليد) -të ndjekurit Medh-hebin.
Taqiyya (تقيّة) -
Taqwa -dashuria dhe frika që myslimani e ndjen ndaj Allahut. Njeriu me takua dëshiron që të jetë i kënaqshëm për Allahun dhe të rri sa më larg atyre gjërave që e iritojnë Allahun. Ai është i kujdesshëm që mos t'i tejkalojë kufijtë e vendosur nga Allahu.
Tarawih - Taravija quhet namazi (lutjet) gjatë muajit të Ramazanit. Eshtë Namaz vullnetar. Ka 20 rekate, falet pas jacisë (lutjet e nates), dhe para vitrit (namaz tri rekatshe), namazi i fundit gjatë ditës!
Tarkib (تَرْكِيب) -
Tariqa (طريقة) -
Tartil (ترتيل) -
Tashkil (تشكيل) -
Taslim (تسلم)-'të dhënit selam'; përshëndetja myslimane e paqes.
Tawbah -Pendim
Tasawwuf (التصوّف) -
Tawaf -të sillurit rreth Ka'bës shtatë herë. Njerëzit zakonisht e bëjnë këtë gjatë Umres apo Haxhit.
Tawheed (توحيد) -njësim, njëshmëri
Tawrat -Shpallja të cilën Allahu ia ka zbritur Musait.
Tayyib -

U[redakto | redakto tekstin burimor]

Ulema (علماء) -(njëjësi: alim) Njerëzit e ditur në Islam
Ummah (الاُمّة) -umeti është komunitet apo popull. Kjo përdoret si referencë ndaj komunitetit të besimtarëve apo myslimanëve.
Umrah -kjo është pelegrinazh më i vogël i cili s'është i detyrueshëm dhe mund të bëhet në çfarëdo kohe.
Urf (عرف) -trditë
Usul al-Fiqh -

W[redakto | redakto tekstin burimor]

Wahdat al-wujud (وحدة الوجود) -
Wahy -
Wali -Kujdestar i ligjshëm. Mik apo mbrojtës. Dikush që duhet të përkujdeset për interesat e juaja.
Warraq (ورّاق) -
Wasat -
Witr -tek; namazi i fundit natën, që përbëhet prej një numri tek rekatesh.
Wudu -

Y[redakto | redakto tekstin burimor]

Ja Allah - o Allah
Jaqin -
Jaum Al-Qiyâmah (يوم القيامة)- Dita e Kijametit

Xh[redakto | redakto tekstin burimor]

Xhahannam : Xhehenem ose Ferri
Xhahiliya (الجاهليّة) :
Xhahl : Injorance
Xhamia(جامعة) :
Xhanaza : I Vdekuri
Xhannah : parajsa
Xhihad]] (جهاد) : Përpjekje
Xhilbāb :
Xhinn]] (جنّ) :
Xhizya]] (جزية):
Xhumuah]] (جمعة) : lutja e së premtes
Xhuz']] (جزء) : pjes e Kur'anit

Z[redakto | redakto tekstin burimor]

Zeburi - Libri që iu shpall pejgamberit Davudit a.s.
Zekat (زكاة) - Njëra prej pesë shtyllave të Islamit është Zekati, që do të thotë pastrim dhe shtim i pasurisë së personit.

Myslimani i cili posedon para përtej sasisë së caktuar, duhet të paguajë zekatin. Kjo po ashtu quhet lëmoshë e obliguar. Kjo duhet të përdoret në tetë kategori për pasurinë e shoqërisë që përmendet në Kur'an, që do të thotë: të varfërit, nevojtarët, ngushëlluesit, të zënit robër, borxhlinjtë, për kauzën e Allahut, udhëtarët, dhe për ata që e grumbullojnë atë.

Sasia të cilën duhet mbledhur është 2,5 %, 5 %, apo 10 %, varësisht prej pasurisë dhe metodës së përdorur për prodhimin e saj. Për shembull, janë 2,5 % të pronës që kanë qenë në posedim për një vit, 5% nga gruri kur të vaditet nga bujku, dhe 10 % të grurit që vaditet nga shiu.´

Zalimun -
Zina (زناء , زنى) - mardhënje seksuale jashmartesore


Gabim referencash: Etiketat <ref> ekzistojnë, por nuk u gjet etiketa <references/>