Jump to content

Arma

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Pistoleta gjysmë-automatike SIG Pro.

Një armë apo arma është një pajisje e krijuar për të hedhur një predhë duke përdorur presion ose forcë shpërthyese. Predhat janë zakonisht të ngurta, por gjithashtu mund të jenë të lëngshme nën presion (p.sh. në armë/topa uji) ose gaz (p.sh. armë me gaz të lehtë). Predha të ngurta mund të fluturojnë lirshëm (si me plumbat dhe predha artilerie) ose të lidhura (si me taserët, armët shtize dhe armët me fuzhnjë). Një armë e kalibrit të madh quhet gjithashtu një top.

Mjetet e shtytjes së predhës ndryshojnë sipas modeleve, por tradicionalisht kryhen në mënyrë pneumatike nga një presion i lartë gazi që gjendet brenda një tubi tytë (fuçi arme), i prodhuar ose nëpërmjet djegies së shpejtë ekzotermike të shtytësve (si me armët e zjarrit), ose nga ngjeshja mekanike ( si me armët ajrore). Gazi me presion të lartë futet pas predhës, duke e shtyrë dhe përshpejtuar atë në gjatësinë e tubit, duke dhënë një shpejtësi të mjaftueshme lëshimi për të mbështetur udhëtimin e tij të mëtejshëm drejt objektivit sapo gazi shtytës të pushojë së vepruari mbi të pasi të dalë nga gryka. Përndryshe, armët motorike lineare të konceptit të ri mund të përdorin një fushë elektromagnetike për të arritur përshpejtimin, në të cilin rast tyta mund të zëvendësohet me shina udhëzuese (si në pistoletat hekurudhore) ose të mbështjellë me mbështjellje magnetike (si në armët me spirale).

Pajisjet e para të identifikuara si armë ose proto-armë u shfaqën në Kinë rreth vitit 1000 pas Krishtit. Nga fundi i shekullit të 13-të, ato ishin bërë "armë të vërteta", armë zjarri me tytë metalike që gjuanin predha të vetme që mbyllnin tytën. Teknologjia e barutit dhe e armëve u përhap në të gjithë Euroazinë gjatë shekullit të 14-të.