Astronauti

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Astronauti i NASA-s Bruce McCandless II duke përdorur një Njësi Manovrimi Manaxhi jashtë Hapësirës së Shuttle Space në misionin e anijes STS-41-B në 1984.

Një astronaut ose kozmonaut është një person i trajnuar nga një program njerëzor i fluturimit për të komanduar, pilotuar ose shërbyer si anëtar i ekuipazhit të një anijeje kozmike. Edhe pse përgjithësisht janë të rezervuar për udhëtarët profesionistë të hapësirës, termat ndonjëherë zbatohen për këdo që udhëton në hapësirë, përfshirë shkencëtarë, politikanë, gazetarë dhe turistë. [1] [2]

Deri në vitin 2002, astronautët sponsorizoheshin dhe trainoheshin ekskluzivisht nga qeveritë, ose nga ushtria ose nga agjensitë civile të hapësirës. Me fluturimin suborbital të financuar nga privati SpaceShipOne në 2004, u krijua një kategori e re e astronautëve: astronautet tregtar .

Përcaktim[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kriteret për atë që përbëjnë fluturimin hapësinor njerëzor ndryshojnë, me një përqendrim në pikën kur atmosfera bëhet aq e hollë sa forca centrifugale, në vend të forcës aerodinamike, mbart një pjesë të konsiderueshme të peshës së objektit të fluturimit. Kodi Sportiv Fédération Aéronautique Internationale (FAI) për astronautikën njeh vetëm fluturime që tejkalojnë linjën Kármán, në një lartësi prej 100 kilometra (62 mi)[3] Në Shtetet e Bashkuara, astronautë profesionistë, ushtarakë dhe tregtarë që udhëtojnë mbi një lartësi prej 50 mile (80 km)[4] u janë dhënë medalje astronautësh .

Që nga 17 Nëntori 2016, gjithsej 552 njerëz nga 36 vende kanë arritur në 100 kilometra (62 mi) ose më shumë në lartësi, nga të cilët 549 arritën në orbitën e ulët të Tokës ose më gjerë.[5] Nga këta, 24 njerëz kanë udhëtuar përtej orbitës së ulët të Tokës, qoftë në orbitën hënore, sipërfaqen hënore, ose, në një rast, një lak rreth Hënës.[6] Tre nga 24 — Jim Lovell, John Young dhe Eugene Cernan — e bënë këtë dy herë.[7]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ NASA (2006). "Astronaut Fact Book" (PDF) (në anglisht). National Aeronautics and Space Administration. Arkivuar nga origjinali origjinali (PDF) më shtator 26, 2007. Marrë më tetor 4, 2007.
  2. ^ Marie MacKay (2005). "Former astronaut visits USU" (në anglisht). The Utah Statesman. Arkivuar nga origjinali origjinali më shtator 26, 2008. Marrë më tetor 4, 2007.
  3. ^ FAI Sporting Code, Section 8, Paragraph 2.18.1
  4. ^ Whelan, Mary (5 qershor 2013). "X-15 Space Pioneers Now Honored as Astronauts" (në anglisht).
  5. ^ "Astronaut/Cosmonaut Statistics" (në anglisht). www.worldspaceflight.com. Marrë më nëntor 17, 2016.
  6. ^ Apollo 13 had to abort an intended lunar landing, and looped around the Moon to return its three astronauts to Earth.
  7. ^ NASA. "NASA's First 100 Human Space Flights" (në anglisht). NASA. Arkivuar nga origjinali origjinali më gusht 27, 2007. Marrë më tetor 4, 2007.

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]