Claude Debussy

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Example alt text
Claude Debussy

Klod Debysi, lindi më 12 gusht, 1862 në Saint German-en-Laye, pjesa perëndimore e Parisit. Prindërit e tij ishin tregtar që shitnin artikuj porcelani dhe metalik. Ishte fëmija më I madh. Vinte nga një familje e varfër. Ai e shfaqi talentin si pianist që në moshën 9 vj. Ishte I frymëzuar nga Zonja Maute de Fleurville (e shoqja e ëmës), një ditë e dëgjoi teksa I binte pianos dhe u habit nga zgjuarësia e tij. Kështu që I ofroi atij orë për piano. Pas një kohe përsëri nëpërmjet saj do të konkuron për në Konservatoriumin e Parisit, ku prej 38 kanditatëve do pranohen vetëm 8, përfshirë këtu edhe Debysi. Atje studio për 10 vjet. Karriera e tij filloi atëherë kur e fitoi konkursin Çmimi I Madh I Romës, me kantatën L’Enfant Produique- Fëmija I çudirave. Debysi studio në Romë dhe Rusi. Në moshën 25 vjeçare rikthehet në Paris. Gjatë kësaj periudhe ai zhvilloi kontaktet e para me botën letrare. Takoi: Xhejms Mkneil Uistler, Odilen Redon, Pol Velen, Zhul Laforg, Pjer Lui. Një nga ndikimet e tij më të hershme është Pre-Rafaelitët në Angli dhe poezia e D.G. Rossetti. U martua dy herë. Fillim me Rosali Tekser, e njohur si Lili ne 1899 dhe me Ema Bardak në 1905. Ai pati një vajzë, Claude-Ema. Në fillim të viteve 1900, lufta e tronditi Debysi dhe për një kohë ndaloi së kompozuari. Gjatë kësaj vërejti se nësë nuk bënte muzikë nuk kishte arsye përse të jetonte. Dëshirontë ta zgjeron stilin e tij dhe të përfshintë më shumë traditën franceze të shek. XVI dhe XVII. Muzika që krijoi me pas pas u konsiderua si abstrakte. Gjatë viteve të tij të fundit shkroi 12 prelude. Ishte një gjeni që u vendoste muzikë fjalëve. E krijoi Suiten Bergomasque (Prelude, Menuet, Clair de lune, Passepied) në vitin 1890, shembull I teknikës së tij të butë. Në vitin 1892 shkroi pjesën simfonike “Pelleas et Melinde”, I inspiruar nga poezia e mikut të tij Stefan Mallarme (1972). Më vonë me kërkesë e kthen në operë. Kjo do të qendrojë si kryevepër në mesin e operave tjera, e shkruar me atmosferë të plotë. Është e rëndësishmë të përmendet se Debysi ishte I ndikuar prej Simbolistëve. E kishte shok edhe Moris Meterlink, por në çeshtjen e rolit në operën e tij, ky ia dha dikujt tjetër në vend të dashnores së Meterlink dhe I acaruan marrëdhëniet. Në 12 preludet secila ishte e ilustruar me titull. Pas etydeve, ai shkroi 6 sonata njëra prej të cilave është për çelo dhe piano. Secila sonatë u shkrua për instrumente të ndryshme. Sonatat e tij janë fillimi I periudhës neo-klasike të muzikës abstrakte. Në vitin 1917, luajti në piano, që ishte pjesa e sonatës tij në koncertin në Paris, në maj. Ishte paraqitja e tij e fundit. Gjithashtu që në vitin 1909 u diagnostifikua me kancer kolorektal. Klod Debysi vdiq në Paris, më 25 mars, 1918 prej bombardimeve nga forcat gjermane.

Veprimtari muzikore:[redakto | redakto tekstin burimor]

Opera • [Pelleas et Melisande- operë me pesë akte] • [Le Martyre de saint- operë me pesë akte] • [The Martyrdom of Saint-Sebastian]

Punë orkestrale:[redakto | redakto tekstin burimor]

• [Lojërat] • [Tre Nokturne-1898, orkestër simfoni] • [L’apres-midi d’un Faune- orkestër simfoni] • [Nauges, Fetes, Sirenes]

Për piano:[redakto | redakto tekstin burimor]

• [Puerta del Vino, Les fées sont de'exquises danseuses, Feux d'artifice.] • [Dymbëdhjetë Etyde] • [Suite Bergamaque - 1890] • [Për piano] • [Estampes – 1903]

Këngë:[redakto | redakto tekstin burimor]

•[Ariette oubliées] • [C'est l'extase] • [Cinq poéms de Baudelaire] • [Images: Ibéria, Gigues, Rondes de Printemps] • [Trois Ballades de Francois Villon] • [Trois poemes de Stéphane Mallarmé] • [Ariettes oubliees] • [Chansons de Bilitis]

Vepra korale:[redakto | redakto tekstin burimor]

• [La Damoiselle élue]


Referenca[redakto | redakto tekstin burimor]